Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1500 K.2025/36

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Kayapınar Belediyesinin ... ihale kayıt numaralı ''... parselde bulunan ...'' mal alımı ihalesini ... tarihinde ...

Mobilya Nakliye İnşaat Park Bahçe Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olarak yüklenici firma olarak aldığını, sözleşmede mal teslimi olarak ... tarihi gösterildiği, ... tarihinde, ihalenin idari şartnamesindeki maddelerden "Numune İsteme" sebebi ile numune ürünler mevcut binada sergilendiği, numuneler gösterilmiş ve ürünlere uygunluk onayı verildiği, yüklenici firma olarak ihaledeki ürünleri teslim öncesinde mahaline getirdiği ve yetkililerce kurulumunun yapılması istendiği, tüm ürünler ilgili mekanlara yerleştirerek montajları yapıldığı,

Kayapınar Belediyesi malların teslimi sonrasında mal alımının yapıldığı ...'nin açılışını ... tarihinde gerçekleştirdiğini, Kayapınar Belediyesi resmi internet sitelerinde ve medya kuruluşlarında açılış tarihleri ve yüklenici firma olarak bizlerin malların teslimini gerçekleştirdiği ürünlerle ilgilli görsel ve görüntüler paylaştığını ... açıldığı günden kesin kabul yapıldığı ana kadar öğrencilere aktif olarak kullandırıldığını, Yine müvekkili şirketten istenen yeni ürünler ... yerleştirilmiş,... tarihinde kullanılan ürünler aynı yerde saklandığı,

İdare yeni ürünlerin ücretini ödemiş ancak açılışta kullandığı ürünlerin ücretini ödememiş ve ürünleri teslim etmediğini, ... kullanıma sunulan ürün bedellerinin ödenmesi için Kayapınar Belediyesine ... tarihli, ... fatura kesildiğini, Kayapınar Belediyesi fatura ödemesini gerçekleştirmediği için Diyarbakır İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosya kapsamında icra takibi başlatıldığını, açıklanan nedenlerle: davanın kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesi kaynaklı alacağın tahsili için yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir.

TTK m. 4 hükmünde, bir davanın ticarî dava niteliğinde olup olmadığının tespiti bakımından üç ayrı kıstas kabul edilmiştir.

Bunlardan ilki, tarafların sıfatına ve işin ticarî işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ve başka hiçbir şart aranmaksızın TTK veya diğer kanunlarda ticarî sayılan davalardır (mutlak ticarî davalar). Mutlak ticarî davalar herhangi bir unsurun, bağlama noktasının veya sebebin davanın ticarî niteliğini değiştirmediği, mahkemenin kanaatinin rol oynamadığı davalardan olup; TTK m. 4(1) hükmünde (a) ilâ (f) bentlerinde sayılmıştır.

İkincisi ise, yalnızca bir ticarî işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticarî nitelikte kabul edilen davalardır. TTK m. 4(1)-son cümle hükmü uyarınca ikinci grup ticarî davalar, yalnızca bir tarafın ticarî işletmesini ilgilendiren havale, vedia (saklama) sözleşmesi ile fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalardır. Bu nevi davaların ticarî nitelikte sayılması için yalnızca bir tarafın ticarî işletmesiyle ilgili olması TTK’da gerekli ve yeterli görülmüştür.

Üçüncü grup ise, nispî ticarî davalar olup, TTK m. 4(1) hükmü uyarınca her iki tarafın ticarî işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticarî dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticarî dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticarî işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticarî iş niteliğinde olması veya ticarî iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticarî sayılması davanın ticarî dava olması için yeterli değildir. TTK m. 19/2 hükmü uyarınca, taraflardan biri için ticarî iş niteliğindeki bir sözleşmenin diğer taraf için de ticarî sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmeyecektir.

Zira TTK, kanun gereği ticarî dava sayılan davalar haricinde, ticarî davayı “ticarî iş” esasına göre değil, “ticarî işletme” esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticarî nitelikte olması tek başına davayı ticarî dava haline getirmez.

6102 sayılı TTK'nın 16/1. maddesinde, "Ticaret şirketleriyle amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler, kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, İl Özel İdaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılır." hükmüne yer verilmiştir. Ticari işletme, 6102 sayılı TTK'nın 11/1. maddesinde de tanımlanmıştır. Buna göre, "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir."

Somut olay hakkında yapılan değerlendirmede; davalı taraf belediye olup yukardaki madde uyarınca ticari işletme işletmediği ve tacir sıfatı bulunmadığı, eldeki davanın ticari davaya vücut vermediği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. ( benzer mahiyette Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 11.04.2017 tarih ve 2016/1390 E. 2017/2029 K. sayılı ilamı)

Katip Hakim