Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1161 K.2025/1242

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde; müvekkilinin .....tarihinde Diyarbakır .....Noterliğinin .....yevmiye nolu ekte sunulan satış sözleşmesinden anlaşılacağı üzere davalıdan, .....şase numaralı .....plakalı .....model .....km aracı, 576.000 TL bedel ile satın aldığını, müvekkilinin aracı kullanmaya başladıktan bir süre sonra PTT üzerinden km sorgusu yapması sonucu aracın .....tarihinde .....km'de iken .....tarihinde ise .....km olduğunun ortaya çıktığını,

bu hususun ekte sundukları PTT km sorgu sonuçlarından ortaya çıktığı gibi mahkemece Tüvtürk Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak muayene kayıtlarının celp edilmesi halinde de ortaya çıkacağını, ayıbı öğrenen müvekkilinin bu durumu karşı tarafa bildirmesine rağmen olumlu dönüş yapılmadığını, müvekkilinin dava konusu aracı kullandıktan sonra kilometresi ile oynandığını tespit ettiğini, söz konusu kayıtların incelenmesinde dava konusu aracın 2017 yılında 178.902 km'de iken 2019 yılında bu miktarın artmış olması gerekir iken 141.566 km'ye düştüğünü,

söz konusu aracın 2014 model olup 2017 yılında 141.566 km'de olduğu göz önüne alındığında yıllık ortalama 50.000 km yaptığını, bu durumda 2017-2019 yılları arasından 141.566 km'ye 2 yıllık ortalama 100.000 km eklenmesi halinde mevcut km'sinin 241.566 km olması gerektiğini ancak km değiştirilerek 141.566 km'ye çekildiğini, aracın km'sinin düşürülmüş olmasının değerini ciddi manada düşürdüğünü, ayrıca aracın km'sinin yüksek olmasının daha fazla kullanıldığı ve yıprandığı anlamına geldiğini belirterek,

ayıplı-ayıpsız hali arasındaki bedelin satış sözleşmesi tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde: öncelikle görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davaya bakmaya Adıyaman Tüketici Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğunu, müvekkilinin vekaleten araba alıp sattığını, müvekkilinin araç satışını meslek edindiğini, yani tacir sıfatına sahip olduğunu, müvekkilinin bu konuda vergi levhasının da mevcut olduğunu, uyuşmazlık ticari nitelikte olup hem arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, hem de açılan davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını, davacının haksız olarak ikame ettiği işbu davanın usulden reddine, esasa geçilmesi durumunda esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLER

-Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, .....plaka sayılı aracın trafik tescil kaydı celp edilerek dosya arasına eklenmiştir. -TüvTürk'e müzekkere yazılarak, .....plakalı ( .....şase) aracın tüm muayene kayıtları celp edilerek dosya arasına eklenmiştir. -Davacı ve davalının tacir sıfatının bulunup bulunmadığının araştırılması için Diyarbakır Ticaret Ve Sanayi Odası Başkanlığına, Diyarbakır Ticaret Sicili Müdürlüğüne, Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odalar Birliği Başkanlığı ve Diyarbakır Vergi Daireleri Başkanlığına müzekkere yazılmış olup, cevabi yazıların dosya arasına alınmış olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava;araç satış sözleşmesi kapsamında davacı tarafça satın alınan .....plaka sayılı aracın ayıplı olduğundan bahisle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce toplanan delillerden davacı ve davalının tacir oldukları, davanın Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen satım sözleşmesi nedeni ile nıspi ticari dava olduğu anlaşılmıştır. Davacı taraf, kendisine satılan araç nedeni ile ayıplı ifa iddiasında bulunmuştur. Ayıp iddiası, haksız fiil niteliğinde değildir, sözleşmeye aykırı ifa iddiasıdır. Davalı vekili, cevap süresi içinde Mahkememizin yetkisine itirazda bulunmuş ve yetkili yer olarak müvekkilinin ikametgah yeri olan Adıyaman Mahkemelerini göstermiştir.

Taraflar arasında imzalanmış bir yetki sözleşmesi yoktur. Sözleşmelerden doğan davalarda yetkili mahkeme HMK'nın 6/1.md'si gereğince davalının ikametgahı mahkemesi olup, davalının ikametgah adresi ...... Yine HMK'nun 10. maddesine göre sözleşmeden doğan davalarda akdin ifa yeri mahkemesi de yetkilidir. Sözleşmenin ifa yerinin ise TBK'nun 89. maddesine göre belirlenmesi gerekmekte olup, davalının edimi, sözleşme gereği davacıya sattığı malı teslim etmektir.

TBK'nun 89/1. maddesinin 3. fıkrası gereği, davalı malı teslim şeklindeki edimini, borcun doğduğu sırada borçlunun (teslim borçlusunun yani kendisinin) yerleşim yerinde ifa etmekle yükümlüdür. Buna göre bu madde uyarınca da Adıyaman Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkilidir. Somut olayda taraflar arasındaki sözleşmede davacı, satım sözleşmesinde satım bedelinin alacaklısı konumunda olmadığından, TBK'nun 89/1. maddesinin birinci fıkrası uygulama yeri bulmaz.

Nitekim Yargıtay kapatılan .....Hukuk Dairesi'nin .....Esas .....Karar sayılı içtihadı da bu yöndedir.

İzah edilen nedenle Mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip Hakim