Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/558 K.2024/838

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında imzalanan ... tarihli sözleşme gereğince davalının ...TL karşılığında müvekkiline 650 adet ...gönderileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından kapora olarak davalıya ...tarihli çekin verildiğini, bakiye kalan kısmın ürün tesliminden sonra ...TL nakit ve 3 adet çekle yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşmeye göre davalının en geç sözleşmeye konu malı ...ile ...tarihleri arasında gerçekleştirmesi gerekirken davalının bu güne kadar edimlerini yerine getirmediğini,

bu süreçte müvekkili tarafından davalılarla defalarca görüşme yapıldığını ve yapılan görüşmelerde davalı şirket temsilcilerinin her defasında değişik gerekçelerle malın teslimini ertelediğini, sözleşmenin 3. maddesinde "ürünlerde bir aksilik sebebi ile teslim olmadığında ön ödeme olarak verilen çek/çekler iptal olacaktır" şeklinde düzenlemeye yer verildiğini, sözleşmenin imzalanmasından bugüne kadar geçen süreçte davalının dolandırıcılık kastı ile hareket ettiğini, çekin bedelsiz kaldığını ileri sürerek müvekkilinin ...keşide tarihli, ...seri nolu ve ...TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiş,

...tarihli beyan dilekçesi ile, davaya konu çekin dava açıldıktan sonra davalı tarafından müvekkiline iade edildiğinden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ve davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiğinden bahisle davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmaya katılmamıştır.

Dava, satış sözleşmesine konu makinenin teslim edilmemesi nedeniyle satış bedeli karşılığı verilen çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Çek niteliği itibarıyle kambiyo senedi niteliğinde olup, davanın bedelsizlik iddiasına dayalı açıldığı gözetildiğinde, dava 6100 sayılı TTK'nun 4.maddesine göre mutlak ticari dava niteliğindedir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 'Dava Şartı Olarak Arabuluculuk' başlıklı 18/A maddesinde ise "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2)Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.

01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A/1 uyarınca iş bu menfi tespit ve istirdat davası arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır.

Somut olayda, davanın ...tarihinde açıldığı, dava açılırken arabuluculuk son tutanağı sunulmadığı gibi dava dilekçesinde arabuluculuğa başvurulduğuna dair bir ibareye yer verilmediği, nitekim davacı vekili tarafından da ...tarihli celsede dava açılmadan önce arabuluculuğa başvuru yapılmadığının beyan edildiği, bu durumda aralubulucuya başvuru yapılmadan davanın açıldığı anlaşılmakla davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim