Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1242 K.2022/179

Av. ... - Av. ... -

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/10/2017

KARAR TARİHİ : 23/02/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/03/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 12.06.2017 günü saat 18.30 - 20:30 saatleri arasında .....Nolu cadde No:..... Şehitkami/GAZİANTEP adresinde faliyet gösteren müvekkiline ait işyerinde, kimliği tespit edilemeyen şahıslar tarafından hırsızlık yapıldığını, davacı şirket yetkilisi tarafından tespit edildiği kadarıyla | Adet ..... Marka Bilgisayar Kasası ve Monitör, | Adet Kamera Kayıt Cihazı, 1 Adet 106 Ekran .....

Marka Siyah Renkli Televizyon ve Karton Kutu içerisinde yaklaşık 2500 adet ,Konuşma Engelliler için hazırlanmış “.....' isimli CD'ler çalındığını, müvekkiline ait işyerinin 01.03.2017 tarihi ile 01.03.2018 tarihleri arasında ..... poliçe numaralı “benim işyerim sigorta poliçesi” ile .... tarafından sigortalandığını,.

Gerçekleşen hırsızlık olayı sonucu müvekkili şirkette ortaya çıkan zarardan davalı ... şirketinin sorumlu olduğunu, sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketinin zararı karşılamadığını, müvekkilinin mağdur olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; şimdilik 5000 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça belirsiz alacak davası açılmasının usule aykırı olduğunu, hasar miktarıının tespit edilebildiğini, sigorta konusu CD lerın telif hakları, marka/patent hakları yönünden hiçbir maddi değerinin bulunmadığını, Sigorta Ettiren/sigortalı ile sigorta konusu arasındaki menfaat, ziya veya hasara uğradığı zaman tazmin edilebilmesi için meşru ve parayla ölçülebilir olması gerektiğini, aksi takdirde sigorta sözleşmesi geçersiz olacağını, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Taraflarca usulüne uygun olarak ileri sürülen iddia ve savunmalar, 2-Sigorta poliçesi ve ekspertiz raporları, 3-İlgili kamu kurumlarından celp edilen cevabi yazılar, 4- Davacı ticari defterleri, 5- Gaziantep ..... Ağır Ceza Mahkemesi'nin.....Esas sayılı dosyası, 6- Ankara .....Vergi Mahkemesi'nin ..... Esas ve ..... Karar sayılı dosyası, 7- Davacı hakkında düzenlenen Vergi Müfettiş Raporu, 8- Gaziantep CBS'nin ..... Soruşturma numaralı dosyası, 9- Usulüne uygun düzenlenmiş bilirkişi raporları, 10-İlgili yasal mevzuat ve yargısal içtihatlar,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER, TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava Nevi İtibari İle İşyeri Sigorta Poliçesinde rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle Tazminat İstemine İlişkindir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 6. maddesinde yer alan genel ispat kuralı gereğince; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

Poliçenin geçerli olduğu ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunup somut olaya uygulanması gereken mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 1282. maddesine göre, sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Kanun’un 1281. maddesine göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

TTK’nın 1292/3. maddesi uyarınca sigortalı, rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanılırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Anılan kurallar gereğince, hırsızlık rizikolarına karşı sigortada, gerçek zararının miktarını davacı ... ettiren ve rizikonun teminat dışı olduğunu da davalı ... şirketinin kanıtlaması gerekmektedir. Dosyada alınan mali müşavir bilirkişi raporu;

Mahkememizin 8 nolu celse 4 nolu ara kararı uyarınca rapor hazırlanmak üzere dosya kül halinde mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyetince hazırlanan 28/10/2020 tarihli raporda.

Davacının yasal defterlerinin dava dosyasının içerisinde olmadığı gibi dava dosyasının içerisinde bulunan davacının 2015, 2016 ve 2017 hesap dönemlerinin incelendiğini, 29.07.2019 tarih 2019 A4990/2 rapor sayılı Vergi Tekniği Raporunda belirtildiği üzere davacının varlığı noter kayıtları ile sabit olan 2015 yılı yasal defterlerini incelemeye kayıp olduğu bahisle ibraz etmediğini, 2016 ve 2017 yılı yasal defterlerin iş bu dava dosyasından incelemeye gönderildiğini,

ancak incelemeye gönderilen davacının bu yasal defterlerinin fotokopi olduğunu ve bu yasal defterlerde herhangi bir ticari münasebet kaydının olmadığının anılan vergi tekniği raporunda belirtildiğini, anılan Vergi Tekniği Raporunda davacının 2015, 2016 ve 2017 yılları incelemesi detaylıca yapıldığı ve raporun 5. Sonuç başlıklı kısmında, davacının 2015, 2016 ve 2017 hesap dönemleri hesap ve işlemlerinin sahte belge düzenleme fiili gerekçesiyle incelenmesi neticesinde, 5.1. bölümünde raporun Aflî bölümünde açıklandığı üzere, davacının 2015,

2016 ve 2017 hesap dönemlerinde bahse konu bölümde yer verilen şirket ve şahıslara gerçek bir muamele ve işleme dayanmayan, herhangi bir mal teslimi veya hizmet ifası karşılığı olmaksızın sahte belge düzenlendiğinin, yapılacak incelemelerde belirtilen faturalara rastlanması halinde işbu raporun delil olarak kabul edilmesinin ve sahte belge oldukları dikkate alınarak işlem yapılmasının gerekli olduğunun belirtildiğinu,

bu nedenlerle dava dilekçesinde belirtilen ve hırsızlığa konu edildiği iddia edilen faturaların ve malların vergi dairesinde yapılan incelemelerde rapora konu edilip edilmediği hususu ile hırsızlığa konu faturaların ticari defter ve belgelerde işlenip işlenmediğini, miktarı tam ve belirgin bir şekilde tespit edilemediğini, mahkememize bildirmiştir.

Akabinde mahkememizin 11 nolu celse 1 nolu ara kararı uyarınca ek rapor hazırlanmak üzere dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyetince hazırlanan 29/04/2021 tarihli ek raporda özetle; davacının dava dosyasına ibraz ettiği yasal defterlerin noter açılış ve noter kapanış tasdik bilgilerinden de anlaşılacağı üzere davacının 27.04.2018 tarihli dilekçe ekinde 2016 ve 2017 yıllarına ait yevmiye, envanter ve kebir defterlerini dava dosyasına ibraz ettiği,

davacının dava dosyasına ibraz ettiği bu anilan yasal defterlerinin noter açılış tasdiklerini zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırdığını ancak 2016 yılı yevmiye defterinin 1. sayfasından 22. sayfasına kadar tamamen boş olduğunu, anılan bu sayfalarda herhangi bir ticari münasebet kaydının olmadığı halde her nasıl yaptırılmışsa 23. sayfasında Gaziantep .....

Noterliğinin 30.06.2017 tarih ..... yevmiye numaralı noter kapanış tasdikinin usulsüzce yaptırıldığı gibi zaten davacının dava dosyasına ibraz ettiği bu 2016 ve 2017 yılları yasal defterlerinin hepsinin tamamen boş olduklarını, bu yasal defterlerin tamamında hiçbir ticari münasebet kayıtlarının olmadığı tespit edildiğini,

Bu bağlamda yukarıdan beri arz ve izah edilmeye çalışıldığı üzere davacının dava dosyasına ibraz ettiği 2016 ve 2017 yılları yasal defterlerinde hırsızlığa konu CD'leri içeren faturaların davacının dava dosyasına ibraz ettiği 2016 ve 2017 yılları yasal defterlerine kayıtlı olmadığı gibi zaten bu davacının dava dosyasına ibraz ettiği 2016 ve 2017 yılları yasal defterlerinin tamamen boş olduğunu, bu yasal defterlerde her hangi bir ticari münasebet kaydının olmadığı tespit edildiğini mahkememize bildirmiştir.

Fikri mülkiyet açısından alınan bilirkişi raporu;

Mahkememizin 07/06/2018 tarihli ara kararı gereğince; dosya kül halinde İstanbul .....Fikri ve Sinai Haklar Mahkemesine gönderilmiş, bilirkişi heyetince hazırlanan 04/09/2018 tarihli raporda özetle. “Orjinal CD” içerisinde bulunan “.....” programının hazır.

Ses kütüphanelerini kullandığı ve bu program için AR-GE yapılmadığını, Dosya ekinde bulunanan ve “.....ş” programına ait faturalardaki 1400 TL civarındaki ücretlerin astronomik olduğunu, Kendi AR-GE'si olmayan ve hali hazırda herkesin kullanabildiği kütüphaneleri kullanan programların internetten ücretsiz olarak kolaylıkla elde edinilebileceği de göz önünde bulundurularak, « Davacı tarafın zararının, çalınan CD'lerin yazılımsal değil, sadece donanımsal maliyetlerini talep edilebileceği, her bir CD'nin donanımsal maliyetinin 2 TL olacağını, mahkememize bildirmiştir.

Mali müşavir, yazılım mühendisi, sigorta uzmanı, elektronik haberleşme mühendisi, fikri sinai mülkiyet bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen bilirkişi raporu;

Mahkememizin 12 nolu celse 3 nolu ara kararı uyarınca rapor hazırlanmak üzere dosya kül Halinde Nöbetçi Fikri ve Sinai Haklar Mahkemesine gönderilmiş, bilirkişi heyetince hazırlanan 19/10/2021 tarihli raporda özetle. Davacı Sigortalı.....Teknoloji Otomotiv DışTic. Ltd.Şti'ye ait ..... no'lu Benim İşyerim Poliçesi'nde emtia bedeli olarak gösterilen CD lerin sigorta açısından maddi değeri boş (kayıtsız) CD değeridir.

İçerisindeki yazılımın, bilgilerin sigorta poliçe şartları açısından maddi değerinin olmadığını, Dava dosyasında; çalındığı beyan edilen elektronik cihazların niteliğine ilişkin fikir verebilecek herhangi bir belgeye rastlanmadığı için, zaten davalı tarafından da teminat dışında olduğunu belirtilen elektronik cihazlara dair herhangi bir değerlendirmede bulunulamamış, çalınan emtialar arasında olduğu belirtilen ve içerisinde engelliler için hazırlanmış Benim Yerime Konuş” isimli bir yazılım olduğu beyan edilen CD lerin ise;

özel hazırlanmış bir programın, birbirinin aynısı işlem adımlarıyla CD” lere kopyalanması şeklinde çoğaltılabileceği, bu durumda çoğaltma işlemi sırasında haberleşme açısından ek bir maliyet oluşmayacağı gibi, değer artışına yol açacak bir katma değerde oluşmayacağı ve çalınan CD lere ilişkin olarak yalnızca boş CD satın alma mal değerinden söz etmenin mümkün olabileceğini mahkememize bildirmiştir.

Dava konusu uyuşmazlığın çözümüne ilişkin yapılan tespitler;

Dosyada alınan birden fazla bilirkişi raporu ve sigorta şirketi tarafından yapılan ekspertiz incelemesinde dava konusu CD'lerin ekonomik bir değerinin olmadığının mahkememiz bildirilmiştir.

Mali müşavir bilirkişi heyetinden alınan 3 ayrı rapor ve sigorta şirketi tarafından yapılan ekspertiz incelemesinde davacının ticari defterlerinin boş olduğu usulüne uygun düzenlenmediği ve davacı hakkında sahte fatura düzenlemekten vergi inceleme teknik raporunun bulunduğu bildirilmiştir.

05/09/2006 da son hali düzenlenen Hırsızlık Sigorta Poliçesi Genel Şartları ile sigorta konusu şu şekilde tanımlanmıştır;

"4.1. Sigortanın Konusu

Bu sigorta ile poliçede belirlenen sigortalı yerde hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün,

1.1.Kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek,

1.2.Araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya apışa suretiyle girilerek,

1.3. Kaybolan, çalınan veya haksız yere elde edilen asıl anahtarla veya anahtarlar uydurarak veva başka aletler veya şifre yardımıyla kilit açma suretiyle girilerek,

1.4.Sigortalı yerlere gizlice girip saklanarak veya kapanarak,

1.5.Öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanma veya tehditle, yapılması halinde sigortalı kıymetllerde doğrudan meydana gelen maddi kayıp ve zararlar, teminat altına alınmıştır.

Teminat poliçede belirtilmek şartıyla yukarıda sıralanan riziko gruplarından sadece biri veya birkaçı için de verilebilir.

Yine bu çizilen genel çerçeve haricinde Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Haller şunlardır:

Aşağıdaki hallerden herhangi birinin varlığını fırsat bilerek yapılan hırsızlık, yağma ve suçlara teşebbüsten kaynaklanan zararlar sigorta teminatının dışında olup ancak ek sözleşme yapılarak teminat kapsamı içine alınabilirler:

4.1.Sigorta sözleşmesinde gösterilen yerlerin içinde aralıksız 30 günden fazla kimsenin bulunmaması,

4.2.Poliçede gösterilen yerlerde bulunan kıymetlerin, bu yerlerden taşınması ve bu yerlerin dışındaki adreslerde tutulması,

4.3.Grev, lokavt, kargaşalık ve bunların gerektirdiği askeri ve inzibati hareketler,

4.4.Yangın, yıldırım, infilak, deprem, yanardağ püskürmesi, seylap, fırtına, yer kayması, kur ağırlığı.

4.5.Sigortalının hizmetinde bulunan kimselerce yapılan hırsızlık ve tahribat,

4.6.Kıyafet değiştirerek veya selahiyetli olmaksızın sıfat takınarak yapılan hırsızlıklar,

4.7.3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile bunları önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen zararlar

Poliçe ile Teminat Dışında Kalan Haller ise A.5 bendinde gösterilmiştir.

Aşağıdaki haller sigorta teminatının dışındadır:

5.1. Savaş, istila, düşman hareketleri, iç savaş, ihtilal, ayaklanma ve askeri hareketlerden yararlanılarak yapılan hırsızlık, yağma ve bu suçlara teşebbüsten kaynaklanan zararlar,

5.2. Herhangi bir nükleer yakıttan veya nükleer yakıtın yanması sonucu nükleer artıklardan veya bunlara atfedilen sebeplerden meydana gelen iyonlayıcı radyasyon veya radyo-aktif buluşma ya da bunların gerektirdiği askeri ve inzibati tedbirlerden yararlanılarak yapılan, hırsızlık, yağma ve tahribat (Bu bentte geçen yanma deyimi kendi kendini idame ettiren herhangi bir nükleer ayrışım olayını da kapsayacaktır).

5.3.Kamu otoritesi tarafından sigortalı şeyler üzerinde yapılacak tasarruflardan yararlanılarak yapılan hırsızlık, yağma veya bu suçlara teşebbüsten kaynaklanan zararlar,

5.4.Sigortalıyla birlikte yaşayan veya birlikte oturan kimseler tarafından yapılan hırsızlık vc tahribat.

5.5.Hırsızların neden olacağı yangın, infilak ve dahili su zararları,

5.6.Envanter açıkları."

Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin poliçe incelendiğinde poliçenin "Hırsızlık Muhteviyat Teminatı Özel Şartları" nda ; Sigortalı yerde Hırsızlık Sigortası Genel Şartları hükümlerine tanımlanmış şekilde icra olunmuş hırsızlıklar ve hırsızlar tarafından verilecek tahribatlar teminata dahildir. Çalınan malların değer ve miktarlarının tespitinde sigortalının beyanın kanuni defter ve kayıtlarla uyumlu olması mecburidir. "Bodrum, zemin veya giriş katları için Sigortalının beyanı doğrultusunda riziko adresinde aktif görevli veya alarm veya kapı ve pencerelerde demir parmaklık veya kepenk bulunması ön şartlı ile hırsızlık teminatı verilmiş olup, aksi durumda her bir hırsızlık hasarın %20'si, minimum 5.000,00 TL muafiyet uygulanacaktır." hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıda da zikredildiği üzere mali müşavir bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemede de davacının ticari defterlerinin tamamen boş olduğu, usulüne uygun düzenlenmediği bildirilmiştir. Sigorta genel şartlarına ve dava konusu poliçe özel şartlarına göre hırsızlanan malın tespitinde sigortalının beyanının kanuni defter ve kayıtlı olması gerekirken defterlerin boş olmasının sonucu olarak poliçede belirtilen teminat dışı halinde gerçekleştiği kuşkusuzdur.

Hırsızlık sgiortası genel şartlarında envanter açıklarının teminat dışı hal olarak belirlendiği dikkate alındığında da envanter defteri olmayan davacının hırsılıktan sonra bildirdiği CD ve diğer malzemelerin "envanter açıkları" kapsamında kanaati oluşmuştur.

Dava konusu CD'lerin satıldığı firmalara ilişkin inceleme yapıldığından anılan firmaların hepsinin adının vergi teknik raporunda sahte fatura düzenleme eylemi ile ilgili olduğu görülmüş, kısacası faturaların fiktif olduğuna dair yoğun bir kanaat de oluşmuştur.

Tüm dosya kapsamı, taraflarca dosyaya ibraz edilen deliller, alınan bilirkişi raporları, dava konusu poliçe özel şartları ve sigorta genel şartları, vergi inceleme raporları da dikkate alınarak dava konusu çalınan CD ve diğer emtianın teminat dışı kalmış olduğu kanaatiyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

¸ ¸