Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/982 K.2026/279

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin .....plakalı sayılı, .....şasi numaralı .....marka .....model .....cc Dizel motora sahip aracı .....tarihinde ikinci el olarak satın aldığını, davaya konu aracın garantisi devam ederken araçta geç marş alma ve fren pedalına basınca multimedya sistemine takılı USB flash belleğin sistemden düşürerek radyoya geçirme problemlerinden ötürü davalı firmanın garanti süresi içerisinde yetkili servis tarından bakıma alındığı,

bahse konu iki sorun da 3-4 kere servise gönderilmesine rağmen düzeltilememiş olduğunu, en sonunda aracın .....numaralı motoru .....numaralı motor ile değiştirildiğini, iş bu işlemin .....tarihinde tescil ettirildiğini, kullanımdan kaynaklı olmayan, üretimden kaynaklı olan hata neticesinde müvekkiline ait aracının motor bloğu değiştirildiğinden araçta değer kaybı meydana geldiğini ve bu sebeple davalı firmaya .....tarihinde ihtarname çekildiğini belirterek, müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybının tazmini için şimdilik 1.000,00 TL değer kaybının davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin dava konusu aracın sadece ithalatçısı konumunda olduğunu, dolayısıyla satış bedelini tahsil eden tarafın müvekkili şirketin olmadığını, satış bedelini tahsil etmeyen taraftan bedel indirimi değer kaybı gibi parasal ödemelerin talep edilmesinin mümkün oladığını, bu nedenle davanın husumet yokluğu ile de reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin beyanlarında ise davaya konu araçta üretimden kaynaklı herhangi bir ayıp veya arıza mevcut olmadığını, dava konusu aracın tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya davacının ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran bir durum söz konusu olmadığını,

dolayısıyla dava konusu aracın ayıplı olmadığını, dava konusu araçta arıza var ise sebebinin bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini, dava konusu araçta iddia edildiği gibi herhangi bir değer kaybının da bulunmadığını belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın, davacının sahip olduğu .....plakalı, .....şasi numaralı .....marka .....model araçta meydana gelen arıza nedeniyle ilgili araçta gerçekleştirilen motor bloğu değişimi kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı zararının tazmini istemine ilişkin olup uyuşmazlık davacının aracında meydana gelen arızanın fabrikasyon hatası olup olmadığı, araçta ayıp olup olmadığı varsa niteliği, ilgili arıza nedeniyle gerçekleşen motor değişimi kapsamında davacı aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı ve ilgili zararının tazmin edilip edilemeyeceği etrafından toplandığı anlaşılmaktadır.

Davanın öncelikle Diyarbakır .....Tüketici Mahkemesinde açıldığı, ilgili dosyada yargılama safhasında bilirkişi raporu alındığı ve davacı vekili tarafından .....tarihinde ıslah dilekçesi sunulduğu, Diyarbakır .....Tüketici Mahkemesinin .....Esas .....karar sayılı kararı ile pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verildiği, istinaf incelemesi akabinde davacının tüketici olmaması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi belirtilerek ilgili kararın kaldırıldığı, akabinde Diyarbakır .....Tüketici Mahkemesinin .....Esas .....karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın Mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.

Görevsizlik kararı verilen Diyarbakır .....Tüketici Mahkemesi nezdinde aldırılan .....tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; ".....plaka sayılı, .....renginde, .....marka, .....model, .....şasi numaralı HUSUSİ aracın, dava dosyasında bulunan belgeler, (tutanaklar ve sair evraklar) doğrultusunda .....tarihli Montaj Uygunluk Raporunda davaya konu araç motorunun .....blok numarası ile tecil işlemi yapıldığı aracın motoru orijinal (Değişmediği dikkate alındığında) olduğu dikkate alındığında; 1.740.000,00 TL bedel ile temin edilebileceği, .....motor blok numarasının değişlik yapıldığı dikkate alındığında ise davaya konu emsal bir aracın 1.675.000,00 TL bedel ile temin edilebileceği (1.740,000,00-1.675.000,00) =65.000,00TL değer kaybı oluştuğu" raporda ibraz edilmiştir.

Görevsizlik kararı verilen Diyarbakır .....Tüketici Mahkemesi nezdinde aldırılan .....tarihli heyet bilirkişi raporunda özetle.

"Hasarlı, yaşlı ve yüksek kilometre değerine sahip araçlarda motorunun yenisi ile değiştirilmiş olması aracın kullanım ömrünü arttırdığı için avantajlı bir durum sunmakta ve değer kaybına neden olmamadığını, bununla birlikte düşük kilometreli ve genç araçların ikinci el olarak satışında soru işaretleri ve tereddütler oluşturduğu için serbest piyasa şartlarında değer kaybına neden olduğunu, dava konusu aracın yaşı ve kat ettiği kilometre değeri dikkate alındığında motorunun değiştirilmiş olması değerlendirildiğinde serbest piyasa şartlarında ikinci el bedelinin düşeceği,

dava konusu aracın yaşı ve kat ettiği kilometre değeri dikkate alındığında üretim hatasına bağlı motorunun değiştirilmiş olmasının araca ayıplı bir nitelik kazandıracağı, bu durumu tüketicinin önceden bilmesinin mümkün olmaması nedeniyle dava konusu aracın gizili ayıplı olarak kabul edilmesi gerektiği, dava konusu aracın kusursuz halinin (motorunun değişiminin yapılmaması durumu) ve kusurlu halinin (motorunun değişiminin yapılması durumu) arasındaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi halinde motor değişiminin yapıldığı tarih (.....) itibarıyla meydana gelen değer kaybı 90.000,00-TL olarak tespit edildiği,

dava konusu aracın kusursuz halinin (motorunun değişiminin yapılmaması durumu) ve kusurlu halinin (motorunun değişiminin yapılması durumu) arasındaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi halinde dava tarihi (.....) itibarıyla meydana gelen değer kaybı 120.000,00-TL olarak tespit edildiği" raporda ibraz edilmiştir.

TTK 23. maddesine göre; Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de TBK'nun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır. 6098 sayılı TBK 219. maddesine göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.

6098 sayılı TBK 231. maddesine göre, satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.

Somut olayda; davacıya ait aracın arızalanması üzerine davalı şirkete götürüldüğü ve akabinden .....tarihinde aracın motor bloğunun değiştirildiği, davacının aracındaki arızanın fabrikasyon hatası olduğu ve değer kaybı zararının oluştuğu ileri sürülerek değer kaybı zararının tazmini istemiyle davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Somut olayda TTK’nun 23. maddesi yollamasıyla TBK’nun satış sözleşmesine ilişkin hükümlerinin uygulanacağı, ayıplı olduğu iddia edilen aracın davacıya satışı yapılmadan önce .....tarihinde trafiğe tescilinin sağlandığı, 2 yıllık ayıptan sorumluluk süresinin .....tarihinde dolduğu, davanın .....tarihinde açıldığı, tüm dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporlarının değerlendirilmesi neticesinde ilgili ayıp hususunda satıcının ağır kusuru veya hilesinin bulunduğunun ispatlanamadığı,

araçtaki ayıbın gizli ayıp olduğu kabul edilse dahi TTK'nun yollamasıyla TBK'nun 231. maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle geçmiş olduğu anlaşılmakla davanın reddine, her ne kadar görevsizlik kararı öncesi ıslah dilekçesi sunulmuş ise de ilgili ıslah dilekçesi açısından ıslah harcının yatırılmamış olması nedeniyle ıslah yapılmamış kabul edilerek dava açıldığı anda talep edilen miktar yönünden vekalet ücreti tayini yapılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim