Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/419 K.2025/75

Davacı vekili, müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın Diyarbakır ili, Silvan ilçesinde seyir halinde iken yolcu indirmek için duran ...plaka sayılı araç sürücüsünün kapıyı açması nedeniyle müvekkiline ait aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü ve araçta değer kaybı meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde ...plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sonrası düzenlenen eksper raporunda müvekkiline ait aracın hasar onarım bedelini KDV hariç 33.685,69 TL olarak tespit edildiğini,

davalı sigorta şirketine değer kaybının ödenmesi için ...tarihinde gönderilen başvuru yazısının davalı sigorta şirketine ...tarihinde tebliğ edildiğini, alınacak bilirkişi raporunda gerçek zararın daha fazla tespit edileceğini ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybına, davalı sigorta şirketine müracaat tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ...tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunun 22.796,00 TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, sigorta şirketine başvuru şartının eksiksiz yerine getirilmediğini, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın açıldığı tarih itibariyle zaman aşımının dolduğunu, ...plaka sayılı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde ...tarihleri arasında sigorta poliçesinin düzenlendiğini, poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğunu, hasar onarımına ilişkin olarak ...tarihinde davacıya 29.550,14 TL ve ...tarihinde tedarikçi firmaya 7.472,69 TL ödeme yapıldığını, değer kaybına ilişkin ise ...tarihinde davacı 60.181,00 TL ödeme yapıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla,

kusur durumunun tespiti gerektiğini, davacının bakiye değer kaybı alacağının bulunmadığını, değer kaybının ZMMS genel şartlarına göre yapılması gerektiğini, davacının ancak yasal faiz talep edebileceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile davacıya ait ...plaka sayılı aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden, değer kaybının tespiti yönünden ise makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır. Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı ZMMS sigorta şirketine yöneltilmiş bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.

...tarihinde sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile davacı ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası hasar onarım bedeline ilişkin olarak davalı sigorta şirketi tarafından ...tarihinde davacıya 29.550,14 TL ve tedarikçi firmaya ...tarihinde 7.472,69 TL öde yapıldığı,

dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS Genel Şartlarının ekindeki formüle göre yapılan hesaplama yapılarak düzenlenen eksper raporu esas alınarak değer kaybına ilişkin davacıya ...tarihinde 60.181,00 TL ödeme yapıldığı, hasar onarım bedeli ile değer kaybına ilişkin yapılan ödemeler poliçe limitinden mahsup edildikten sonra kalan bakiye poliçe limitinin 22.976,17 TL olduğu, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; ...tarihinde saat ...sıralarında sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı ticari (Şehir içi yolcu taşımacılığı yapan otomobil) otomobili ile Diyarbakır İli, Silvan İlçesi, ...Mahallesi, ...sokak üzerinde seyir halinde iken NO: ...sayılı yerin önüne geldiğinde, otomobilde yolcu olarak bulunan kişiyi indirmek için yoldaki araç trafiğinin yeterince kontrol etmeden otomobilin sol arka kapısını açtığı sırada otomobilin sol arka kapısına, yanında aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ...' ın sevk ve idaresindeki ...plakalı açık kasa kamyonetin sağ yan kısımları çarpması neticesinde davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır.

Kusur durumunun tespitine yönelik trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda, sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile Diyarbakır İli, Silvan İlçesi, Yüksek Mahallesi, ...sokak üzerinde seyir halinde iken No: ...sayılı yerin önüne geldiğinde, otomobilde yolcu olarak bulunan kişiyi indirmek için yoldaki araç trafiğinin yeterince kontrol etmeden otomobilin sol arka kapısını açtığı sırada kazanın meydana geldiğini, kazayı önleme ve öngörebilme adına herhangi bir eylem yapmadığını, yolda seyir etmekte olan aracı fark edemeyecek kadar dalgın olduğunu, etkin dikkatli olmadığını, dikkatsiz,

tedbirsiz ve nizamlara aykırı olarak hareket ettiğini, araç sürücüleri araçlarını, gidiş yönlerine göre yolun en sağ kenarında durdurarak, yolcularını sağ taraftan indirmek ve bindirmek, yolcular da araçların sağ tarafından inmek ve binmek zorunda olduklarını ve karayolunu kullananlar için bir tehlike ve engel teşkil etmeyeceğinden emin olunmadıkça durakladıktan sonra aracın sağını ve solunu kontrol etmeden kapı açmak yasaktır, kurallarına riayet etmediğini, özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediğini, dikkat yükümlüğünü yerine getirmediğinden davaya konu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu,

davacıya ait araç sürücüsü ...ise, sevk ve idaresindeki ...plakalı açık kasa kamyoneti ile kurallara uygun olarak seyir ettiği, kazayı önleme adına yeterli mesafe ve zaman olmadığı ve bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu mütalaa edilmiştir.

Düzenlenen bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiş ve sürücü ...davaya konu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih, 2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle kaza tarihi itibarıyla davacının aracında 96.603,65 TL TL değer kaybı oluştuğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 60.181,00 TL ödeme mahsup edildiğinde bakiye kalan değer kaybı miktarının 36.422,65 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 60.181,00 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, poliçe limiti sınırlı olmak üzere sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü %100 kusurlu ve bakiye değer kaybı alacağı 36.000,00 TL olup, bakiye poliçe limiti ise 22.796,17 TL'dir. Davacı vekili tarafından sunulan bedel arttırım dilekçesi ile poliçe limiti dahilinde kalan 22.796,00 TL talep edildiğinden davacı tarafından bakiye değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. davacı tarafından dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine gönderilen başvuru yazısının ...tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Bu halde davalı sigorta şirketi yönünden ...tarihinde temerrüt gerçekleşmiştir. Bu nedenle, davalı sigortalı aracın kullanım amacının ticari olduğu gözetilerek, davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen miktarlara temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim