Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/257 K.2026/256

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin maliki olduğu .....plakalı aracın sürücü .....sevk ve idaresinde iken .....tarihinde havalimanı istikametinden Kamışlo Bulvarını takiben yeni Mardin istikametine seyredip .....numaralı aydınlatma direği önüne geldiğinde yola çıkan dört ayaklı hayvan (köpek) nedeni ile aracın direksiyon hakimiyetini kaybedip yoldan çıktığını, taşlık ve engebeli alanda 60 metre sürüklenerek sağ yan kısımları üzerine devrildiğini, maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait olan aracın meydana gelen kaza sonucunda, yetkili servisi olan ve Diyarbakır ilinde bulunan Diyarbakır .....Tic.A.Ş.'ye çekildiğini,

aracın davalı .....Sigorta A.Ş.'ye .....poliçe numarası ile ve .....başlangıç ve .....tarihleri arasında geçerli olmak üzere genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalandığını, meydana gelen bu kazanın, sigorta poliçe yürürlük süresi içinde olduğunu, kazanın meydana gelmesinden sonra kaza davalı sigorta şirketine ihbar edildiğini, ihbar üzerine ilgili sigorta şirketinin eksperi gelerek araçta hasar tespiti yapıldığını, .....numaralı hasar dosyası açıldığını,

davalı sigorta şirketinin eksperi tarafından araç üzerinde yapılan tespitte sağ yan kısmından hasarlı olan aracın yedek parça ve işçilikleri açısından gerekli hasar tespit çalışmalarının servis yetkilisi ile birlikte yapıldığını, yapılan çalışmalar sonucunda servis yetkilisi ile mutabık kalınarak ekspertize son verildiğini, söz konusu hasar miktarının ekspertiz raporuna göre KDV hariç işçilik ve yedek parça bedelleri dahil olmak üzere toplamda 869,002.18 TL olacağı belirtildiğini,

müvekkili şirketin aracı üzerinde davalı tarafın kendi eksperleri tarafından yapılan inceleme sonucunda ilgili hasar dosyasının .....tarihinde ön raporunun gönderildiğini, davalı kasko şirketinin yaptırmış olduğu tahkikat sonucunda hasar dosyasının reddedileceğinin kendisine bildirilmesi üzerine raporlarının kapatıldığını ve neticeden hasar ile ilgili kanaatinin olumsuz olduğunu belirttiğini, bu rapor üzerine davalı sigorta şirketi tarafından müvekkili şirkete .....tarihinde hasar dosyasının incelendiğini ve yapılan araştırmalar sonucunda herhangi bir hasar tazminatının ödenmeyeceğinin belirtildiğini,

fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydı ile müvekkili şirketin aracında meydana gelen hasar bedelinden şimdilik 1.000,00 TL'nin kaza tarihi olan .....tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini, 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 4667 Sayılı Kanunla değişik 164/son fıkrası uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin avukat olarak adımıza hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının davayı kısmi veya belirsiz olarak ikame etmesinde hukuki menfaatinin bulunmadığını, davacı tarafından, müvekkili şirkette kasko poliçesi bulunan .....aracın .....tarihinde maddi hasarlı olarak gerçekleşen kaza sebebiyle meydana gelen hasarın bedeli talep edildiğini, .....plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde poliçeli olduğunu, dava konusu aracın poliçe özel şartlarına aykırı şekilde kiralamaya konu edildiğini, bu sebeple hasar talebinin teminat dışı olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, Türk Medeni Kanunun 2. maddesi uyarınca kişiler hukuki ilişkilerinde dürüstlük kuralına uymak ile yükümlü olduğunu,

öncelikle TTK 1409 ve 1459 madde hükümleri, sebepsiz zenginleşme yasağının sigortacılıktaki tezahürleri olduğunu ve müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunu “gerçek zarar” ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile dosyanın bilirkişiye tevdi ile müvekkilinin poliçe limitleri ile sınırlı sorumlu olduğu hususunun dikkate alınarak; aracın onarım bedelinin, pert ve sovtaj değerlerinin ayrı ayrı hesaplanmasını, eğer aracın onarımına karar verilecekse poliçedeki muafiyetlerin uygulanmasını;

tam rayiç ödenmesine karar verilmesi halinde ise aracın hurdası müvekkili sigorta şirketine ait olacağından tüm hak mahrumiyetlerinden ari bir biçimde aracın sigorta şirketine devri şeklinde hüküm kurulması gerektiğini, bu hususların dikkate alınmasını talep ettiklerini, aksi taktirde sebepsiz zengileşme hükümlerinin ortaya çıkacağı sabit olduğunu, dava konusu poliçe, muafiyetli bir poliçe olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile dosyanın bilirkişiye tevdini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile piyasa koşulları düşünüldüğünde iskontonun alınacak bilirkişi raporunda dikkate alınması gerektiğini, davanın reddini,

müvekkili şirket lehine vekâlet ücretine hükmedilmesini, yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğünden hasar bilgisi ve ekspertiz raporu celp edilmiştir.

Türkiye Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacıya ait üyelik detay bilgi raporları celp edilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumundan .....ait SGK tescil ve hizmet dökümü celp edilmiştir.

.....Sigorta A.Ş.'den hasar dosyası celp edilmiştir.

