Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/187 K.2021/668

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 20/04/2017 tarihinde yolcu olarak bulunduğu....plakalı aracın tek taraflı olarak yapmış olduğu trafik kazasında ağır yaralandığını, kazada müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinde meydana gelen kalıcı sakatlığın giderilmesi için davalı şirkete başvuruda bulunduklarını ancak başvurularına cevap verilmediğini, bu nedenlerle 800 TL kalıcı maluliyet, 100 TL geçici maluliyet, 50 TL bakım ve 50 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Gaziantep 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... ve.... esas sayılı dosyalarının işbu dava ile birleştirilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kusur ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacının iddia ettiği zararlar ile kazaya neden olan fiiller arasındaki nedensellik bağının tespit edilmesini, davacının maluliyetinin ATK tarafından tespit edilmesini, tazminat miktarının aktüer bilirkişiler tarafından hesaplanmasını, bakıcı ve bakım gideri talepleri için ayrıca hesaplama yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

DOSYANIN SAFAHATİ

Eldeki dava 05/09/2017 tarihinde açılmakla Mahkememizin ... Esasına kaydedilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde. 11/02/2019 tarih ... Esas ....

Karar sayılı karar ile "davanın kabulüne 25.224,89 TL kalıcı maluliyet, 12.815,40 TL geçici maluliyet, 1.404,00 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 39.444,29 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 05/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine", şeklinde karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, dosyanın gönderildiği Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. HD'nin ......

E. ....

K. Sayılı kararı ile "(...) dava konusu aracın periyodik bakım ve tamirlerine ilişkin tüm belgelerin bulunduğu yerlerden getirtilmesinden sonra, dosyanın Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlardan seçilecek bilirkişi heyetine tevdii ile kaza tespit tutanağı ve kazanın oluş şekli ve tüm dosya kapsamı itibariyle, dava konusu kazanın aracın teknik bakımsızlığı veya lastik patlaması gibi teknik arızadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, aracın yapılması gereken periyodik servis bakımlarının zamanında ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığı,

buna göre, aracın işletilmesiyle ilgili olarak bakımsızlıktan (teknik arızadan) kaynaklanan öngörülebilir işletme kusurunun bulunup bulunmadığı, işletme kusuru varsa bu olgunun kazaya etkisi, dolayısıyla kusur oranlarının belirlenmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık ve çelişkileri giderir şekilde rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi yerinde görülmemişti ve aynı kaza nedeniyle davalı ... aleyhine açılan diğer davaların aşamasının araştırılması ile o davalarda hükmedilen tazminat miktarlarının saptanması;

davalı sigortacı tarafından düzenlenen poliçede yer alan kişi başı ve kaza başı teminat limitleri dikkate alınmasıyla, poliçeden dolayı davalının sorumlu olduğu teminat limitinin saptanması; hem kişi hem de kaza başına limitler dikkate alınıp, 2918 sayılı KTK'nun 96. maddesi gereği proporsiyon hesabı gerekip gerekmediğinin hükümde tartışılması,

gerektiğinde bilirkişiden bu hesap için ek rapor alınması ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken söz konusu hususun gerekçede değerlendirilmemesi yerinde görülmemiştir. .(...)" gerekçesiyle kaldırma kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği ve Mahkememizin işbu 2021/187 Esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

1- Şanlıurfa 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyası

UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; ölenlerin ......, kovuşturmaya konu suçun taksirle birden fazla ölüme neden olma olduğu, 20/04/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle yürütülen soruşturma sonucunda .... numaralı iddianamenin kabulü kararı ile kovuşturmaya başlanıldığı, dosya kapsamında alınan ATK kusur raporunda, lastik kaplamasının yerinden çıkmasının olay üzerine asli derecede etken olduğu,

sanık sürücü ......t olan "taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma" suçundan eylemine uyan 5237 sayılı TCK.nun 85/2. maddesi gereği ve aynı kanunun 61. maddesi gereğince suçun işleniş biçimi, sanığın kusur durumu, meydana gelen zarar, olayın neticesi dikkate alınarak sanık hakkında alt hadden uzaklaşılarak ceza tayin edilerek sanığın taktiren ve teşdiden 6 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün sanık ..... ..... yönünden istinaf başvurusunun esastan reddi ile 11/03/2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

2- Aktüer Bilirkişi Raporu: Davacının bakıcı gideri, geçici ve sürekli işgöremezlik zararının TRH 2010 tablosu uyarınca progresif rant yöntemi uygulanmak müteakip dosya, gerçek zararın hesabı yönünden aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş; aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen 06/09/2021 tarihli gerekçeli raporda; 12.815,40-TL geçici iş göremezlik, 38.110,61-TL sürekli maluliyet ve 1.404,00-TL bakıcı gideri zararı olduğu rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava trafik kazasından kaynaklı maddi zararın (geçici ve sürekli işgöremezlik zararı ile bakıcı gideri zararının) tazminine ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce, dava konusu kazaya karışan ......plakalı aracın periyodik bakım ve tamirlerine ilişkin belgelerin bulunabileceği değerlendirilen araç maliki ... adına muhtıra düzenlenerek; "..... plakalı aracın 20/04/2017 olan kaza tarihi öncesi döneme ait periyodik bakım ve tamirlerine ilişkin bilgi, belge ve kayıtların bulunduğu/bulunabileceği yerleri bildirmesi varsa aracın periyodik bakım ve tamirlerine ilişkin bilgi ve belgelerin" Mahkememize ibrazı hususunda süre verilmiş, adı geçen tarafından aracın periyodik bakım ve tamirlerine ilişkin beyanda bulunulmadığından ve aracın periyodik bakım ve tamirlerine ilişkin belgelerin bulunduğu yerlerin mevcut dosya kapsamında Mahkememizce başkaca belirlenme imkanı olmadığından bu yönde işlem yapılamamıştır.

Diğer taraftan dava konusu kazaya ilişkin olarak dava dışı sürücü Nuri Arıkan hakkında Şanlıurfa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin .....Esas sayılı dosyasında alınan ATK raporunda 20/04/2017 günü saat 13:00 sıralarında, sürücü ... .... sevk ve idaresindeki ...... plaka sayılı kamyonet ile 63-78 numaralı il yolunu takiben Halfeti yönünden Bozova yönüne seyir halinde iken kaza mahalli olan İncirli Mahallesi yakınlarına geldiği esnada aracının sağ arka lastik kaplamasının yerinden çıkıp lastiğin patlaması ile direksiyon hakimiyetini kaybederek yol dışı kalması neticesinde meydana gelen trafik kazasında,

"meskun mahal dışı il yolunda lastik kaplamasının yerinden çıkarak lastiğin patlaması şeklinde meydana gelen teknik arızanın sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesine sebebiyet verdiği anlaşılmakla, söz konusu teknik arızanın kazanın meydana gelmesinde asli derecede etken olduğu,

sanık sürücü .... ....., sevk ve idaresindeki kamyonet ile meskun mahal dışı yolda seyir halinde iken lastik kaplamasının yerinden çıkması neticesi karıştığı kazada alabileceği bir önlem bulunmasa da aracında nizamlara aykırı bir şekilde yolcu taşıdığı anlaşılmakla, meydana gelen olayda her bir yolcunun ölümü üzerinde ayrı ayrı alt düzey tali derecede kusurlu olduğu" şeklinde değerlendirme yapıldığı, söz konusu ATK raporunun ceza mahkemesince verilen ve kesinleşen karara dayanak alındığı anlaşılmıştır.

Türk Borçlar Kanununun 74. maddesi uyarınca, hukuk hakimi ceza mahkemesince belirlenen kusur oranıyla bağlı değil ise de; hukuk hakiminin ceza mahkemesince belirlenen maddi olgu ile bağlı olacağı açıktır.

Bu itibarla, kesinleşen ceza dosyasında belirlenen maddi olgu uyarınca, dava konusu kazaya karışan aracın lastik kaplamasının yerinden çıkarak lastiğin patlaması şeklinde meydana gelen teknik arızanın sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesine sebebiyet verdiği, söz konusu teknik arızanın kazanın meydana gelmesinde asli derecede etken olduğu, araç sürücüsünün tali derecede kusurlu olduğunun kabulü gerektiği, bu noktada Mahkememizce alınan kusur raporunun da ceza dosyasında alınan ATK raporu ile aynı yönde olduğu gözetildiğinde ortada çözülmesi gerekli herhangi bir çelişkinin bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 16/06/2020 tarihli 2018/3065 E. 2020/3542 K. sayılı kararında "(...)Olaya ilişkin kusur tespiti, ceza yargılamasında alınan kusur raporundaki tespitlerden hareketle, davalı sürücünün kazada 3/8 oranında kusurlu olduğu benimsenmiş olup mahkeme kabul ve gerekçesi yerinde değildir.

Davaya konu kazada kusur yüklenen tek kişinin davalı sürücü ve kazaya etken tek sebebin de onun idaresindeki araç lastiğinin patlaması olduğu, ceza davasında alınan raporla belirlenmiştir. Kazada başka kusurlu kişi ya da kazaya etki eden başka sebep olmadığı; davalı sürücünün çarptığı araçta yolcu olan desteğin kusursuz olduğu.

Dairemiz'in yerleşik uygulamalarına göre, araç lastiği ya da freninin patlaması, rotun çıkması gibi durumların teknik arıza olduğu ve bu durumların yasanın öngördüğü anlamda mücbir sebep olarak nitelendirilemeyeceği hususları hep birlikte dikkate alındığında;

lastik patlaması sebebiyle sürücüye verilen 3/8 kusur oranı ile hesaplama yapılarak yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.(...)" şeklinde değerlendirme yapıldığı da gözetildiğinde sürücü, araç işleten ve ZMMS sigortacısının araçta yolcu olarak bulunan davcıya karşı müteselsilen sorumlu oldukları ve mevcut dosya kapsamıyla işletenin kusurunu ortadan kaldıracak herhangi bir delil ya da emare bulunmadığından, bu bağlamda davalı ... şirketinin davacının uğradığı zararın tamamından sorumlu olması gerektiği açıktır.

Yine istinaf kaldırma kararında aynı kaza nedeniyle davalı ... aleyhine açılan diğer davalar araştırılmış; bu kapsamda Mahkememizin ..... Esas sayılı (eski esas....) dosyasında davacı yönünden 99.845,73-TL maddi tazminata hükmedilmiş olup, davalı ... aleyhine açılan başkaca dosya tespit edilemediğinden, davalı sigortacı tarafından düzenlenen poliçede yer alan kişi başı ve kaza başı teminat limitleri dikkate alındığında, poliçeden dolayı davalının sorumlu olduğu teminat limitinin aşılmadığı, 2918 sayılı KTK'nun 96. maddesi gereği proporsiyon hesabı gerekmediği değerlendirilmiştir. Açıklanan tüm bu gerekçeler doğrultusunda, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.