İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/476 K.2025/1015

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/476 Esas

KARAR NO: 2025/1015

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/07/2024

KARAR TARİHİ: 18/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03.03.2024 tarihinde davalının maliki olduğu ve ----- sevk ve idaresinde bulunan----plaka sayılı ticari taksinin, ---- sevk ve idaresinde bulunan işleteninin davacı

müvekkil ------- olduğu ---- plaka sayılı ticari otobüse çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda --- sayılı ticari araç sürücüsü --- kusurlu hareketleri neden olduğu, ---- plaka sayılı ticari araç, ----- düzenli no’lu------- ile sigortalandığı, ---- plaka sayılı ticari otobüse ilişkin ---- tutarındaki hasarın tamiri, müvekkil adına ----- tarafından düzenlenen --------- uyarınca ------ numaralı hasar dosyası ile ------ tarihleri arasında 6 gün içerisinde giderildiği,

müvekkili ve davalı gerçek kişi tacir oldukları, ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuk,---- tarihli son tutanak ile anlaşamama ile sonuçlandığı, Müvekkiline ait ve ---- sevk ve idaresindeki --- plaka sayılı ticari otobüs ----hattında çalışmakta iken ------plaka sayılı ticari taksi şoförünün %100 kusurlu olması sebebiyle oluşan kazada hasar gördüğü,

trafik kazası tespit tutanağı ve trafik kazası tespit tutanağı sürücü beyanları incelendiğinde,------plaka sayılı ticari taksi sürücüsü yazılı ve imzalı beyanıyla kazaya tam kusuruyla sebebiyet verdiğini açıkça ikrar ettiği,

davacı müvekkilinin uğramış olduğu kazanç ve değer kaybından davalı müteselsilen sorumlu olduğu beyan edilmekle,--- tarihinde davalı yanın müteselsil kusuru sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile müvekkilinin uğradığı kazanç kaybına ve değer kaybına ilişkin dava tarihi itibari alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenememesi ve bu durumun yapılacak yargılama sonucu ortaya çıkacak olması nedeniyle HMK 107 kapsamında fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL tutarındaki kazanç kaybı ve 1.000,00 TL tutarındaki değer kaybı miktarının,

kaza tarihinden itibaren işleyecek merkez bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı yan kendisine yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen dava dilekçesine cevap vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tazminine yönelik olarak açılan alacak davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından verilen ----tarihli raporda özetle; ---- tarihinde --- yönetimindeki -----plakalı halk otobüsü ile sürücü ---------plakalı ticari taksi arasında arkadan çarpma şeklinde 2 araçlı trafik kazası meydana geldiği, kusur yönünden yapılan değerlendirme de; ---- otomobil sürücüsü ---- Karayolları Trafik Kanununun 52/b-52/c- 56/c ve 84/d maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmiş olup hız ve yakın takip nedeni ile önündeki araca arkadan çarptığı, ---- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu ,----- plakalı aracın sürücüsü ------ şeridinde nizami olarak ilerken yol üzerinde durması ile,

arkasındaki aracın hızı ve yakın takibi nedeni ile kendi aracına arkadan çarpması şeklinde neticelenen trafik kazasında alabileceği bir tedbir olamaması nedeni ile kusursuz olduğu kanaatine varıldığı, 2.el galerilerden yapılan piyasa araştırmasında kaza tarihi itibarı 1.500.000 TL -1.600.000 TL arası olduğu tespit edilmiş olup hasarsız emsal araç için 1.550.000 TL rayiç değer takdir edildiği, Sigorta hasar raporu değerlendirildiğinde bilirkişi raporunda 3. sayfada tablo şeklinde gösterilen parçalar değiştirildiği, değişen parçaların kaza ile uyumlu olduğu, kaza tarihi itibarı ile sigorta hasar raporunda belirlenen parça bedellerinin

ve işçilik bedelinin uygun olduğu tespit edildiği, değişen parçaların sovtaj değeri olmadığı, davaya konu kazadaki davaya konu hasar bedeli KDV dahil, 268.560,00 TL olabileceği, aracın hasar değeri ve rayiç değeri karşılaştırıldığında aracın onarımının ekonomik ve uygun olduğu, araç onarım esnasında kullanılmayacağı için yıpranmayacaktır.

Günlük 50 TL yıpranmama payı(amortisman), takdir edilerek, 9.019,30 TL- 50 TL= 8.969,30 TL günlük kazanç bedeli takdir edildiğinde, davaya konu kazada talep edilebilecek araç kazanç kaybı 5 gün* 8.969,30 TL= 44.846,48 TL olabileceği mütala edilmiştir.

Bilirkişi raporunun sonuç kısmında; ----- plakalı ticari taksi sürücüsü---- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu, ----- plakalı halk otobüsü sürücüsü ---- meydana gelen kazada kusursuz olduğu, araç değer kaybı bedelinin 50.000 TL olduğu, araç kazanç kaybı bedelinin 44.846,48 TL olduğu, ---- kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu,

bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi davalı ------- doğan zarardan sorumlu olur maddesi uyarınca kusur oranında %100, araç değer kaybından ve kazanç kaybından toplamda 94.846,48 TL sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin kaza tarihi 03.03.2024 olduğu şeklinde rapor sunulmuştur.

Davacı vekili 07/10/2025 tarihli dilekçesinde; belirsiz alacak davası olarak talep edilen kazanç kaybı ve değer kaybı bedeli alacaklarını, 94.846,48-TL'nin kaza tarihinden itibaren ----- kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ilişkin bedel artırım dilekçesi sunduğu görülmüştür.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda kural olarak araç işleteninin sorumluluğu tehlike sorumluluğu olarak kabul edilmiştir.Anılan Kanunun 85/I.maddesine göre;“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa,

motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”Bu fıkradan çıkan sonuç şudur ki; motorlu araç işleten, motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan kusuru olmasa bile sorumludur.

Buradaki sorumluluk kusura dayanmayan ağırlaştırılmış objektif sorumluluktur (tehlike sorumluluğu).Bu sorumluluktan kurtuluş beyyinesi ise aynı Kanunun 86/I.maddesinde şöyle belirlenmiştir.“İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.”

Yine aynı Kanunun 85/son fıkrasında, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” denilmiştir. Bu fıkrada eylemlerinden sorumlu olduğu kişiler, “araç sürücüsü” ve de “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişiler” ortaya çıkmış bulunmaktadır.

Şu var ki, “araç sürücüsü” ve “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin”, “işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin” kapsamında yer aldığı su götürmez.

İşte araç işleteninin sorumluluktan kurtulması için, eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, yasanın deyimi ile kusurları bulunmadığını da kanıtlaması gerekecektir.Somut olayda dava konusu kazanın meydana gelmesinde---- plakalı ticari taksi sürücüsü ---- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu, --- plakalı halk otobüsü sürücüsü ---meydana gelen kazada kusursuz olduğu, araç değer kaybı bedelinin 50.000 TL olduğu, araç kazanç kaybı bedelinin 44.846,48 TL olduğu, ---göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya

aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi davalı -------zarardan sorumlu olur maddesi uyarınca kusur oranında %100, araç değer kaybından ve kazanç kaybından toplamda 94.846,48 TL sorumlu olduğu,

temerrüt tarihinin kaza tarihi 03.03.2024 olduğu şeklinde rapor sunulduğu raporun dosya kapsamına usul ve yasaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınarak 50.000 TL değer kaybı, 44.846,48 TL kazanç kaybı alacağı olmak üzere toplam 94.846,48 TL'nin kaza tarihi olan 03/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.