Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/846 K.2024/1349

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... Merkezde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, müvekkiline ait aracın maddi hasarlı trafik kazasında; kazaya sebebiyet veren ... sevk ve idaresindeki ... Plakalı araç .... poliçe numarası ile ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMSS ile sigortalı olduğunu, ...

Plakalı aracın kusurlu sürücüsünün sebep olduğu kazada müvekkil maddi hasarlı trafik kazası geçirdiğini, ve bu kazadan kaynaklı araç tamir bedeli davalı şirket tarafından ödenmediğini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla Araç Değer Kaybı Alacağı 24.000 TL olmak üzere alacağa kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte davamızın ve adli yardım talebimizin kabulüne; yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafın aracında meydana gelen hasarın onarımı için müvekkil şirket tarafından 57.000,00-TL davacı tarafın yazılı onayıyla ilgili servise ve 59.299,39 TL tedarikçi ...

Otomotiv'e olmak üzere toplamda 116.299,39 TL hasar onarım bedeli ödendiğini, KTK m.97 uyarınca usulüne uygun yazılı başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğundan ve ... tarihinde yürürlüğe giren genel şartlarda yapılan değişikliğe göre eksist sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddini, ... tarihinde ve 31679 sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasını, değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılması halinde dosyanın;

... tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesini, teminat dışı olan araç mahrumiyet bedeli talebinin reddini, yasal faiz işletilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesin karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1- Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza tespit tutanağı; ... tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında Sürücü ... ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla Batman İstikametinden Diyarbakır İstikametine seyir halindeyken ...

Caddesi ile... sokak kesişimi ... dersanesi önüne geldiğinde bir erkek yaya şahsın karşıdan karşıya geçerken onu görüp yavaşlamış bunun sonucunda aracının arka kısımlarına aynı İstikamette seyreden sürücü ... ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracının ön kısımlarıyla çarpmış çarpmanın etkisiyle şoka giren sürücü ... ... plakalı aracının el firenini çekmeden indiği için aracı geri manevra yaparak orta Refüje çıkması sonucu çift araçlı maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...

2918 sayılı KTK'nın 52/1-B ( Aracın hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, “yol, hava, ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) ve 56/1-C ( Önünde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek ( Yakın Takip) ) maddelerini ihlal ettiği diğer sürücü ... kusurunun olmadığı kaza yeri incelemesi ve sürücü beyanlarından anlaşılmış olup görüş ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ... plakalı aracın ... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve araç başına maddi zarar limitinin 120.000,00 TL olduğu, ek olarak ihtiyari mali sorumluluğun kaza başına 20.000,00TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ...'a ait olduğu ve kazaya karışan .... plaka sayılı araç malikinin ...'a ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından ... tarihinde başvuru yapıldığı, yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında ... Sigorta tarafından ... tarihinde tedarikçi ... Otomotiv İnş.San. Adına 59.299,39 TL ödeme yapıldığı, ... tarihinde ...'a 57.000,00 TL ödendiği tespit edilmiştir..

6-Silvan Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarihli ek kararı: Silvan Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı kararı Kısıtlı T.C Kimlik nolu ... ... adına veli ... T.C Kimlik nolu ...' a Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinde ... esas sayılı dosyasında açılan alacak davasında kısıtlıyı temsil edebilmesi için husumete izin verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

7-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... Tarihli makine rapor: Davaya konu aracın Marka ..., Plakasının ..., Yakıt ..., Modeli ..., Kullanım Hususi, Amacı Otomobil, Renk ..., ... olduğu, kaza öncesi muadil araç piyasa rayiç bedeli- Kaza sonrası muadil araç piyasa rayiç bedeli 1.350.000TL-1.220.000TL=130.000TL olduğu, ... yılının ... ayında 130.000,00 TL olan parasal değer, ... yılının ... ayında 113.601,00 TL olmaktadır (Kaza Tarihinde)... yılı .. ayındaki TÜFE 2.526,16 TL, 2024 yılı ... ayındaki TÜFE 2.207,50 TL, Endeks Değişim Oranı: 96 12,61 azalış olduğu, Kaza tarihi itibariyle (...) kazadan kaynaklı araçta oluşan Değer Kaybı Bedeli 113.601,00 TL olarak hesaplanabileceği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

8-Davacı vekilinin ... Tarihli ıslah dilekçesi: Dava dilekçesinde arz edilen biçimde ıslahı ile kaza tarihi olan ...'ten İtibaren ticari faiz ile birlikte 103.600 tl araç değer kaybı alacağının davalıdan alınıp müvekkile ödenmesini talep ettikleri anlaşıldı.

DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMMS) ise motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine almaktadır. Sigortacı limit ve aynı zamanda gerçek zarar miktarı ile sorumludur. İMSS kapsamının başlangıç noktası ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği,

aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması,

onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı vekili her ne kadar sigorta şirketine başvuru bulunmadığından bahisle usulden red isteminde bulunmuş ise de davacının başvuru belgelerini sunmuş olduğu kaldı ki dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulduğu güncel içtihatlara göre de alternatif yollardan birine başvurunun yeterli olduğu anlaşılmakla usulden red itirazı yerinde görülmemiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde.

Kazaya karışan ... plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu ... tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere davacın seyir halinde iken davalı nezdinde sigortalı aracın dava dışı yayaya çarpması neticesinde araçtan indiği ve aracın el frenini çekmemesi nedeni ile aracın hareket ederek davacıya ait araca çarpması neticesinde meydana geldiği, meydana gelen kazada olayın oluş şekline tarafların bir itirazının bulunmadığı gibi aksini iddia eden somut bir delil de dosyaya ibraz etmediği anlaşılmıştır.

Olayın oluş şekline göre davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü ...'ın KTK md.52/1,b ve c benleri gereğince aracını trafiğin gerekli şartlarına uydurma, güvenli ve yeterli bir mesafede durma kurallarına uymaması, trafiğin gerektirdiği özen yükümlülüğüne uymaması nedeni ile tam kusurlu olduğu, davacının ise kazanın oluşumunda bir kusurunun olmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta meydana gelen kazada davacıya ait aracın daha önce karışmış olduğu bir kazasının bulunmadığı, meydana gelen kaza nedeniyle meydana gelen hasar nedeni ile 113.601,00TL değer kaybının meydana geleceği, içtihatlara uygun ve denetime elverişli ... tarihli raporun hükme esas alındığı, davacının değer kaybı tazminatına ilişkin olarak ödeme yapılmadığı, davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limiti kapsamında toplam 116.299,39TL hasar onarım bedeli ödediği,

kaza tarihi itibari ile davalı sigorta şirketinin teminat limitinin 200.000TL olduğu, ZMMS kapsamında bakiye teminat limitinin 83.700,61TL olduğu, poliçe incelendiğinde davalının ek olarak 20.000TL için ihtiyari mali sorumluluk teminat limiti belirlediği, davacının kusurunun bulunmamasına göre davalı sigorta şirketinin meydana gelen bu tazminat kalemlerinden poliçe limiti itibari ile sorumlu olduğu,

davacının talep konusu yapmış olduğu miktarın ... numaralı poliçe kapsamında 83.700,00TL si ZMMS, bakiye 20.000TL sinin İMMS teminat limitleri dahilinde kaldığı ve davacının talebi incelendiğinde teminat limitleri dahilinde kaldığı anlaşılmakla davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. KTK hükmü uyarınca davacının sigorta şirketine başvuru tarihini takiben 8 iş günü sonrasında temerrüde düşeceği belirtilmiştir.

Davacının başvuru evraklarının tebliğine ilişkin evrakının ... tarihinde davalı yana ulaştığı bu tarihi takip eden 8 iş gününün ise ... tarihine isabet ettiği anlaşılmakla bu tarih itibari ile ve aracın kullanım amacının hususi olduğu anlaşılmakla yasal faize hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim