Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1470 K.2025/1124

Talep, dava dışı .....İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait genel kurul müzakere defteri ve ortaklar pay defterinin zayi olduğundan bahisle 6102 sayılı TTK.'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olayların da madde kapsamında düşünülmüştür.

Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır.

(Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382)

Eldeki talepte, talep eden şirket yetkilisi tarafından .....Ticaret Limited Şirketi'ne ait genel kurul müzakere defteri ve ortaklar pay defterinin kaybolduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi istemiyle açılmıştır.

Zayi belgesi talebine konu defterler dava dışı .....İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait olup, talep eden gerçek kişi kendi adına dava açmıştır. Bu durumda talep eden bu davada aktif dava ehliyetine haiz değildir. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi' nin 02/05/2017 tarih 2015/15331 esas 2017/2581 karar sayılı ilamı- Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 25/03/2025 tarih, 2025/65 esas, 2025/398 karar sayılı ilamı.)

Bu hali ile eldeki davada talep edenin aktif husumeti bulunmadığından, talebin 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Talebin HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,

2-Peşin harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Talep eden tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderinin talep eden üzerinde bırakılmasına,

4-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine

Başkan Üye Üye Katip