Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/776 K.2021/791

Mahkememizde görülmekte bulunan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin halen ticaret Sicil Müdürlüğü’nün .... dosya numaralı sicil esasında kayıtlı bulunan davalı şirketin ortağı olduğunu, müvekkilinin gördüğü lüzum üzerine, adı geçen şirketin ortaklığından ayrılmaya karar verdiğini, müvekkilimin davalı şirket ortaklığından ayrılmasına izin verilmesine, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE VE DEĞERLENDİRME

Dosyanın safahatının değerlendirilmesinde; davanın Nizip 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) açıldığı, anılan mahkemece yargılamanın 08/11/2021 tarihli .... Esas .... Karar sayılı karar ile "dosya kapsamında görülmekte olan davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve işlerden olduğu, Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Gaziantep ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesine devredilmesine/gönderilmesine" dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava, Ticari Şirket ( Ortaklıktan Çıkma veya Çıkarılmaya İlişkin) istemine ilişkindir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 08/07/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile yeni kurulan asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin belirlendiği, bu kapsamda Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin Gaziantep ili mülki sınırları olarak belirlediği ve bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Ayrıca, söz konusu kararda görülmekte olan davaların yargı çevresi belirlenen mahkemelere devredileceğine ilişkin bir belirleme de yer almamaktadır.

Emsal olarak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04/04/2019 tarih 2017/11-10 E., 2019/401 K. sayılı kararı ile Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 02/11/2021 tarih 2021/1511 E., 2021/1353 K. sayılı kararında belirtildiği ve açıklandığı üzere. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın "Kanunî hâkim güvencesi" başlığını taşıyan 37’nci maddesi. "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." hükmünü öngörmektedir.

Bilimsel çevrelerde ve uygulamada, kanunî hâkim güvencesi, uyuşmazlığı yargılayacak ve çözecek olan mahkemenin o uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olması olarak kabul edilmektedir.

Anayasa’daki bu düzenleme hukuk ya da ceza davaları yönünden herhangi bir ayrım gözetmemiş ve uyuşmazlığın doğduğu tarihte bu uyuşmazlığı çözecek olan mahkemenin belli olması durumunda yargılama yapacak veya yargılamaya devam edecek mahkemeyi gösteren yasal bir düzenleme yapılmadığı takdirde davanın, mutlaka bu mahkeme tarafından çözüme kavuşturulması öngörülmüştür.

Bu doğrultuda; uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir.

Buna göre, yeni bir mahkeme kurulurken veya mahkemenin yargı çevresi yeniden belirlenirken, o mahkemenin kuruluş yasasında ya da yargı çevresini yeniden belirleyen idari kararda zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla, her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır.

Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir. Örneğin.

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun geçici 1. maddesi, "Aile Mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemelerine devredilir." hükmünü içerdiğinden, bu yasal düzenlemeye istinaden diğer mahkemeler, Aile Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işleri bu mahkemelere devretmiştir.

Yukarıda açıklandığı ve emsal içtihatlarda da belirtildiği üzere; davanın açıldığı tarihteki yasal düzenlemelere göre görevli ve yetkili mahkemece sonuçlandırılmasının Anayasayla güvence altına alınmış doğal hakim ilkesinin bir sonucu olduğu, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararının özellikle 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, bu tarihten önce (HSK kararından sonra genişleyen) yargı çevremizde açılan ve görülmekte olan davaların mahkememize devredileceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı,

mahkememiz yargı çevresini yeniden belirleyen kararın yürürlük tarihi olan 01/09/2021 tarihinden önce açılmış davaların, istek üzerine veya doğrudan görevsizlik ya da gönderme kararı ile mahkememize gönderilmesine olanak bulunmadığı, 01/09/2021 tarihinden önce açılan davaların mahkememizin görev alanı dışında kaldığı ve bu davalara davanın açıldığı tarihteki görevli mahkemenin bakmaya devam etmesi gerektiği değerlendirilmiş, bu kapsamda gönderme kararı veren Nizip 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin işbu davada görevli olduğu, mahkememizin görevli olmadığı değerlendirilerek, davanın reddine karar verilmiştir.