Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/462 K.2026/103

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı, ...

model...marka aracına ...tarihinde davalı sigortalısı tarafından sevk ve

idare edilen...plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında

müvekkile ait araç hasar görmüş, aracın hareket kabiliyeti kaza sonucu tamamen ortadan kalktığını, bu

nedenle müvekkilin aracı uzun bir süre bir yandan hasar gören parçaların değiştirilmesi, diğer yandan tamir

edilecek ve boyanacak işlemler dolayısıyla serviste kalmış, bu süre boyunca kullanılamadığını, sigorta

şirketine yapmış olduğu başvuru neticesinde, araçta oluşan değer kaybının çok altında tarafına kısmi

bir ödeme yapıldığını, meydana

gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı sigorta şirketince sigortalanmış araç %100 kusurlu bulunduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı, ffazlaya ilişkin talep ve dava hakkım saklı kalmak

kaydıyla şimdilik, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı karşılığı olarak 100 TL’nin kaza

tarihinden itibaren işyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına hükmedilmesine, yargılama giderleri

ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ...plakalı aracın ...tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında hasarlanan ...plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan değer kaybının karşılanması talebiyle müvekkil şirket aleyhine işbu dava ikame edildiğini, poliçeden dolayı sorumluluğu sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, uyuşmazlık öncesinde müvekkil şirketçe ...tarihinde 18.503,45-TL tutarında değer kaybı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini,

müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirilmemesi (aracın geçmiş hasar ve ağır hasar sorgularının şirkete başvuruda sunulmamış olması) nedeniyle, işbu hususun tamamlanamaz dava şartı olması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm kurulmasını, müvekkili şirketçe başvuru öncesinde, değer kaybı tazminatı yönünden ödeme yapılarak başvuranın bu husustaki tüm zararının giderilmiş olması nedeniyle, aksini ispatlar hiçbir delilin dosyada mevcut olmaması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm tesis edilmesini, aksi taktirde, ZMSS Genel Şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını,

aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınmasını, Yargıtay içtihatları doğrultusunda üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın atanmasını, karşı vekalet ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasını vekaleten talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin 120.000,00 TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin 18.503,45 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında ki uyuşmazlığın davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, sigorta şirketince yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, bakiye değer kaybı zararı bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Mahkememize sunulan ...tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; " kazalı ...’un (sürücü/...): %100 (yüzde/yüz) oranında “KUSURLU” olduğu, davacı ...’in (sürücü/...):KUSURSUZ” olduğu," mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin ...tarihli ve ...E., ...K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda düzenlenen ...tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle.

"Dava konusu aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın ön kısmalarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olduğu, davaya konu aracın geçmiş hasarları incelendiğinde; ...tarihli hasar dosyasında; arka tampon bölgesinde hasar onarım işlemi yapıldığı- ...tarihli hasar belgelerin yasal saklama süresi 10 yıl olup, söz konusu dosyanın evraklarına ulaşılamadığı sigorta şirketi tarafından belirtildiği- ...tarihli hasar dosyasında;

sağ ön sis lambası, sağ ön aks rulmanı, sağ ön amortisör, sürücü hava yastığı, torpido, sağ gündüz farı, ön panel, sağ porya, sağ taşıyıcı, jant, rot başı, kanister, akü tablası, yolcu hava yastığı, ön tampon ızgarası, sağ ön çamurluk, silecek su deposu, ön amblem, hava yastığı kontrol ünitesi, ön tampon demiri, sol far, radyatör davlumbazı, ön panjur ve ön tampon parçalarında hasar onarım işlemi yapıldığı, ...tarihli hasar dosyasında; ....(karşı araç) plaka sayılı kaza sonu hasarlanan karşı aracın hasar işlemleri yapıldığı ...tarihli hasar dosyasında;

sol arka çamurluk davlumbazı, sol arka kapı çıtası, sol arka kapı parçalarının değiştiği ve sol arka çamurluk ile sol ön kapı parçalarında ise onarım işlemi yapıldığı ve ...tarihinde oluşan hasarın onarımı için...hasar dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen;

ön tampon alt muhafaza bakaliti, ön kalorifer borusu, ön tampon üst çıtası, on tampon üst suportu, sağ ön çamurluk suportu, motor kaputu, ön panel, sol far, sağ far, sağ ön çamurluk, sağ ve sol çamurluk davlumbazı, kaput kilidi, silecek su deposu, radyatör alt ve üst hortumu, ön amblem, ön tampon ve demiri, korna, kanister, radyatör su deposu, akü tablası, sağ ön amortisör, sağ rotu, sağ aks, ön panjur, sis farı, sağ ve sol gündüz farı, yağ çubuğu, ön far alt çıtası, sis lambası, akü alt kapağı ve birleştirme parçalarının değiştirildiği;

su radyatörü, klima fanı ve radyatörü, ön podya, klima hortumları parçasında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 38 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı ve ...tarihindeki hasarda; sağ ön sis lambası, sağ ön aks rulmanı, sağ ön amortisör, sağ gündüz farı, ön panel, sağ porya, sağ taşıyıcı, rot başı, kanister, akü tablası, ön tampon ızgarası, sağ ön çamurluk, silecek su deposu, ön amblem, ön tampon demiri, sol far, radyatör davlumbazı, ön panjur ve ön tampon parçalarının ...tarihli mevcut kazada da hasarlandığından bu parçalar değer kaybı hesabı dışında tutularak değer kaybı hesabı yapıldığını,

...tarihli ekspertiz raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edildiğini, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ...hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı, geçmiş hasarları ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak,

dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi ...E. ...K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 21.200,81 TL değer kaybının olduğu" mütalaa edilmiştir.

Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak dava öncesinde yapılan kısmi ödemenin mahsubu neticesinde davacının talep edebileceği değer kaybı zararının 2.697,36 TL olduğu kabul edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 2.697,36 TL olduğu kabul edilerek ilgili miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim