Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1587 K.2025/1317

.....Otomotiv İnşaat Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait karar defterinin zayi olduğundan bahisle 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Bu düzenleme ile tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olayların da madde kapsamında düşünülmüştür.

Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır.

(Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382)

Mahkememizin .....tarihli celsesinde davacı şirket temsilcisi, şirket karar defterinin yanlışlıkla yandığını, tam tarihini net olarak hatırlamadığını, ancak bundan yaklaşık 2 sene önce şirket defterinin evde dururken okula giden çocuğum tarafından yanlışlıkla çöpe atacağı diğer kitaplarla beraber yakıldığını, olayın küçük bir yanma olduğunu, itfaiye ve diğer resmi kurumlara bildirilmediğini beyan etmiştir.

Eldeki talepte, talep eden tarafından şirkete ait karar defterinin yaklaşık 2 yıl önce yanarak zayi olduğu ileri sürülmüştür. Talep eden tarafından 30 günlük hak düşürücü sürede dava açılmamıştır. TTK'nın 82/7. maddesinde düzenlenen dava şartı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, talebin 6100 sayılı HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Talebin 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,

2-Peşin harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Talep eden tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderinin talep eden üzerinde bırakılmasına,

4-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının talep edene iadesine

Dair, talep eden şirket temsilcisinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Başkan Üye Üye Katip