Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/25 K.2025/59

Davacı vekili, ...’nin, ... seri numaralı, ... keşide tarihli, keşide yeri ... olan ...TL bedelli çek, ... seri numaralı, ... keşide tarihli, keşide yeri ... olan ...TL bedelli çeklerin zayii nedeniyle iptalini, söz konusu çeklerin ödenmesinin engellenmesi için, öncelikle ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Dava dilekçesinin ekinde fotokopi olarak ön yüzü sunulan çek bilgileri incelendiğinde, çeklerin hamiline yazılı olarak düzenlendiği, her iki çekin keşidecisinin ... Mesleki Yeterlilik ve Belgelendirme Ltd. Şti. olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davada, davacının çeklerin yetkili hamili olduğu ve rıza dışı elden çıktığı veya kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, çekleri kimden aldığı ve hangi ticari ilişki kapsamında hamil olduğuna ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi çekin yetkili hamili olduğuna ilişkin tesvik edici herhangi bir belgede sunulmadığı,

öte yandan çekin ne şekilde zayi olduğuna yönelikte somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmakla, mahkememizce ... tarihli ara kararla, davacı vekiline müvekkilinin zayi nedeniyle iptali talep edilen çeki kimden aldığı ve hangi hukuki ilişki kapsamında hamili olduğunu açıklaması ve buna dair teşvik edici belgeleri sunması, ayrıca hangi şekilde zayi olduğuna yönelik somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmesine dair açıklayıcı beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekili tarafından ara karara istinaden sunulan ... tarihli dilekçe ile, çekler üzerinde ... Otomotiv İnşaat Taşımacılık Petrol Gıda Tic. Ltd. Şti. ve ... Turizm Taşımacılık Tarım İnşaat Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile müvekkilinin cirosunun bulunduğunu, müvekkilinin talebe konu çekleri ... Turizm Taşımacılık Tarım İnşaat Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'den ticari faaliyetlerine karşılık aldığını ve illgili faturaların dilekçe ekinde sunulduğu beyan edilmiştir. Dilekçe ekinde sunulan fatura incelendiğinde, faturanın ... tarihli ve ... TL bedelli olduğu, davacı tarafından ... Turizm Taşımacılık Tarım İnşaat Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'ye hitaben düenlendiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, zayi nedeniyle çek iptali talep edilen çeklerin hamiline çek olduğu ve keşide tarihlerinin ... ve ... olduğu, henüz ibraz tarihlerinin gelmediği anlaşılmaktadır. Davacı vekili tarafından müvekkilinin çeklere ciro yolu ile hamil olduğu iddia edilerek çeklerin ön yüz bilgileri mahkememize sunulmuş ise de, arka yüz bilgilerinin/suretlerinin sunulmaması hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu haliyle davacının zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin yetkili hamili olduğuna ilişkin mahkememizde kanaat oluşmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim