Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/345 K.2026/272

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı şirket nezdinde sigortalı olan aracın sürücüsü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araç kaza tespit tutanağında belirtili olan Aydıncık ilçesi istikametinde, ...plakalı araca çarptığını, bu aracın müvekkiline ait olduğunu, bu kaza nedeniyle davalı şirket sigortalı olan aracın sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, davalı sigorta şirketinin müvekkiline 50.776,67TL ödeme yaptığını, ancak araçta oluşan değer kaybı yaklaşık olarak 84.986,92-TL olduğunu, fazlaya ilişkin dava ve haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00TL,

bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçta oluşan değer kaybının ve parça değişim bedelinin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi tarafından tazminine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Poliçeden dolayı müvekkili şirketin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, hasar için ...'de davacı taraf ...Ve Dış Ticaret Sanayi Ltd. ŞTİ.'ye 28.045,68-TL ödeme yapıldığını, değer kaybı için ...'te davacı vekili ...22.730,99-TL ödeme yapıldığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte dava dilekçesinde "PARÇA DEĞİŞİM BEDELİ" talep edilmiş olup bu durumda işçilik bedellerine ilişkin talep olmadığı için her türlü işçilik alacağı talebinin reddi gerektiğini, karşı tarafın haksız ve yersiz davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılması yönünde karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELLİLLER

1-Mahkememizce makine mühendisi bilirkişisinden aldırılan ...tarihli rapor:Davalı ...Sigorta Anonim Şirketi dava konusu araç için ...tarihinde ödediği 22.730,99 TL tazminat tutarının hesap edilen 100.284,60 TL den mahsup edilmesi durumunda; (100.284,60-22.730,99=77.553,61) 77.553,61 TL (Yetmiş Yedi Bin Beş Yüz Elli Üç Türk Lirası Altmış Bir Kuruş) daha hasar kaybı tazminat ödemesi yapması gerektiği, ...kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 170.803,61 TL (Yüz Yetmiş Bin Sekiz Yüz Üç Türk Lirası Altmış Bir Kuruş) olabileceği kanaatine varıldığı anlaşıldı.

2-Mahkememizce trafik bilirkişisinden aldırılan ...tarihli rapor; Sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı minibüs, ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otobüs, ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otobüs ile ...idaresindeki ...plakalı otobüs çok taraflı 4 araçlı trafik kazasında, Davalı Şirket Sigortalısı ...Plakalı Otobüs Sürücüsü ...yüzde yüz (%100) KUSURLU olduğu; Davacı Taraf ...Plakalı Otobüs Sürücüsü ...kazanın oluşumunda KURAL İHLALİNİN olmadığı, Dava dışı ...plakalı minibüs sürücüsü ...ve ...plakalı otobüs sürücüsü ...Karayolları Trafik Kanunun 52/1-a ve b maddesinde belirtilen KURALLARINI İHLAL ETTİĞİ kanaatine varıldığı anlaşıldı.

3-Mahkememizce trafik bilirkişisinden aldırılan ...tarihli ek rapor; Dava dışı ...plakalı minibüs sürücüsü ...ve ...plakalı otobüs sürücüsü ...davacı taraf ...plakalı otobüs sürücüsü ...ve Davalı Şirket Sigortalısı ...Plakalı Otobüs Sürücüsü ...yapmış oldukları kazaya etkiyen bir kural ihlali ve kusurunun bulunmadığı, ...plakalı minibüs sürücüsü ...ve ...plakalı otobüs sürücüsü ...bireysel bazda yapmış olduğu kazalarda zincirleme kazanın başlangıcı tek taraflı olarak değerlendirildiğinde ihlalleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/1-a ve b maddesinde belirtilen kuralları ihlal ettiği kanaatine varıldığı anlaşıldı.

4-Mahkememizce Ankara ATK dan aldırılan ...tarihli kusur raporu; Dava dışı sürücü ...davacının aracının hasarlanmasında kusursuz, Dava dışı sürücü ...davacının aracının hasarlanmasında kusursuz, Davacı taraf sürücüsü ...aracının hasarlanmasında kusursuz, Davalı taraf sürücüsü ...ise davacının aracının hasarlanmasında %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, kanaatine varıldığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu ...tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedeli ile değer kaybı bedellerinden oluşan tazminat taleplerinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ...tarihinde sürücü ...idaresindeki ...plakalı minibüs ile Mersin Silifke istikametinden Mersin Aydıncık İlçesi yönüne seyir halinde iken, ......Devlet Karayolu Km. ...kavşağı mevkii geldiğinde tehlikeli devamlı virajlı iniş eğimli yolda aracının hızını hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadan ilerlerken, direksiyon hakimiyetini kaybedip, gidiş istikametine göre yolun solunda orta refüj alanında bulunan çelik bariyerlere çarparak taşıt yoluna doğru savrulduğu ve sol şerit üzerinde durduğu,

esnada kendisi ile aynı yönde, gerisinden gelen, doğru istikamete seyir halinde bulunan ...plakalı otobüs sürücüsü ...ilerleme istikametinde önünde kazaya karışmış olan, taşıt yolu üzerinde savrularak sol şerit üzerinde duran ...plakalı minibüse çarpmamak için, sağa ani manevra yaptığı sırada aracının kontrolünü kaybettiği ve ilerleme istikametine göre yolun sağ tarafından yoldan çıkıp sağ tarafta bulunan çelik bariyerlere çarparak durduğu.

Yine aynı istikamette onunda gerisinden gelmekte olan davacı taraf otobüs şoförü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otobüs ile kazanın meydana geldiği mevkide çarpma noktasını kontrollü bir şekilde geçip ilerlerken kazaya karışan araçlardan inen yol üzerinde bulunan yolculara çarpmamak için durduğu/durakladığı sırada.

Yine aynı istikamette onunda gerisinden gelen ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otobüs ile kaza mevkiine geldiğinde, önce taşıt yolu üzerindeki, ilk olarak kazaya karışmış olan ve sol şerit üzerinde savrularak kazalı bir şekilde duran ...plakalı minibüse çarpıp devamında taşıt yolu üzerindeki kazaya karışan araçlardan inen yol üzerinde bulunan yolculara çarpmamak için durma / duraklama halindeki davacı tarafa ait ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otobüs aracının ön kısmı ile arkadan çarptığı, kazanın zincirleme olarak 4 aracın karışması ile meydana geldiği,

kazaya karışan araçların peş peşe arka arkaya çarpışmak sureti ile 4 araçlı maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasının oluştuğu anlaşılmıştır. Davacıya ait olan araç ...plaka sayılı araç olup sürücüsü ...; davalı sigorta tarafından sigortalı bulunan araç ...plakalı araç sürücüsünün ise ...olduğu anlaşılmıştır.

Olay nedeni ile Mahkememizce ...tarihli ve ...tarihli alınan trafik bilirkişi kusur raporu ile davacının herhangi bir kusurunun bulunmadığı davalının ise yüzde yüz kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Ancak kazada dava dışı tarafların da bulunması ve davalı sigorta şirketinin de itirazının bulunması nedeniyle Ankara ATK dan kusura yönelik rapor alınmasına karar verilmiş, Ankara ATK nın ...tarihli raporunda da aynı şekilde davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğu, davalı sigortalı araç sürücüsünün ise yüzde yüz kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Bundan sonra davacının tazminat taleplerine ilişkin makine mühendisi bilirkişiden alınan ...tarihli kök raporda; davacıya ait ...plaka sayılı aracın onarımının ekonomik olduğu, kaza nedeniyle değer kaybı oluştuğu, değer kaybının 93.250,00 TL olduğu, onarımının 100.284,60 TL ye yapılabileceği, sigorta şirketi tarafından davacı vekiline 22.730,99 TL ödeme yapıldığı, ödemenin bi sebeple yeterli olmadığı, 77.553,61 TL daha ödeme yapılması gerektiğinin tespit edildiği görülmüştür.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak alınan rapora göre davaya konu araçta kazanın hasar ile uyumlu olduğu, aracın onarımının mümkün olduğu ancak onarımının ekonomik olduğu ve buna göre nisbi metod uygulanarak değer kaybı hesabı yapıldığı, hasar onarımı için ise piyasa araştırması yapılarak hüküm kurmaya elverişli rapor hazırlandığı görülmüştür.

Sigorta şirketi tarafından kaza tarihli poliçe incelendiğinde ise limitin 100.000,00 TL olduğu, kaza sonrası 120.000,00 TL ye ulaştığı, buna göre davacı vekilince ...tarihinde Mahkememiz dosyasına sunulan talep artırım dilekçesinde "......tarihli ilk celsede fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla, Hasar onarım bedeli için 50,00 TL, değer kaybı için 50,00 TL olmak üzere toplam 100,00 TL olarak açıklamıştık. Bunun ardından dosyamız bilirkişiye tevdi edilmişti.

Bilirkişi tarafından yapılan hesaplama da müvekkilin her iki alacak kalemi için 170.803,61 TL olarak hesaplama yapılmış olup bu rakam sigorta teminat miktarının üzerindedir. Bu nedenle davamızı yalnızca hasar onarım bedeli üzerinden ıslah edeceğiz. Bilirkişi tarafından Hasar Onarım bedeli için yapılan ödeme 100.284,60 TL'dir.

Ne var ki sigorta şirketi tarafından 28.045,68 TL hasar onarım bedeli ve 22.730,99 TL değer kaybı ödemesi olmak üzere toplam 50.776,67 TL ödeme yapılmıştır. İş bu ödemenin teminat limitinden düşülmesi halinde müvekkilin Sigorta Poliçesi Teminatı kapsamında 69.223,33 TL alacağı bulunmaktadır.

Bu nedenle hasar onarım bedeli talebimizi 50,00 TL'den bilirkişi raporu doğrultusunda 69.123,33 TL artırarak 69.173,33 TL'ye artırıyoruz..." şeklinde talebini artırdığı anlaşılmakla sigorta teminat tutarının 120.000,00 TL olduğu, toplam 50.776,67 TL (hasar ve değer kaybı ) ödemesi yapıldığı, değer kaybının 93.250,00 TL, onarım bedelinin 100.284,60 TL olarak hesaplanması halinde geriye ödemeler mahsubu halinde değer kaybı için 65.204,32 TL, onarım bedeli için ise 77.553,61 TL tutar kaldığı,

bu tutarlarının toplamının 142.757,93 TL olup teminat tutarının ödenmeyen limit tutarı olan 69.223,33 TL yi aştığı davacı vekilince ise yalnız hasar bedeli yönünden 69.173,33 Tl yönünden davasını ıslah ettiği anlaşıldığından hasar bedeline yönelik davanın ve ıslah edilmeyen 50 TL lik değer kaybı bedeline ilişkin davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketince sigortalı bulunan aracın ticari araç olması ve davacı vekilince de talep edilmiş olması nedeniyle avans faizine hükmedilmiş, temerrüt tarihi ise sigortaya başvuru sonrası 8 iş günü bitimi olan tarih esas alınmıştır.

Ayrıca hüküm fıkrasının 2 numaralı ara kararında "Değer Kaybına ilişkin davanın (50 TL ) ise talep ile bağlı kalınarak KABULÜNE, " denmişse de sonrasında " 50 TL bedelin davalı sigorta şirketine başvuru tarihi sonrası temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine " ne ilişkin hüküm fıkrası sehven belirtilmemiş olup hüküm fıkrası ile gerekçeli karar arasında çelişki doğmaması için ilgili düzeltme yapılamamıştır.

HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın hasar bedeli talebi yönünden KABULÜNE; 69.173,33 TL bedelin davalı sigorta şirketine başvuru tarihi sonrası temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

2-Değer Kaybına ilişkin davanın (50 TL ) ise talep ile bağlı kalınarak KABULÜNE,

3-Kabul edilen 69.223,33 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 4.728,65 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.609,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 3.119,05 TL harcın davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 1.182,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.037,20 TL harcın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacının karşıladığı 525,00 TL tebligat gideri, 4.700,00 TL bilirkişi ücreti, 6.400,00 TL Adli Tıp Raporu giderleri olmak üzere toplam 11.625,00 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 69.223,33 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irad kaydına,

Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim