Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1130 K.2025/1371

İddia

Talep eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın .....() şubesine tahsil için yönlendirilen (Tahsil cirosu) dava konusu .....düzenlenme tarihli, .....vadeli, 802.328 TL tutarlı .....Eczanesi .....tarafından keside edilen senedin, diğer şube tarafından muamelesiz iade talebi üzerine tahsil şubesinden iade istendiğini, müvekkili bankanın Kayapınar/Diyarbakır şubesine teslim edildiği tespit edilen senedin, yapılan aramada şubede yapılan araştırma sonucunda fiziki olarak senet temin edilemediğini, senedin zayi olduğunun anlaşıldığını, bu sebeple öncelikle adı geçen senede tedbiren ödeme yasağı konulmasını, devamında da senedin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Talep, bono iptali istemlidir.

Talebin yasal dayanağı 6102 sayılı TTK'nın 651 ve devamı maddeleridir. TTK'nun 651. maddesine göre kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nun 757. maddesine göre de iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. TTK'nun 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar vermesi istenebilir. TTK'nun 778/ı maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hüküm "bono" için de uygulanır.

Yapılan bu genel açıklamalar çerçevesinde somut talep irdelendiğinde; talep eden vekili, keşidecisi ....., lehtarı S.S.....Kooperatifi, keşide yeri Diyarbakır, keşide tarihi ....., ödeme tarihi .....olan 802.328,00 TL bedelli bir adet bononun zayî nedeniyle talep etmektedir.

Bono iptali davaları hasımsız olup, ticaret sicili gazetesinde ilan müzekkeresi dışında toplanacak bir delil yoktur. Mahkememizce yapılan ilân üzerine de yasal süresi içerisinde bononun yetkili hamili olduğu iddiasıyla başvuru yapan bir şahıs olmamıştır. Diğer yandan bono iptali davaları çekişmesiz yargı işlerindendir. HMK'nın 385. maddesine göre; çekişmesiz yargı işlerinde basit yargılama usulü hükümleri uygulanır. HMK'nın 320. maddesine göre de basit yargılama usulüne tabi davalarda mahkeme mümkün olan hallerde tarafları ön inceleme duruşmasına davet etmeden dosya üzerinden karar verebilir. Mahkememizce söz konusu mevzuat hükümleri dikkate alınarak davacı ön inceleme duruşmasına davet edilmemiş, dosya üzerinden yargılamaya devam edilmiştir.

TTK 761. Maddesine göre poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Süre vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilân gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren başlar.

Mahkememizce davacının ihtiyati tedbir talebinin .....tarihli müteferrik karar ile kabulüne karar verilmiş, ancak davacı tarafça ihtiyati tedbir kararının uygulanması için gerekli olan teminat yatırılmamıştır.

Mahkememizce 6102 s. TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde söz konusu bonoyu elinde bulunduranların vade tarihinden itibaren üç ay içerisinde mahkememiz dosyasına getirmeleri aksi taktirde bononun iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicili Gazetesinde ilânlar yaptırılmış, ilk ilanın .....tarihinde yapıldığı, ilan ve vade tarihinden itibaren 3 aylık süre geçmesine rağmen mahkememize bir müracaat olmamıştır.

TTK'nun 761. maddesinde ilân süresinin vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren başlatılması düzenlemesine yer verilmiş, TTK'nun 761/3 maddesi gereğince bononun vade tarihinin .....tarihi olması nedeniyle vade tarihinden itibaren üç aylık sürenin dolması gerekmektedir. TTK'nun 764. maddesine göre elden çıkan bono verilen süre içerisinde mahkemeye sunulmazsa mahkemece bononun iptaline karar verilir.

Toplanılan bu deliller ile davaya konu edilen bononun zayî olduğu, 6102 Sayılı TTK'nun yukarıda bahsedilen maddelerindeki şartların oluştuğu sonucuna ulaşılmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yukarıda yapılan tüm bu açıklamaların ışığı altında mahkememizde oluşan tam ve bağımsız vicdani kanaate göre aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:

1-Talebin KABULÜ ile keşidecisi ....., lehtarı .....Kooperatifi, keşide yeri Diyarbakır, keşide tarihi ....., ödeme tarihi .....olan 802.328,00 TL bedelli bir adet bononun zayî nedeniyle İPTALİNE,

2-Mahkememizce .....tarihli tensip tutanağının (4) numaralı ara kararı ile verilen ödemeden men yasağı kararının hükmün kesinleşmesinden 1 ay sonra kaldırılmasına,

3-Ödemeden men yasağı için alınan teminatın hükmün kesinleşmesinden 1 ay sonra dava açıldığının bildirilmemesi halinde talep halinde davacı tarafa iadesine,

4-Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

5-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Talep edenin yatırdığı gider avansından artan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.