Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/472 K.2026/24

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili adına tescilli .....plakalı araç, .....tarihinde müvekkilinin hakimiyetindeyken; davalı şirketçe .....poliçe numarasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan .....plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir kazaya karıştığı ve kaza sonrası müvekkiline ait araç hasar gördüğünü, kazadan sonra hasar alan müvekkili adına tescilli araç, onarım amaçlı yetkili servise götürüldüğünü ve onarım sonucunda servis tarafından ekte sundukları üzere 37.295,36 TL fatura çıkarıldığını, kaza sonrası hazırlanan “maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı''nda görüleceği üzere .....plakalı araç sürücüsü, kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu,

kazanın oluş biçimine göre %100 kusurlu olan .....plakalı araç, .....poliçe numarasıyla davalı şirketçe sigorta güvencesi altına alındığını, müvekkiline ait aracın, gerçekleşen kazayla birlikte değer kaybına uğradığının bir gerçek olduğunu ve yaşanan bu kayıp, 2918 Karayolları Trafik Kanunu'na göre davalı şirketin sorumluluğunda olup şirketçe zararın giderilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle, kazaya karışan .....plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan davalı şirkete müzekkere yazılarak .....poliçe numaralı sigortaya ve kazaya ilişkin tüm evrakların ilgili sigorta şirketinden istenmesini,

müvekkili adına kayıtlı plakalı .....araçta oluşan 100,00 TL değer kaybı bedelinin, kaza tarihi itibariyle uygulanacak mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı .....sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın talepleri karşılanmış olduğunu, dava konusu araçta oluşan değer kaybı zararı reel hesaplama yöntemine göre ödenmiş olup müvekkili şirketin başkaca bir sorumluluğunun kalmadığını, uyuşmazlık konusu araçta meydana gelen değer kaybı zararı, ekte sunulan değer kaybı hesap raporunda ve aşağıda görüleceği üzere iki farklı hesaplama yöntemi ile hesaplanmış olduğunu, değer kaybı hesabında, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal yoğunluğu,

korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orijinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan kısımları ve aracın onarımında kullanılan parçaların niteliği gibi temel kıstaslar göz önünde bulundurularak .....tarihli .....E. ve .....K. sayılı AYM kararı doğrultusunda Reel olarak 5.000,00-TL değer kaybettiği tespit edildiğini, yapılan bu reel değer kaybı hesaplamasına göre değer kaybı tazminatı başvuran yana ödendiğini, dolayısı ile işbu ödeme akabinde müvekkil şirket tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olup başvurunun reddini talep ettiğini,

kaza tarihindeki poliçe limiti olan 200.000,00-TL'den teminat kapsamında yapılan ödemeler mahsup edildiğinde, müvekkili şirketin davacıya karşı kalan sorumluluğunun 155.777,68-TL ile sınırlı olduğunu, Teminat limitinin bildirilmesinin, bu tutarın mutlak suretle ödeneceği ve davayı kabul anlamına gelmediğini, davada yasal faizin uygulanması gerektiğini, açıklanan sebeplerle öncelikle davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasını talep ettiği,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1- .....tarihli bilirkişi raporunda; .....plakalı .....model .....modelindeki aracın teknik özellikleri ve genel durumu yukarıda ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Dosya içinde bulunan belgelere göre .....plakalı aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, Dava konusu .....plakalı aracın onarımının ekonomik olduğu,

Aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan önceki rayiç değerinin 1.731.000,00 TL olabileceği, Aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan sonraki rayiç değerinin 1.705.000,00 TL olabileceği, Dava konusu .....plakalı araçta .....tarihindeki kaza nedeniyle değer kaybının oluştuğu, Kaza tarihi itibari ile değer kaybı (.....) fiyatının: 26.000,00 TL (Yirmi Altı Bin Türk Lirası) olabileceği, davalı .....Anonim Şirketi dava konusu .....plakalı araç için .....tarihinde 5.000,00 TL değer kaybı ödemesi yaptığı, .....kaza tarihi itibar (Yirmi Altı Bin Türk Lirası) olabileceği,

.....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç sürücüsü .....%25 oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü .....%75 oranında kusurlu olduğu durumda; davalının toplam değer kayıp tutarının %75'inden sorumlu olabileceği ve ödediği 5.000,00 TL değer kaybı ödemesi maddi kayıptan mahsup edilmesi halinde;

kaza tar le davalının (19.500,00-5.000,00-14.500,00) 14.500.00 TL (On Dört Bin Beş Yüz Türk Lirası) daha ödeme yapması gerektiği, iş bu trafik kazası bilirkişi heyet raporu dosya kapsamının incelenmesi neticesinde yaptığımız tespitlere dayanılarak tarafımızca 11 (on bir) sayfa hazırlanmış olup, takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere sunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile açılan tazminat davasıdır.

Davacıya ait bulunan .....plakalı aracın .....tarihinde davalı şirketçe .....poliçe numarasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan .....plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir kazaya karışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği ve davacıya ait bulunan araçta değer kaybı oluştuğundan bahisle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu hasar miltarının tespiti, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, araca takılan parçaların ve önceki halinin orjinal olup olmadığı ve bundan kaynaklı davalı tarafça yapılan bir ödeme olup olmadığı varsa yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı buna göre talep edilen değer kaybı zararının doğup doğmadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;

.....tarihli kaza nedeni ile tarafların kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenlediği, Mahkememizce davacıya ait aracın SBGM kayıtları ile hasar dosyası kayıtlarının celbinden sonra 1 makine mühendisi ile 1 makine mühendisi 1trafik mühendisi bilirkişiden .....tarihinde dosyaya sunulan rapor uyarınca davalı .....Sigorta tarafından sigortalı bulunan .....plaka sayılı araç sürücüsünün % 75 ;

davacıya ait bulunan ve davacı tarafça kullanılan .....araç sürücüsünün ise % 25 oranında kusurlu bulunduğu tespit edilmiş, buna göre hazırlanan makine mühendisi raporunda ise nispi metod yöntemine uygun şekilde değer kaybı hesabı yapılarak toplam 26.000,00 TL değer kaybı oluştuğu ancak davalı tarafça 5.000,00 TL ödeme yapılmış olması nedeni ile bunun mahsubu gerektiğinden 14.500,00 TL değer kaybı oluştuğunun belirtildiği, bilirkişi heyeti raporunun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli bulunduğu davacı vekilince de bu doğrultuda ıslah talebi sunulduğu anlaşıldığından açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim