Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1493 K.2025/508

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin .....

Ticari plakasını davalı ile 2024 yılı haziran sonu temmuz ayı başlarında aylık 5.000,00 TL ile kiraladığını ve kira sözleşmesi yaptığını, bu kira sözleşmesinin süresi 3 yıl olacak şekil de anlaştıklarını, davalının "plaka kime ait ise aracın da o kişiye ait olması gerekmektedir" talebi üzerine müvekkilinin kendi adına kayıtlı olan .....plakalı aracını davalı adına devrettiğini, bu süreçte, aracın taksi şeklinde kullanılabilmesi için tüm işlemler yapıldığını, aracın renginin sarı - beyaz yapıldığını, taksimetre, logo ve kep ( taksi ibareli ) takıldığını,

araç için gerekli işlemlerin yapılmasının ardından davalının herhangi bir sebep göstermeden tamamen keyfi bir şekilde sözleşmeyi fesh ettiğini, müvekkilinin davalı taraf ile yapmış olduğu sözleşmeye güvenerek öncelikle kendi adına kayıtlı olan aracını davalı yan adına devrettiğini akabinde, kendi aracını taksi olarak kullanılabilmesi için öncelikle aracın rengini taksi olacak şekilde sarı hale getirdiğini, sözleşmeye güvenerek üzerine düşün tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, müvekkilinin bu işlemleri yapmak adına ekte de belirtileceği üzere 39.100,00 TL masraf yaptığını,

müvekkilinin sözleşme sonlandırılmasa idi elde edeceği gelirden de mahrum kaldığını ayrıca aracını taksiye çevirdiği için ve araç sarı renk olduğu için ciddi değer kaybına uğradığını, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; davalı yanın sözleşmeyi haksız ve tek taraflı olarak feshetmesi sebebiyle müvekkilinin araç için yapmış olduğu 39.100,00 TL masrafların faizi ile birlikte ödenmesi,

araçın taksi çıkışlı hale gelmesi ve sarı renkten normal rengine dönüştürülmesi sebebi ile araçta meydna gelen değer kaybından şimdilik 1.000,00 TL 'sinin faizi ile tahsilini, ayrıca sözleşmenin davalı tarafça feshedilmesi nedeni ile elde edilmesi beklenen gelir kaybından şimdilik 1.000,00 TL 'sinin faizi ile tahsilini dava masrafları ve vekalet ücretlerinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taksi plakası ile araç kira sözleşmesi çerçevesinde müspet ve menfi zarara ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir.

Görev dava şartı kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekmektedir. Asliye ticaret mahkemeleri 6102 sayılı TTK’nin 4/1 maddesinde belirtildiği üzere her iki tarafın tacir ve işin de her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu nispi ticari davalar ile aynı yasanın 4/1-a,b,c,d,e ve f bentlerinde sayılan mutlak ticari davaları veya farklı bir özel yasada ticari dava olduğu düzenlenen davaları incelemekle görevlidir.

Kanun gereği mutlak ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari dava, ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hâle getirmez.

Davacı vekili tarafından sunulan .....tarihli talep evrakında, ilgili taksi plakasına yönelik kira sözleşmesinin dava dışı .....da şoför olarak çalışacağı şekilde sözlü olarak akdedildiğine yönelik beyanda bulunulduğu ve dava konusu aracın da davalı .....adına devrediği hususu ile ilgili aracın da sözlü olarak akdedilen kira sözleşmesi kapsamında olacağı hususu dava dilekçesi ve ekli evraklarından anlaşılmakla, sözleşmenin hizmet sözleşmesi niteliğinde olduğu, kira sözleşmesi niteliğinde olmadığı, İstanbul BAM 36.HD.NİN 2020/53 e.

2020/113 K sayılı kararının "...eğer taraflar arasındaki sözleşmenin "şoförlü araç kiralama hizmetine" ilişkin bir sözleşme olduğu tespit edilirse tarafların tacir olması nedeniyle davaya bakma görevi ticaret mahkemesine ait olacağından yargılamaya devam edilerek esas hakkında karar verilmesi... " ve Yargıtay 23 HD.nin 2018/1293E.

2019/5145 K. Sayılı kararının "...Şoförü ile birlikte araç kiralama işi, niteliği itibariyle hizmet sözleşmesi olduğundan her iki tarafın da ticaret şirketi olması nedeniyle uyuşmazlık, nispi ticari dava olup, uyuşmazlığı çözme görevi, Asliye Ticaret Mahkemelerinindir. " (Aynı yönde Yargıtay 3.HD.nin 2017/7999 E. 2019/3856) gerekçelerinin de bu yönde olduğu görülmüştür.

Davacı ve davalılar yönünden yapılan tacir araştırması sonucunda Vergi Daireleri, Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Esnaf ve Sanatkarlar Odası cevabi yazı ve eklerinden anlaşıldığı üzere davacının ve davalıların tacir olmadığı, davacı ve davalı .....esnaf kaydının bulunduğu ve bilanço usulüne göre defter tutmadıkları, bu halde davanın nispi ticari dava olarak değerlendirilmesinin de mümkün olmadığı değerlendirildiğinden, uyuşmazlığı çözümleme görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.D

Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

Katip Hakim