Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/549 K.2026/518

Talep, zayi olan çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi davasıdır. Talep dilekçesinden talep edenin çeklerin keşidecisi mi yoksa hamili mi olduğu anlaşılamamış, Mahkememizce muhatap bankaya müzekkere yazılmış ve muhatap bankadan gelen ...tarihli yazı cevabı ile talep edenin çeklerin keşidecisi olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 651 maddesi hükmüne göre; kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Diğer bir ifadeyle bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu itibarla göre; kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Keşidecinin kıymetli evrakın iptali için dava açması mümkün değildir.

Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/15987 Esas 2012/6289 Karar, 2007/10628 Esas 2008/13595 Karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 2020/1213 Esas 2020/945 Karar sayılı emsal nitelikteki kararında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açmasında hukukî yararının bulunmadığı belirtilmektedir.

Açıklanan nedenlerle ve emsal mahiyetteki yüksek yargı kararları doğrultusunda davacı tarafın keşidecisi olduğunu bildirdiği çek yapraklarının iptali için dava açması mümkün değildir. Senet üzerinde hak sahibi olmayan davacı keşideci tarafından açılan kıymetli evrakın iptali davasının; HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca «hukukî yarar» dava şartı yokluğu nedeniyle usûlden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.