Taraflara ait araçların tescil kayıtları uyap sisteminden celp edilmiştir.

Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişiden bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi .....tarihli raporunda özetle; Kasko kesin ekspertiz raporunda yetkili servisinde ve atölye ortamında tek tek parça

numaraları ile hasarlı parça tasnifi yapıldığını, yedek parça fiyatı ile kaporta, boya, mekanik, elektrik, döşeme/kilit, cam isçiliğinin belirlenmiş olduğunu, trafik kaza tutanağında ve fotoğraflarda yapılan incelemeler neticesinde; eksper raporunda aracın onarımına ilişkin belirlenen hasar tutarının uygun olduğunu ve iskonto unsuru dikkate alınmadan, KDV hariç 869.002,18 TL, KDV dahil (%20) 1.042.802,62 TL hasar tutarının bulunduğunu, dava konusu .....plakalı, model yılı ....., .....km’de, ....kamyonun kaza tarihi itibari ile;

kasko kesin ekspertiz raporunda belirlenen hasar tutarının uygun olduğunu ve KDV

hariç 869.002,18 TL, KDV dahil (%20) 1.042.802,62 TL hasar tutarının bulunduğu yönünde

görüş ve kanaat bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle, KASKO poliçesi kapsamında hasar tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasında .....plakalı araç için .....başlangıç ve .....bitiş tarihli genişletilmiş kasko poliçesinin kurulduğu, davacıya ait aracın seyir halinde iken yolda karşısına köpek çıkması sonucu sürücünün hakimiyetini kaybettiği, tek taraflı kaza gerçekleştiği, aracın devrilerek hasara uğradığı, davalı sigorta şirketinin, aracın, sigortalı hariç başka kişiye kiralandığı gerekçesi ile hasar bedelini ödemekten imtina ettiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Kaza tespit tutanağının incelenmesinde, .....tarihinde davalı sigorta şirketin sigortalı araç sürücüsü .....' ın sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın Kamışlo Bulvarını takiben yeni Mardin istikametine seyredip .....numaralı aydınlatma direği önüne geldiğinde yola çıkan dört ayaklı hayvan (Köpek) nedeni ile aracın direksiyon hakimiyetini kaybedip yoldan çıktığı, taşlık ve engebeli alanda 60 metre sürüklenerek sağ yan kısımları üzerine devrilmiş olması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf, davaya konu aracın dava dışı .....Ticaret Limited Şirketi'ne kiraya verildiğini, davacı şirket ile dava dışı şirketin yetkililerinin aynı kişiler olduğunu, her iki şirketin aynı sektör olan hazır beton işini yaptığını, dolayısı ile zarar ve menfaatin aynı kişide toplandığını, sigortalı aracın teşvik ile alınması nedeni ile şirket yetkilisinin diğer şirkete aracı kiralamış gibi gösterdiğini ileri sürmüştür.

TTK’nın mal sigortasına ilişkin genel esaslarına göre mukavelede aksine hüküm olmadıkça sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin yahut fiillerinden hukuken mesul bulundukları kimselerin kusurlarından doğan hasarların tazminiyle yükümlüdür.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A/1 maddesine göre; gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3.kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütününün sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Sigorta şirketi, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumludur ve kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigorta şirketi tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Bir başka ifade ile zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerindedir. Sigorta şirketinin, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.

Taraflar arasında düzenlenen Kasko poliçesinin 3. sayfasında düzenlenen Sigorta Teminatına İlişkin Özel Belirlemeler başlıklı maddede; "Sigortalı aracın zırhlı araç, kiralık araç (rent a car), ticari amaçlı kişiler arası paylaşılan araçlar, kurye aracı, sanal market servis aracı, canlı yayın aracı, yarış ve off road aracı, test ve deneme sürüş aracı, siyasi parti aracı, belediye ve kamu araçları, askeri araç ve/veya tadilat sonucu üretim amacı dışında (örnek: gezici mutfak, lastik tamir aracı vb) kullanılan herhangi bir araç, tekerlekli ev, vagon ev olması durumunda teminat verilmeyecek olup, bu kullanım tarzının tespiti durumunda meydana gelen hasarlar poliçe teminat dışında kalacaktır" hükmüne yer verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen Kasko poliçesindeki özel şart TTK’nın 1452. maddesinde sayılan emredici Kanun hükümlerine aykırı olmadığı gibi 1486. maddede yer alan koruyucu hükümlere de uygun bulunmaktadır. Ayrıca TTK’nın 1423/2. maddesi gereği poliçede yer alan kloza on dört gün içinde itiraz etme hakkı olan davacının bu kayda herhangi bir itirazı da olmamıştır. Bu durumda taraflar arasında poliçede kararlaştırılan yukarıdaki madde geçerlidir.

Somut olayda davacıya ait aracın ticari amaçla kişiler arasında paylaşıldığı, bu şekilde kiraya verildiği sabit olup, her ne kadar davacı vekili aracın kiraya verildiği şirketin, davacı şirket yetkilisine ait ikinci bir şirket olduğunu ileri sürmüş ise de her ticari şirketin ayrı bir tüzel kişiliğinin olduğu, dolayısı ile menfaat ve zararların şirket yetkilisinde birleştiği savunmasının geçerli bir savunma olmaması nedeni ile bu savunmaya itibar edilmemiş, davanın reddine dari aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim