Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/687 K.2024/1306

Davacı vekili, ... tarihinde Diyarbakır İli ...

İlçesinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından MMS sigorta poliçesi düzenlenen ve dava dışı ... 'un sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, kaza tespit tutanağında kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaysının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden yapılan 28.475,00 TL ödemenin gerçek zararın çok altında olduğunu,

değer kaybının gerçek zarar ilkesine göre hesaplanması gerektiğini ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak 100,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, dava açılmadan önce eksik evrak ile başvuru yapıldığını, her ne kadar eksik evrak ile başvuru yapılmış olsa da, müvekkili şirket tarafından hem reel hem de genel şartlara göre değer kaybı hesaplattırıldığını, değer kaybının reel piyasa şartlarına göre 13.500,00 TL ve genel şartlar uyarınca 28.475,00 TL olarak tespit edildiğini ve müvekkili şirket tarafından genel şartlara göre tespit edilen tutarın daha yüksek olması nedeniyle davacıya 28.475,00 TL değer kaybı ödendiğini, ayrıca davacının onayı ile hasar onarımını gerçekleştiren ilgili servise 35.006,49 TL hasar onarım bedeli ödendiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve yapılan ödemelere dair belgeler ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden makine mühendisi bilirkişiden rapor alınarak sonuca gidilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı şirketine yöneltilmiş bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.

... tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, ... plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 200.000,00 TL olarak gösterildiği, kaza sonrası düzenlenen ekspertiz raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin yedek parça ve işçilik dahil 35.006,49 TL olarak belirlendiği,

davacı tarafından davadan önce yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin olarak davacıya 28.475,00 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunun incelenmesinden; ... tarihinde saat ... sıralarında sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonu ile ... Bulvarı istikametinden, ... Caddesine müteakiben, ...

Sokak istikametine yolun sağ şeridi üzerinde seyir halinde iken ... yakın bir mesafeye geldiğinde, kamyonun sağ arka yan kısımları ile, ön ilerisinde aynı istikamette yolun sağında park halinde bulunan davacıya ait ... plakalı otomobilin sol yan kısımlarına (sürterek) çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda, park halinde bulunan araca çarpma şeklinde gerçekleşen trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu mütalaa edilmiş, mahkememizce de raporda yapılan tespit benimsenerek davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaza sonrası davacının değer kaybı istemine ilişkin davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine düzenlenen ... tarihli eksper raporunda; reel piyasa şartlarına göre 13.500,00 TL ve ZMMS genel şartlar uyarınca 28.475,00 TL olarak hesaplandığı ve davalı sigorta şirketi tarafından da davacıya 28.475,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir.

Yargıtay uygulamalarına göre kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği gibi hususlar ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın onarımının ekonomik olup olmadığı, aracın olay tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki ikinci el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının belirlenmesi gerekir.

(Ankara BAM 26. H.D.-23/11/2023 tarih, 2021/1792 E.-2023/947 K.)

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih, 2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin 680.000,00 TL, hasar onarımı gerçekleştirildikten sonraki rayiç değerinin ise 663.000,00 TL ve değer kaybının 17.000,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının %100 kusurlu olmasına göre tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 28.475,00 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davacı tarafından değer kaybının ödenmesine ilişkin yapılan ödemenin yetersiz olduğu iddia edilerek elde ki dava açılmış ise de, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı oluşan değer kaybı miktarı 17.000,00 TL olarak tespit edilmiştir. Bu haliyle, davacının bakiye değer kaybı alacağı bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

6-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim