Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/357 K.2024/1310

Davacı vekili, müvekkilinin hamili olduğu ... Bankası ... Şubesinin muhattap banka olduğu, keşidecisi ... olan, ... keşide tarihli, ... seri numaralı ve ... TL bedelli ile ... Bankası ... şubesinin muhattap banka olduğu, keşidecisi ... olan, ... keşide tarihli, ... seri numaralı ve ...TL bedelli çeklerin müvekkili tarafından cüzdanında saklandığını ve ibraz tarihleri yaklaştığında müvekkilinin cüzdanında saklamış olduğu çekin bankaya ibraz etmek üzere baktığında çekin cüzdanında olmadığını farkettiğini, çekin çalınmış veya kaybolmuş olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek ilgili çekler hakkında ödeme yasağına yönelik tedbir kararı verilmesini ve çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkememizin .... tarihli tensip ara kararı ile dava konusu çek bedelleri olan ... TL'nin %15 oranında hesaplanan ... TL teminat karşılığı ödeme yasağı konulmasına karar verilmiştir.

... Bankasına yazılan müzekkereye cevaben, ilgi sayılı yazıda belirtilen çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği görüldü.

... Bankasına yazılan müzekkereye cevaben, ... seri numaralı çekin takas banka bilgileri tablosunun yazı ekinde gönderildiği, ilgili çekin ... Bankası A.Ş. tarafından takas merkezi aracılığı ile ... ibraz edildiği ve mahkeme kararlı çek olarak işlem gördüğü bildirilmiştir. Cevabı yazı ekinde gönderilen belgeler incelendiğinde, çekin ...Bankası ... Şubesi tarafından ibraz edildiği anlaşılmaktadır.

... Bankasına yazılan müzekkereye cevaben, ...Bankasına ait ...keşide tarihli ve ... seri numaralı çekin ... Metal San. ve Tic. A.Ş. tarafından ibraz edildiği, ibraz günü hesap bakiyesinin "... TL" olduğu ve çekin mahkemelikten iade işlemi gördüğü bildirilmiştir.

... Malzemecilik San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından sunulan ... havale tarihli dilekçe ile, ...Bankası ... Şubesine ait, ... keşide tarihli, ... seri nolu ve ... TL bedelli çekin müvekkili şirkette olduğunu beyan ederek davaya müdahale talebinde bulunmuştur. Talep dilekçesinin ekinde çek sureti bulunmadığı gibi çek aslının da mahkememize ibraz edilmemesi nedeniyle talep hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

... Bankası ... Şubesine ait ... seri nolu çek incelendiğinde, keşidecisinin ..., lehtarının ... olduğu ve lehtar tarafından ... Malzemecilik San. ve Tic. A.Ş.'ye ciro edildiği, bu kişi tarafından da ... Metal San.ve Tic.A.Ş.'ye ciro edildiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili tarafından sunulan ... tarihli beyan dilekçesi ile, ... bankası ... şubesine ait ... keşide tarihli ... TL bedelli ve ... seri nolu kaybolan çekin müvekkili tarafından bulunduğunu beyan edilerek sadece bu çek yönünden tedbir kararının kaldırılmasını istemiştir.

Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd.maddelerine göre açılan çek iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Öte yandan iptal davası açılabilmesi için çekin nerede olduğunun bilinmemesi gerekir.

Somut olayda; her ne kadar davacı vekili tarafından müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin yetkili hamili olduğu ileri sürülmüş ise de, talep dilekçesinde çekleri hangi hukuki ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, çeklerin ödeme tarihleri yaklaştığında cüzdanını kontrol ettiğinde kaybolduğu veya çalındığının ileri sürüldüğü, dosyaya ön ve arka yüz sureti kazandırılan ...

Bankasına ait ... keşide tarihli ve ... seri nolu çek bilgileri incelendiğinde talep edenin çekin ön yüzünde ve arka yüzünde yer alan ciro silsilesinde adının bulunmadığı, nitekim çekin arka yüzünde adı yazılı ... Malzemecilik San. ve Tic.

A.Ş. tarafından mahkememize müdahale talepli dilekçe sunulması ve çekin bankaya ibraz edildiğine yönelik gelen cevabi yazı üzerine çekin müvekkili tarafından bulunduğundan bahisle ilgili çek yönünden tedbir kararının kaldırılmasının talep edilmesi karşısında, talep edenin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin yetkili hamili olduğuna ilişkin iddianın inandırıcı bulunmadığı, bu haliyle davacının çeklerin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluşmadığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 5-Teminat bedelinin iadesi hususunda talep olması halinde kararın kesinleşmesini takip eden 1 ay sonra talebin değerlendirilmeye alınmasına, Dair, davacı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim