Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1320 K.2025/526

Davacı vekili, .....tarihinde müvekkilinin sürücülüğünü yaptığı adına kayıtlı .....plaka sayılı araç ile dava dışı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç arasında meydana gelen çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait aracın ciddi hasar gördüğünü ve aracın ikinci el piyasasında değerinin düştüğünü, kazanın meydana geldiği tarihte müvekkiline ait aracın sıfır ayarında 4.000 km civarında olduğunu, kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı miktarının 200.000,00-250.000,00 TL civarında olduğunu, kazanın meydana gelmesinde kırmızı ışık ihlali yapan davalı sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu,

düzenlenen kaza tespit tutanağında davalı sigortalı araç sürücüsünün kırmızı ışıkta geçtiğini beyan ettiğihi, zararın giderilmesi için davalı sigorta şirketine .....tarihinde posta yolu ile gönderilen başvuru yazısının davalıya .....tarihinde tebliğ edildiği halde herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 10,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....havale tarihli bedel arttırım diekçesi ile talep sonucunu 75.500,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, yetkili mahkemenin müvekkil şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, başvuru şartının eksiksiz yerine getirilmemesi nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yararı bulunmadığını,

.....plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde düzenlenen trafik sigorta poliçesi ile .....-.....tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00 TL olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın onarımı için aracın kasko sigortacısı olan .....Sigorta A.Ş.'ye 78.101,95 TL hasar onarım bedeli ödendiğini, tazminata hükmedilmesi halinde ödenen tutarın poliçe limitinden tenzili gerektiğini, itirazlarının baki kalmak kaydıyla, kusur durumunun tespiti gerektiğini, değer kaybı ZMMS genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini,

müvekkili sigorta şirketinin temerrüd tarihinden önce faiz ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının ancak yasal faiz talep edebileceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar doysası ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır. Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği,

kaza tarihinde davacıya ait aracın dava dışı .....Sigorta A.Ş. nezdinde kasko sigortalı olduğu ve kasko sigorta poliçesi kapsamında açılan hasar dosyasında düzenlenen ekspertiz raporuna göre, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV hariç 65.206,94 TL olarak belirlendiği, davacıya ait aracın hasar onarımının yetkili serviste gerçekleştirildiği ve yetkili servis tarafından hasar onarımına ilişkin 72.593,95 TL bedelli fatura düzenlendiği,

davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen .....Sigorta A.Ş.'ye .....tarihinde 60.616,94 TL ve yine aynı tarihte 17.485,01 TL olmak üzere toplamda 78.101.95 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafça dava açılmadan önce değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir. Davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İlinde gerçekleştiği ve HMK.'nın 16. maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin de yetkili olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin yetki itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, her ne kadar dosyaya sunulan poliçede araç başına maddi tazminat üst limiti 120.000,00 TL olarak gösterilmiş ise de, kaza 2024 yılında gerçekleşmiş olup, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24/1.maddesinde, bu yönetmelik ile belirlenen teminat tutarlarının yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanacağı belirtilmiştir. İnternet üzerinden yapılan sorgulamada, araç başı maddi tazminat klozu yönünden .....tarihinden itibaren uygulanacak asgari sigorta teminatının 200.000,00 TL olarak uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu halde, poliçe limitinin 200.000,00 TL olarak uygulanması gerektiği kabul edilmiştir.

Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ve kaza yeri krokisi ile tutanakta yer alan sürücü beyanlarının incelenmesinden; .....tarihinde saat .....sıralarında davacı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi Elazığ Caddesinde seyir halinde iken kendi istikametine yeşil ışık yanarken dönel adalı kavşağa giriş yaptığı esnada aracının ön kısımları ile,

dönel adalı kavşak içerisinde kendisine kırmızı ışık yandığı haldi geçiş yapan .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın sağ yan kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Kaza tespit tutanağında, davalı sigortalı araç sürücüsü tarafından açıkça davacıya ait araca yeşil ışık yanarken kendisinin kırmızı ışıkta geçtiği beyan edilmekle, mahkememizce davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve kırmızı ışık ihlali yapan davalı sigortalı araç sürücüsü .....kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 75.500,00 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle meydana gelen değer kaybının tamamını ödemekle yükümlüdür. Bu nedenle davalı sigorta şirketinin değer kaybı yönünden sorumlu olduğu miktar 75.500,00 TL kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak;

Davalı sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu halde davacının yasal faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.

Dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine gönderilen .....tarihli başvuru yazısının .....tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. 2918 KTK.'nın 97. maddesinde 8 iş günü olarak belirtilen süre sonunda davalının temerrüde düşeceği gözetildiğinde, davalı sigorta şirketinin .....tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜNE, 75.500,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.157,40 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.289,18 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 3.440,62 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.289,18 TL tamamlama harcının toplamı olan 2.144,38 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 70,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.800,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.870,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim