Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/757 K.2023/109

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanında özetle: Müvekkilinin iş sebebi ile .... şubesine müzekkere yazılarak keşidecisi ... olan, 15/10/2020 keşide tarihli, .... çek numaralı, 30.000 TL bedelli çekin hamili olduğunu, çekin kaybolmaması için işyerindeki çekmesinde muhafaza ettiğini, çekin işyeri temizliği sonrası kaybolduğunu, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçme ihtimali olduğunu, bu nedenle söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde: Dava zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Çek konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek ibraz edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/muhattaba ibraz etmektir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "Kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)

Davacı çekin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeke dair bilgileri mahkemeye bildirmiştir. (Bkz. Y.19 HD'nin 2016/1132-2017/3639 E.K)

Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazılardan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.