Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1169 K.2025/595

Davacı vekili, .....tarihinde .....sevk ve idaresindeki müvekkiline ait .....plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı araç arasında Diyarbakır İlinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, aracın kaza sonrası onarım için yetkili servise götürüldüğünü ve servis tarafından oranıma ilişkin 80.125,29 TL bedelli fatura düzenlendiğini, kaza tespit tutanağına göre kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu,

kaza nedeniyle birlikte müvekkiline ait aracın ikinci el piyasa değerinden azalma meydana geldiğini ve değer kaybının davalı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında karşılanması gerektiğini ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu 46.500,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kusur durumunun tespiti gerektiğini ve davacının talepleri bakımından bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, değer kaybının hesaplanmasında uyuşmazlık konusu poliçenin düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan Trafik Sigortası Genel Şartlarının ilgili ekinde yer alan hesaplama yönteminin esas alınması gerektiğini, faize hükmedilmesi halinde, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti ile davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden trafik bilirkişisi ile makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, davacıya ait .....plaka sayılı aracın ise kaza tarihinde dava dışı .....Sigorta Şirketi nezdinde kasko sigortalı olduğu, davacıya ait aracın hasar onarımına ilişkin olarak ...... ve Tic.

Ltd. Şti.

Tarafından KDV dahil 80.125,29 TL bedelli fatura düzenlendiği, fatura içeriğinde, .....nolu dosyada sigorta uygulamaları nedeniyle fatura bedelinin .....Sigorta Şirketi tarafından ödeneceğinin yazılı olduğu, dava açılmadan önce davacı tarafça değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, her ne kadar dosyaya sunulan poliçede araç başına maddi tazminat üst limiti 120.000,00 TL olarak gösterilmiş ise de, kaza 2024 yılında gerçekleşmiş olup, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24/1.maddesinde, bu yönetmelik ile belirlenen teminat tutarlarının yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanacağı belirtilmiştir. İnternet üzerinden yapılan sorgulamada, araç başı maddi tazminat klozu yönünden .....tarihinden itibaren uygulanacak asgari sigorta teminatının 200.000,00 TL olarak uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu halde, poliçe limitinin 200.000,00 TL olarak uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.

Kaza sonrası kazaya karışan araç sürücüleri tarafından kaza tespit tutanağı düzenlendiğin anlaşılmaktadır.

.....plaka sayılı araç sürücüsü .....kaza tespit tutanağında; sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile .....Caddesinden Dicle Üniversitesine gitmek için istikametine yeşil ışıktan geçeceği esnada .....plaka sayılı aracın Fiskaya Caddesine doğru ilerlerken kırmızı ışıkta geçerek sevk ve idaresindeki araca çarptığını beyan ettiği anlaşılmaktarır.

.....plaka sayılı araç sürücüsü .....ise, sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile Dicle Üniversitesinden Fiskaya Caddesine doğru yokuş aşağı inerken kırmızı ışığın yanması ile fren mesafesi kalmadığı için seyrine devam ettiğini, .....plaka sayılı aracın bulunduğu ışıkta solunda bulunan aracın henüz kalkış yapmadığını gördüğünü, .....plakalı aracın ışıkta diğer aracı sollayıp devam ettiğini, kazanın bu şekilde meydana geldiğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce kusur durumunun tespitine yönelik trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda; davaya konu kazanın meydana gelmesinde kırmızı ışık ihlali yapan .....plaka sayılı araç sürücüsü .....% 100 kusurlu olduğu mütalaa edilmiş, mahkememizce de, bilirkişi raporunda yapılan tespite iştirak edilerek, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücü .....% 100 kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 46.500,00 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti dahilinde tazminat ödemekle yükümlü olup, sürücünün %100 kusurlu olmasına göre, bilirkişi raporu ile tespit edilen ve kaza tarihi itibarıyle 200.000,00 TL olarak uygulanması gereken poliçe limiti dahilinde kalan 46.500,00 TL değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. BU nedenle, davacı tarafından değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın 46.500,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak;

Davalı sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu halde davacının yasal faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.

Dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine gönderilen .....tarihli başvuru yazısının .....tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. 2918 KTK.'nın 97. maddesinde 8 iş günü olarak belirtilen süre sonunda davalının temerrüde düşeceği gözetildiğinde, davalı sigorta şirketinin .....tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜNE, 46.500,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.176,41 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 794,10 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 1.954,71 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 794,10 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.649,30 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 104,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 6.400,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 6.504,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim