Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/743 K.2025/1148

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....Hizmetleri ile .....arasında Radyo Baz istasyonları Çözüm Ortaklığı Sözleşmesi imzalandığını, daha sonra Devir Sözleşmesi ile .....Telekomünikasyon'a devredildiğini, davalı şirket, çalışanı .....iş aktini feshettiğini, bunun üzerine dava dışı çalışan tarafından, müvekkil şirket aleyhine Alacak davası açmıştır.

Diyarbakır .....İş Mah. .....Sayılı dosyası üzerinden açılmış olan dava sonucunda Yerel Mahkeme .....sayılı karar ile davacının davasının kısmen kabulüne karar verdiğini, Elazığ İcra Müdürlüğü’nün .....E sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi neticesinde, müvekkil şirket bakiye borç miktarına karşılık toplam 9.865,44TL ödeme yaptığını, açıklanan nedenlerle, 9.865,44 TLnin ödendiği tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talep haklarımızın saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmaya katılmamıştır. Dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Elazığ İcra Müdürlüğü’nün .....esas sayılı icra takip dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya arasına eklenmiş, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde, dava dışı işçi .....tarafından eldeki dosyanın davacısı ve davalısı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan dava sonucu Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E.....K. sayılı ilamı ile.....A.Ş. ile .....Telekominikasyon Servis Hizmetleri A.Ş. arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne, 1.451,09 TL net ücret alacağı, 2.328,24 TL net AGİ alacağının .....tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıyla birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline, ihbar ve kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti,

yemek ücreti, ubgtü talebinin reddine karar verildiği, istinaf incelemesi neticesinde kesinleşen karara dayalı dava dışı işçi .....tarafından Elazığ İcra Müdürlüğü’nün .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu elde ki dosyanın davacısı tarafından .....tarihinde takip dosyasına 9.865,44 TL ödeme yapıldığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Dava, dava dışı işçi tarafından elde ki dosyanın davacı ve davalısı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili istemiyle İş Mahkemesinde açılan dava sonucu taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne dair verilen ve kesinleşen karara dayalı olarak eldeki dosyanın tarafları aleyhine başlatılan icra takibi sonucu davacı tarafından ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacının ödediği bedeli davalıya rücu edip edemeyeceğine ilişkindir.

Eldeki davanın tarafları arasında, dava dışı işçiye karşı üst işveren-alt işveren ilişkisi olduğu İş Mahkemesinde yapılan yargılamada kabul edilmiştir. Davacı, kesinleşen mahkeme kararına dayalı başlatılan ilamlı icra takibine istinaden icra takip dosyasına ödeme yapmıştır. Taraflar arasında üst işveren-alt işveren ilişkisi olduğuna yönelik kesinleşen mahkeme kararı eldeki dava yönünden bağlayıcı olup, mahkememizce taraflar arasında üst işveren-alt işveren ilişkisi olup olmadığına yönelik tahkikat yapılmasına gerek görülmemiştir.

Açılan dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalıdan rücuen tahsiline ilişkin olduğu için uyuşmazlık, Yargıtay (Kapatlan) .....Hukuk Dairesi ve Yargıtay .....Hukuk Dairesince benimsenen genel ilkelere göre çözümlenmelidir. Buna göre;

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Taraflar arasındaki sözleşmede aksi düzenlenmemiş ise işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler ise kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

Aynı şekilde ihbar tazminatından da son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. (Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 30/12/2022 tarihli ve 2020/2081 E., 2022/2570 K.).

Yukarıda yer verilen ilkeler uyarınca somut olay incelendiğinde. İş Mahkemesince verilen kararda, dava dışı işçinin net ücret alacağı ve net AGİ alacağından davacı .....Hizmetleri A.Ş.'nin, davalı .....Hizmetleri A.Ş. ile birlikte müteselsil sorumluluğuna hükmedilmiştir ve davacı da bu karara dayalı olarak icra takip dosyasına ödeme yapmıştır. Dosya içerisinde işçilik alacaklarının ödenmesinden davacının sorumlu olduğuna dair herhangi bir sözleşme hükmü bulunmamaktadır.

Dava dışı işçinin davalının çalışanı iken iş akdinin sonlandırıldığı ve davaya dayanak ödemenin işçilik alacakları için açılan dava sonucu hükmedilen alacak kalemleri olduğu, dava dışı işçinin İş Mahkemesi kararına konu edileN çalışmasının tamamının davalı alt işveren .....Kominikasyon Servis Hizmetleri A.Ş. nezdinde gerçekleşmiş olduğu,

bu nedenle davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin tamamının davalının sorumluluğunda olduğu ve dava dışı işçi tarafından İş Mahkemesi kararına dayalı Elazığ İcra Müdürlüğü’nün .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan ilamlı icra takibi davacının takip dosyasına .....tarihinde ödediği 9.865,44 TL'nın tamamını davalıya rücu edebileceği anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davaya dayanak yapılan ödeme, eldeki dosyanın taraflarının İş Mahkemesinde davalı ve icra takip dosyasında borçlu olarak gösterildiği mahkeme kararına dayalı olarak yapıldığından, taraflarında tacir olması nedeniyle davacının takip dosyasına ödeme yaptığı .....tarihinden itibaren avans faizi talep edebileceği kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim