Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/246 K.2025/226

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından .....poliçe numarası ile genişletilmiş kaskosu olan .....plakalı araç .....Mahallesi/ Silvan adresinde kendiliğinden alev alarak yandığını, aracın yanması sonucunda kullanılamaz hale geldiğini, aracın yanması sonucunda davalı tarafından müvekkili şirkete .....tarihinde 811.200,00 TL ödeme yapıldığını ve .....Teknolojileri A.Ş. tarafından 1.088.800,00 TL müvekkili şirkete yapıldığını, ancak genişletilmiş kaskoya göre aracın yandığı tarihteki aracın rayiç bedeli üzerinden ödeme yapılması gerekirken rayiç değerin çok altında ödeme yapıldığı ve geriye kalan bakiye alacağın tespiti ile müvekkili şirketin zararının tazminini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı sayılı araçta meydana gelen hasar için 1.900.000,00TL rayiç belirlemesi yapıldığını, 1.088.800,00 TL sovtaj bedeli, 811.200,00TL kalan kısım müvekkili şirket tarafından ödenerek borç sona erdiğini, aksi durumda ise fahişlik hususu incelenmesini, bakiye olmadığının kabul edilmemesi halinde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu olayın nasıl meydana geldiği araştırılmasını, sigorta kapsamında olup olmadığı araştırılarak bilirkişi raporu alınmasını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve KASKO teminat limitinin rayiç bedel olduğu anlaşılmaktadır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....A.Ş'ye ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, .....plakalı araç için 1.900.000,00-TL araç rayiç belirlemesi yapılarak 1.088.800,00-TL sovtaj bedeli, 811.200,00-TL kalan kısım sigorta şirketi tarafından ödendiği anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu.

Söz konusu araca ait dosya üzerinde yapılan incelemede, tespiti istenen aracın; .....plaka sayılı, .....renginde .....E5 tipinde .....marka, .....model, .....şasi numaralı 665,000 Kilometrede KAMYON araç olduğu, benzer özelliklere sahip bir aracın hasar geçmişi dikkate alınarak piyasa araştırması sonucunda aynı özelliklere sahip emsal bir aracın, 2.586.669,31 TL bedel ile temin edilebileceği,

sovtaj (hurda) bedelinin ise 1.088.800.00 TL ile temin edilebileceği göz önünde bulundurulduğunda (2.586.669,31- 1.088.800.00) =1.497.869,31TL ödeme bakiyenin kaldığı ve 123462058 poliçe numarası ile genişletilmiş kasko teminatı kapsamında sigorta şirketi tarafından 811.200,00TL tenzil edildiği tespit edildiği ve ( 1.497.869,31-811.200,00)= 686.669,31 TL gerçek zarar oluştuğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

7-Davacı vekilinin .....Tarihli belirli hale getirme dilekçesi: Dava dilekçemizde 1.000,00 TL olarak talep edilen alacağın 685.669,31 TL arttırarak 686.669,31 TL'ye arttırdıkları anlaşılmıştır. Yukarıdaki deliller ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, kasko sigorta poliçesine istinaden açılan tazminat davasıdır.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigorta poliçesinin teminat kapsamına giren hususlar Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A/1. Maddesinde belirlenmiştir. Diğer taraftan TTK'nın 1409/1. maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Kanunun 1409/2 maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına dair iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. Maddesinde sayılan hallerden olması gerekmektedir.

Sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Davacıya ait aracın davalı şirket nezdinde kaskolu olduğu ve .....tarihli rizikonun poliçenin yürürlük süresi içinde meydana geldiği uyuşmazlık konusu değildir. (Poliçe yürürlük .....-.....-Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi).

Davanın, trafik kazasından kaynaklı, kaza sonrası pert-total işlemine tabi tutulduğu ve aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedelinin eksik hesaplandığı ve buna dayalı yapılan ödemenin yetersiz olduğundan bahisle kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, kaza sonrası hasar gördüğü iddia edilen aracın onarımının ekonomik olup olmadığı,

onarımının ekonomik olmadığının kabulü halinde davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç değeri ile sovtaj bedelinin usulüne uygun tespit edilip edilmediği, davacıya yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının kasko sigorta poliçesinde yer alan ihtiyari mali mesuliyet klozu kapsamında bakiye tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Öncelikle davalı vekilince dava şartları ve ilk itiraza yönelik itirazları değerlendirildiğinde; davalı vekili her ne kadar mahkememizin görevine ilişkin itirazda bulunmuş ise de davacının tüzel kişi tacir olması ve aracın kullanım amacının ticari olması dikkate alındığında mahkememizin görevli olduğu anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı vekili her ne kadar cevap dilekçesi ile usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunuş ise de HMK md.16 gereğince zarar görenin adresi Diyarbakır olmakla, mahkememizin yetkili olduğu kanaat edilmekle itirazı yerinde görülmemiş ilk itirazının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce kasko poliçesi incelendiğinde .....Bankası Silvan şubesinin dain-i mürtehin kaydının bulunduğu anlaşılmakla, davacı vekiline dain-i murtehin hakkı olan bankanın " poliçeden kaynaklı alacağın davacıya açık kayıtsız ve şartsız ödenmesine dair" davaya muvafakatini dosyaya sunması için süre verilmiş, mahkememizce bu hususta yazılan .....Bankasının .....tarihli cevabi yazısında; .....T.C Kimlik Numaralı .....kredisi kapatılmakla .....numaralı sigorta poliçesinde dain-i mürtehinin sona erdiğinin bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda, .....tarihinde .....plakalı araç kendiliğinden alev alarak yanmış olup, araç yanması sonucunda kullanılamaz hale gelmiş olup bunun üzerine davacı tarafından davalı sigortaya yapılan başvuru neticesinde; .....tarihinde eksper raporu alınarak, sigorta tarafından alınmış hasarlı halinin değeri, sovtaj ödemesi için 1.088.800TL ve davalı tarafça .....tarihinde 811.200,00TL ödeme yapılmış bu hususta taraflarca mutabakatname ibraz edilmiştir. Mutabakatnamede davacı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydı ile mutabaatnameyi imzalamış olup, davasını aracının rayiç değerinin çok altında ödeme yapıldığını ve bakiye alacağın tespiti ile tazminini amacı ile davasını ikame etmiştir.

Mahkememizce makine mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli raporda tespiti istenen aracın; .....plaka sayılı, beyaz renginde cekıcı .....ls e5 tipinde .....marka, .....model, .....şasi numaralı .....Kilometrede kamyon araç olduğu, benzer özelliklere sahip bir aracın hasar geçmişi dikkate alınarak piyasa araştırması sonucunda aynı özelliklere sahip emsal bir aracın, 2.586.669,31 TL bedel ile temin edilebileceği, sovtaj (hurda) bedelinin ise 1.088.800.00 TL ile temin edilebileceği göz önünde bulundurulduğunda (2.586.669,31- 1.088.800.00) =1.497.869,31TL bakiye gerçek zararın oluştuğu belirtilmiştir. Makine mühendisinden alınan rapor Yargıtay içtihatlarına uygun yöntem ile tanzim edilmiş ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır.

Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.1.1 maddesinde, sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki tazmin kıymetlerinin esas alınacağı belirtilmiştir. Buna göre, davalı sigorta şirketi, hasar tarihi itibarıyle davacının gerçek zararını karşılamakla yükümlüdür.

Bu takdirde hükme esas alınan bilirkişi raporunda bakiye 1.497.869,31TL gerçek zararın oluştuğunun belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından 811.200,00TL tenzil edildiğinde ( 1.497.869,31-811.200,00)= 686.669,31 TL gerçek zarar oluştuğu sabit olmakla ve davacının davalı ile akdetmiş olduğu mutabakatnamede fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmakla bakiye zararını talep etme hakk bulunmakta olup (bakınız bu hususta aynı yönde karar için .....Sayılı kararı.) belirli hale getirilen bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Kasko Sigortası Genel Şartları'nın B.3.3.4.1. maddesi ile 6102 sayılı TTK'nın 1427/2. maddesine göre, sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 iş günü içinde genel ve özel şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır.

Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur. Bu sürenin sonunda ödeme yapılmaması halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekecektir. Belirli hale getirilen edilen miktar yönünden de temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmelidir(Bakınız aynı yönde karar için Yargıtay 4. HD 16.03.2023 tarih ve 2022/9410 E. 2023/3897 K.. 30.06.2022 tarih ve 2022/1725 E. - 2022/9741 K.).

Davacının başvurusu neticesinde eksper raporunun .....tarihinde oluşturulduğu ve bu tarihi takip eden 45 gün sonrasının ise .....tarihine isabet ettiği anlaşılmakla bu tarih itibari ile hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

Faiz türü bakımından ise sigorta sözleşmesinden kaynaklı olması sebebi uyuşmazlığın ticari iş niteliğinde olduğunun kabulü gerektiği, 6102 sayılı TTK m. 19/2 hükmü uyarınca, taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmelerin, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılacağı, bu halde davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt faizi olarak avans faize hükmedilmiştir.

Katip Hakim