Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/111 K.2025/892

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... tarihinde davacı .....kendisine ait .....plakalı piyasa değeri 1.200.00.TL olan .....marka .....model yılı .....model hususi aracıyla Diyarbakır İli, Mastfroş Caddesine seyir halinde iken davalı .....Sigorta A.Ş. sigortalısı olan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesine ait ve sürücüsü .....’ ın sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın indirme- bindirme sırasında uyulması gereken kurallara aykırı davranışı nedeniyle aniden ve yolun ortasında durması sonucu davacı kendisine ait araçla davalı sigorta şirketin sigortalısı araca çarpmış ve maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini,

meydana gelen kazada yukarıda nevi belirtilen davacıya ait araçta emsallerine göre değer kaybı oluştuğunu, davacının aracında oluşan değer kaybının ödenmesi için .....tarihinde davacı adına sigorta şirketine başvurulduğunu, başvuru neticesinde davacının zararı giderilmediğinden Diyarbakır Arabuluculuk Bürosuna başvuru yapılmış ancak sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığını, yukarıda açıklanan ve re’ sen gözetilecek nedenlerle;

davacıya ait araçta hasıl olan değer kaybı için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 100.00 TL ‘nin temerrüt tarihinden işletilecek faizi le birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Uyuşmazlık konusu .....tarihinde meydana gelen kazaya karışan .....plakalı araç Müvekkil .....Sigorta A.Ş.

Tarafından ...../.....tarihlerini kapsayan .....numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin poliçeden dolayı sorumluluğu; işbu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, ihbar sonrası müvekkil şirkete yapılan başvuru neticesinde 9.344,92 tl lik araç hasarı tutarı başvuran yanın kasko poliçe düzenleyicisi .....sigorta a.ş. hesabına ödenmiş olup dekontu ekte sunduklarını, yargılama sırasında konusunda uzman bilirkişi eliyle rapor alınmasını, kazadaki kusur oranlarının tespit edilmesi,

hesaplamanın genel şartlarda yer alan formüle göre yapılmasını, aracın rayiç değeri, geçmiş kazaları ve tamir gören kalemlerinin değerlendirmede dikkate alınmasını, hasar kalemlerinin tespit edilmesi ve de kaza ile uyumlu olup olmadığının belirlenmesini açıklanan nedenlerle dikkate alınacak sebeplerle; davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen değer kaybına ilişkin ödeme yapılmamış olduğundan bahisle değer kaybı istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında ki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Mahkememize sunulan .....tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; " Sürücü .....(.....plakalı) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 107.maddesinde yer alan (84/D:Arkadan çarpma ve 56/1-C:Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar, kurallarına riayet etmediği.) açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 50 (YÜZDE ELLİ) ORANINDA KUSURLU olduğu,

Şoför .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 58.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 110.maddesinde yer alan (58: Sürücüler aksine bir işaret bulunmadıkça, araçlarını gidiş yönlerine göre yolun en sağ kenarında durdurmaya, yolcularının iniş ve binişlerini sağ taraftan yaptırmaya ve yolcular da iniş ve binişlerini sağ taraftan yapmaya zorunludurlar ve Yönetmelik 110/A: Araç sürücüleri araçlarını, gidiş yönlerine göre yolun en sağ kenarında durdurarak,

yolcularını sağ taraftan indirmek ve bindirmek, yolcular da araçların sağ tarafından inmek ve binmek zorundadırlar ,kuralına riayet etmediği) açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 50 (YÜZDE ELLİ) ORANINDA KUSURLU olduğu" mütalaa edilmiştir.

Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan .....plakalı araç sürücüsünün %50 oranında kusurla olduğu, davacının anılan kazanın oluşumunda atfı kabil kusurunun olmadığı kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda özetle; "Dava dosyası kapsamında yaptığı incelemelere göre;.....Plakalı, .....Peugeot .....Allure ..........km de Aracın, .....tarihli kazası sonrası, açıklama ve hesaplamalarına göre ; araçta 50.000,00 TL değer kaybı oluştuğu ve bu zarardan tarafların kusurları oranında sorumlu olacakları" mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının bakiye değer kaybı zararının 50.000,00 TL olduğu kabul edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; sigortalı araç sürücüsünün %50 oranında kusurlu olmasına göre davacının talep edebileceği değer kaybı miktarının 25.000,00 TL olduğu ve davalı sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününün sonundan itibaren temerrüdün oluştuğu kabulüyle 25.000,00 TL tazminatın bu tarihe isabet eden .....tarihi itibariyle uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.D

Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

HÜKÜM

DAVANIN KABULÜ İLE

1-25.000,00 TL değer kaybı tazminatının sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2- Kabul edilen bedel 25.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.707,75 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL ve 190,00 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik kalan 1.090,15 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 427,60 başvuru harcı,190,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.045,20 TL harcın davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 617,00 TL tebligat ve posta masrafı ve 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 5.617,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 25.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,