Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/682 K.2025/1100

Talep

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkilinin işleteni olduğu .....Eğitim Ve Rehabilitasyon Merkezi'nde .....tarihinde saat .....sularında yangın çıktığını, söz konusu yangın sebebi ile kurumda büyük ölçekli maddi hasar meydana geldiğini, yangından dolayı kurumun tutmakla yükümlü olduğu son 5 yıla ait; Ek-4 belgelerinin olduğu klasörler, Ek-5 belgelerinin olduğu klasörler, personel özlük dosyaları, ders defterleri, 2018-2024 arası yıllara ait Yevmiye Kebir Defterleri, Envanter Defterleri, Faura Dosyaları ve SGK dosyalarının kullanılamaz hale geldiğini beyanla; işbu belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Açılan dava ile TTK'nın 82/7. maddesine dayanılarak zayi belgesi verilmesi talep edilmektedir.

Mahkememiz .....tarihli tensip tutanağı 6 no'lu ara kararı uyarınca; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, .....tarihinde .....adresinde bulunan .....Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi isimli işyerinde meydana gelen .....bildirim no'lu yangına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığının .....tarihli yazı cevabında; meydana gelen yangın ile ilgili raporların gönderildiği görülmüştür.

Mahkememiz .....tarihli tensip tutanağı 8 no'lu ara kararı uyarınca; Talep eden vekiline HMK 119/1-ğ ve 119/2 maddesi uyarınca iptalini talep ettiği; yevmiye kebir defterleri ve envanter defterlerinin hangi yıl ve aylara ilişkin olduğu, zayi olduğu iddia edilen fatura seri numaraları ve zayi olduğu iddia edilen SGK evraklarının neler olduğunu ayrıntılı olarak açıklamak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiştir.

Talep eden vekili tarafından sunulan .....tarihli beyan dilekçesi ile; 2014 Yılı; Ocak -Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık Aylarına ait Muhtasar Beyannameler - Geçici Vergi Beyannameleri - Gelir Vergisi Beyannameleri - KDV Beyannameleri - İşçi Maaş Bodroları - Yevmiye-kebir- Envanter Defterleri - .....-.....tarihleri arasına ait fatura Numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

2015 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım -Aralık Aylarına ait muhtasar beyannameler - geçici vergi beyannameleri - gelir vergisi beyannameleri - KDV beyannameleri, maaş bodroları, yevmiye-kebir-envanter Defterleri, 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....İle Başlayıp .....ile biten faturalar,

2016 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler - geçici vergi beyannameleri - gelir vergisi beyannameleri- kdv beyannameleri - maaş bodroları - yevmiye-kebir-envanter defterleri 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

2017 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler - geçici vergi beyannameleri - gelir vergisi beyannameleri - kdv beyannameleri - maaş bodroları, yevmiye-kebir-envanter defterleri 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

2018 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler -geçici vergi beyannameleri - gelir vergisi beyannameleri - kdv beyannameleri , maaş bodroları , yevmiye-kebir-envanter defterleri 01.01.2018-31.12.2018 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

2019 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler - geçici vergi beyannameleri - gelir vergisi beyannameleri, kdv beyannameleri, maaş bodroları, yevmiye-kebir-envanter defterleri, 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....biten faturalar,

2020 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler - geçici vergi beyannameleri - gelir vergisi beyannameleri - kdv beyannameleri - maaş bodroları yevmiye-kebir-envanter defterleri, 01.01.2020-31.12.2020 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....biten faturalar,

2021 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler - geçici vergi beyannameleri - gelir vergisi beyannameleri - kdv beyannameleri - maaş bodroları - yevmiye-kebir-envanter defterleri - 01.01.2021-31.12.2021 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp, .....biten faturalar,

2022 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler-geçici vergi beyannameleri-gelir vergisi beyannameleri - kdv beyannameleri - maaş bodroları yevmiye-kebir-envanter defterleri - 01.01.2022-31.12.2022 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp, .....biten faturalar,

2023 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler - geçici vergi beyannameleri - gelir vergisi beyannameleri - kdv beyannameleri - maaş bodroları - yevmiye-kebir-envanter defterleri 01.01.2023-31.12.2023 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....biten faturalar,

2024 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler - geçici vergi beyannameleri - gelir vergisi beyannameleri - kdv beyannameleri - maaş bodroları - yevmiye-kebir- envanter defterleri 01.01.2024-31.12.2024 tarihleri arasına ait fatura Numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin .....tarihli celsesinde tanık .....beyanı alınmış, tanık; "Ben davacının iş yerinde uzman öğretici olarak yaklaşık 3 yıldır çalışıyorum, davaya konu yangın hakkında bilgim vardır, tam tarihini hatırlamıyorum ancak bu yıl içinde Mayıs ayında meydana gelmişti, ben evdeydim, yangın mesai saat sonrası çıkmıştı, iş yerinin üst katında çeşitli evrakın bulunduğu arşiv odamız vardı, evrakın hepsi aynı yerde saklanırdı, bu oda kilitli şekilde muhafaza edilmektedir, yangın neticesinde arşiv odasında bulunan davacıya ait muhasebe evrakı ve iş yerine ait diğer evrak yanmıştır, kullanılamaz hale gelmiştir, evrakın ayrıntısını tam olarak bilmiyorum, ancak davacıya ait saklanan evrak tamamen yanmıştır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin .....tarihli celsesinde tanık .....beyanı alınmış, tanık.

"Ben davacının iş yerinde 2004-2014 yılları arasında yaklaşık 10 yıl özel eğitim öğretmeni olarak görev yaptım, ben iş yerinden ayrılmama rağmen bazen davacının yanına gidip yardım ederim, davaya konu yangının ne zaman meydana geldiğini tam olarak hatırlamıyorum, ancak yangın olayını biliyorum, ben yangın olduğu gün ....., yangının çıktığını gördüm, olay yerine gittim, olay yerine gittiğimde itfaiye gelmişti, müdahale sonucu yangın söndürüldü, evrak odasına ben de gittim, gittiğimde evrakın neredeyse tamamı yanmış ve kullanılamaz haldeydi, evrak odası üst kattaydı, kilitli şekilde muhafaza edilmekteydi, EK-4, EK-5 belgeleri,

sınıf defterleri, öğrenci dosyaları, muhasebe evrakının ayrıntısını bilmiyorum, muhasebe evrakı dosya halinde yine aynı yerde bulunuyordu" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce yapılan açık yargılama sırasında taraflarca gösterilen ve toplanan delillerden, talep edenin talep dilekçesi, ticaret sicil kaydı, itfaiye raporu, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre; TTK'nın 82/7. maddesine göre "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Talep eden vekilinin 2014 yılına ait ticari defter ve belgeler için saklama yükümlülüğü bulunmadığından zayi belgesi verilmesi talebinin HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

Talep eden vekilinin, 2015 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım -Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....İle Başlayıp .....ile biten faturalar,

2016 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

2017 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına yevmiye-kebir-envanter defterleri 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

2018 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri 01.01.2018-31.12.2018 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

2019 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri, 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....biten faturalar,

2020 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri, 01.01.2020-31.12.2020 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....biten faturalar,

2021 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2021-31.12.2021 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp, .....biten faturalar,

2022 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01 2022-31.12.2022 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp, .....biten faturalar,

2023 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2023-31.12.2023 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....biten faturalar ve

2024 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık ylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2024-31.12.2024 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturaların TTK'nın 82. maddesi gereğince saklanması zorunlu olan belgeler mahiyetinde olduğu ve TTK'nın 82/7. maddesindeki koşulların oluştuğu anlaşılmakla; işbu defter ve belgeler yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Talep eden vekilinin talep konusu yaptığı, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 Yılı Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Kasım Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler, geçici vergi beyannameleri, gelir vergisi beyannameleri, KDV beyannameleri ve maaş bordrolarının Kurumlardan temin edilmesi mümkün olan belgeler olduğu ve saklama zorunluluğu bulunmadığı; EK-4 belgeleri ve EK-5 belgeleri konusunda Mahkememizce dava dilekçesini açıklamak üzere süre verilmesine rağmen, talep eden tarafça açıklama yapılmadığı; personel özlük dosyaları yönünden saklama zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmakla; bu belgeler için için zayi belgesi verilmesi istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Açıklanan tüm nedenlerle, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Talebin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE;

a)Talep edenin 2014 yılına ait ticari defter ve belgeler için zayi belgesi verilmesi talebinin HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,

b) TTK'nın 82/7. maddesi gereğince davacının yetkilisi olduğu .....Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'ne ait;

b-1) 2015 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım -Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....İle Başlayıp .....ile biten faturalar,

b-2) 2016 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

b-3) 2017 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına yevmiye-kebir-envanter defterleri 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

b-4) 2018 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri 01.01.2018-31.12.2018 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturalar,

b-5) 2019 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri, 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....biten faturalar,

b-6) 2020 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri, 01.01.2020-31.12.2020 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....biten faturalar,

b-7) 2021 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2021-31.12.2021 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp, .....biten faturalar,

b-8) 2022 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01 2022-31.12.2022 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp, .....biten faturalar,

b-9) 2023 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık aylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2023-31.12.2023 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....biten faturalar,

b-10) 2024 Yılı Ocak - Şubat - Mart - Nisan - Mayıs - Haziran - Temmuz - Kasım - Aralık ylarına ait yevmiye-kebir-envanter defterleri ile 01.01.2024-31.12.2024 tarihleri arasına ait fatura numaraları .....ile başlayıp .....ile biten faturaların zayi olduğunun tespiti ile bu defter ve belgeler için ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,

c) 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 Yılı Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Kasım Aralık aylarına ait muhtasar beyannameler, geçici vergi beyannameleri, gelir vergisi beyannameleri, KDV beyannameleri ve maaş bordroları ile EK-4 belgeleri, EK-5 belgeleri ve personel özlük dosyaları için zayi belgesi verilmesi istemlerinin ayrı ayrı REDDİNE,

2-Peşin alınan harç yeterli olduğundan, başka harç alınmasına yer olmadığına,

3-Talep edenin yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Yargılama sonucunda ve resen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse resen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının talep edene iadesine,

Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Başkan Üye Üye Katip