Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/473 K.2025/1286

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı nezdinde .....Poliçe numaralı Trafik poliçesi ile kayıtlı bulunan sigortalın .....maliki ve sürücüsü olduğu .....plaka numaralı aracın .....tarihinde müvekkiline ait araca arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, ilgili olayda müvekkiline ait .....plakalı araçta 68.948,60 TL hasar meydana geldiğini, meydana gelen hasarla birlikte araçta yaklaşık 200.000 TL değer kaybı oluştuğunu, ayrıca müvekkili araç serviste kaldığı süre boyunca ikame araç kiraladığını,

olay günü trafik ekiplerince tutulan kaza tespit tutağında müvekkiline ait araç sürücüsünün kusurlu olmadığı ve meydana gelen kazada davalı şirket sigortalısı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, belirtilen nedenlerden ötürü;

müvekkilinin .....plakalı aracında maddi hasarın meydana gelmesine ve müvekkilinin ikame araç almak zorunda kaldığı kazadan kaynaklı olarak müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı ve ikame araç için ödenen bedelden dolayı şimdilik araç değer kaybı için 100,00 TL ve ikame araç için ise 50,00 TL olmak üzere 150,00 TL maddi tazminatın hasarın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini, vekâleten talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karışan .....plakalı aracın müvekkili şirket tarafından .....numaralı trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin ödeme ile tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının başkaca hak ve alacağı kalmamış olup haksız davanın reddini talep ettiğini, ihbar sonrası müvekkil şirket araçtaki değer kaybı bedelini görevlendirilen eksper vasıtasıyla tespit edildiğini, tespit edilen tutarı 4.378,73 TL'nin başvurucu vekili hesabına, .....tarihinde ödendiğini,

bunun yanı müvekkili şirketin araçtaki hasara ilişkin alınan eksper raporuna göre tespit edilen 66.777,75 TL'yi .....tarihinde davacı asil hesabına ve tedarikçi firma hesaplarına hasar bedeli olarak ödediğini, arz ve izah edilen sebeplerle ve sair hususlar hakkındaki beyan hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş maddi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, davalı tarafından dava açılmadan önci yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, ayrıca davalıya yöneltilmiş ikame araç bedeli talebine ilişkin olduğu, davacının davalıdan bakiye değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.

Kaza tespit tutanağı ve olaya dair dosya içeriğinde bulunan veriler incelendiğinde; .....Günü Saat .....sıralarında Diclekent Bulvarı Köprülü ışıklı kavşak

istikametinden, Şanlıurfa Bulvarına müteakiben, Yenihal Köprülü ışıklı kavşak istikametine,

Kantar Köprülü ışıklı kavşak alt (Batı –Çıktı) geçidinde meydana gelen üç araçlı maddi

hasarlı trafik kazasında;

maddi hasarla sonuçlanan dava konusu kazanın meydan geldiği, sigortalı aracın .....-.....tarihlerini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 100.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında ZMMS teminat limiti kapsamında 4.378,79 TL değer kaybı, 66.777,75 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi, işleten ve sürücü de, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı ile tutanakta yer alan kaza yeri krokisinin incelenmesi ile düzenlenen .....tarihli kusur durum raporunda "1. Çarpma neticesinde; .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları Trafik

Yönetmeliğinin 94.maddesinde yer alan (56/1-A: Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama,

durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden

kullanmaları yasaktır ve Yönetmelik 94/B-C: b) Şerit değiştirmeden önce, gireceği

şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemek, g) İki şeridi birden kullanmaları,

yasaktır.) kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada % 100

(yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan

herhangi bir kural ihlal yapmadığı anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz

olduğu, 2.çarpma neticesinde .....plakalı aracın arkasında oluşan

hasara ilişkin kusur durumu;

Şoför .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları Trafik

Yönetmeliğinin 94.maddesinde yer alan (56/1-A: Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama,

durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden

kullanmaları yasaktır ve Yönetmelik 94/B-C: b) Şerit değiştirmeden önce, gireceği

şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemek, g) İki şeridi birden kullanmaları,

yasaktır.) kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada % 75 (yüzde

yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, .....(.....plakalı):

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52. Maddesinde ve Karayolları Trafik

Yönetmeliğinin 101.maddesinde yer alan (52/1-B:Sürücüler;Hızlarını, kullandıkları aracın

yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara

uydurmak, zorundadırlar, 52/1-C: Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirtilen

durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, zorundadırlar ve

Yönetmelik 101/B: Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol,

hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar ve 101/C: Diğer

bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirtilen durumları göz önünde tutarak güvenli

bir mesafe bırakmak, zorundadırlar) kurallarını ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından

meydana gelen kazada % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan

herhangi bir kural ihlal yapmadığı anlaşıldığından meydana gelen kazada KUSURSUZ

olduğu" raporda ibraz edilmiştir. İlgili kazada değer kaybına sebebiyet verebilecek hasarlı alanların .....plakalı aracın ön kısımlarına ilişkin olduğu dikkate alındığında ilgili tazminat kalemine yönelik sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Bu kapsamda Mahkememizce davacının aracında oluşan değer kaybının, bakiye olarak davacının talep edebileceği değer kaybı bedeli olup olmadığının ve aracın makul onarım süresinin belirlenmesi noktasında otomotiv konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiden rapor tanzim edilmesi istenilmiş, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle " Yukarıdaki bilgiler ile yapmış olduğum araç ve dosya incelemeleri neticesinde; Dava konusu

aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın ön

kısmalarında hasar oluştuğu tespit edilememiştir. Araçta oluşan hasarın onarımı için

.....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; ön tampon, ön tampon sağ

ve sol ızgarası, ön tampon takviyesi, sağ kanalizör ve ön ızgara parçasının değiştirildiği ve

hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 7 adet parça için eksperlik çalışması,

raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu

ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı

onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç

bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, .....kilometrede

olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı

oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında

bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve

Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal

uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 33.295,04TL

değer kaybının oluştuğu, ve 12.01.2024 tarihinde sigorta kuruluşundan 4.378,73 TL tenzil

edildiğinde (33.295,04TL – 4.378,73TL) =28.880,73TL gerçek zararın oluştuğu ve davaya

konu aracın makul onarım süresinin 3 gün olduğu ve araç mahrumiyeti bedelinin (3 x

1.900,00)= 5.700,00 TL olacağı" belirtilmiştir. Alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uyumlu ve denetime elverişli olarak usulüne uygun yöntemlerle hazırlandığı gözetilerek ilgili tespitler mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen bakiye değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 28.880,73 TL olduğu kabul edilmiş, kabul edilen alacağa kısmi değer kaybı ödemesinin gerçekleştiği .....tarihinde davalının temerrütünün gerçekleştiği kabul edilerek bu tarihten itibaren sigortalı aracın ticari kullanıma özgülenmiş olması nedeniyle avans faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmadığından, davalı sigorta şirketi yönünden araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim