Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/103 K.2023/59

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin Oğuzeli/Gaziantep ilinde Et Kombinası işlettiğini, müvekkil şirketin iş yerinde davalı tarafın altyapısı ve dağıtımı sağlanan elektrik kullandığını, davalı tarafından sağlanan elektrik enerjisinde 06/09/2021 ve 15/09/2021 tarihlerinde bir çok kez elektrik voltajının düştüğünü, yükseldiğini ve elektrik salınımlarında dalgalanmalar meydana gelerek şirkette bulunan makinelerin arıza yapmasına neden olduğunu,

müvekkil şirketin her türlü önlemini almasına rağmen elektrik salınımındaki dalgalanmalar ve voltaj değişiklikleri nedeni ile arıza yapan makineler jeneratör kullanılsa dahi kullanılmayacak duruma gelerek müvekkili yüklü bir masrafa soktuğunu, bu durumu müvekkil şirketin ayrı ayrı tarihlerde tutanak altına alındığını, müvekkilin iş yerindeki makinelerin bozulmasından dolayı soğutma sistemi Kompresör onarım bedeli ve Evaparatör onarım bedeli olarak toplam 6.702,00 € tutarında büyük bir maddi kayba uğradığını, müvekkilin zararının davalının kusuru nedeniyle meydana geldiğini,

bu nedenlerle şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin dava dilekçesinde beyan etmiş olduğu cihazların yanmasına ilişkin müvekkil kurumdan kaynaklı bir hasar bulunmadığını, belirtilen adresteki işletmenin özel trafosu bulunduğunu, davacının Elyaf fiderden enerji aldığını tespit ettiklerini, belirtilen tarih olan 06/09/2021 ile 15/09/2021 tarihlerinde gerilim değerlerinde kalite yönetmeliği gereği herhangi bir voltaj dengesizliği görülmediğini, böyle bir durum müvekkil kurumdan kaynaklı yaşanmış olsa dahi bu hattan enerji alan tüm özel ve kurum trafolarında da hasar oluşacağını, aynı bölgede ve aynı tarihte müvekkil şirkete gelen herhangi bir arıza bildirimi, başvurusu bulunmadığını, açıklanan bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Tarafların iddia ve savunmaları, 2-Celp edilen kurum cevabi yazıları, 3-Bilirkişi raporları, 4-İlgili yasal mevzuat ve yargısal kararlar,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER, TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, düzensiz elektrik akımı, yüksek voltaj ve voltaj dalgalanması iddiası ile davacının iş yerindeki elektronik eşyaların ve makinelerinin arızalanmasından dolayı oluşan onarım bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davacının iddiaları ve zararın varlığının belirlenmesi için öncelikle bilirkişi ve keşif deliline başvurulması gerekemektedir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporu özetle; Mahkememizin ara kararı uyarınca 18.05.2022 tarihinde davaya konu olay yerinde Elektrik Mühendisi ve Makine Mühendisi bilirkişi ile keşif icra edildiği, rapor hazırlanmak üzere dosya kül halinde bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, bilirkişi tarafından hazırlanan 05/07/2022 tarihli raporda özetle;

....

Et Kombinası Gıda Anonim Şirketi'nin kendine ait özel trafoya davaya konu olay gerçekleşmeden önce en son 04/01/2021 tarihinde periyodik bakım ve denetim yaptığı görüldüğünü, trafoların dağıtım şebekesinden gelen voltajı istenilen seviyeye düşürüp yada yükselten elektrik makinesi olduğunu, yapılış özelliğine göre hattaki dalgalanmaları ve frekans değişikliklerini belirli miktarlarda tolere edebildiğini, keşif anı itibari ile trafonun sağlıklı çalıştığını, ancak 15/09/2021 tarihli veriler olmadığından arıza anında trafonun sağlıklı çalışıp çalışmadığının bilinmediğini, eğer dağıtım şebekesinde bir arıza olmuş olsaydı ve ....

Et Kombinası Gıda A.Ş.'nin trafosu bu dalgalanmayı tolere etmeseydi sadece söz konusu makinenin arızalanmaması tesisteki diğer makine ve ekipmanlarda da arıza oluşmasının beklenileceğini, benzer şekilde dağıtım şebekesindeki arıza sadece davacı şirketi etkilemeyip aynı dağıtım şebekesindeki diğer fabrika ve tesislerde de arıza oluşmasının beklenileceğini, ancak böyle bir durum oluşmadığından dağıtım ve iletim şebekesinde arıza olmadığı kanaatine varıldığını, bu tür bir arızaya sadece şebeke gerilimindeki dalgalanmaların değil diğer unsurların da yol açma ihtimali olduğunu,

harmonik problemlerin tesisat d ışı nedenlerden kaynaklanmasının son derece ender ve nedenlerin birçoğunun elektriği tüketen tesisin yük dağılımından yük davranışından kaynaklandığının bilinmekte olduğunu, davaya konu olan soğutma birimi elemanları göz önüne alındığında, elektrik makineleri içerisindeki faz-faz arası kısa devrelerin de böyle bir arızaya yol açma ihtimali bulunduğunu,

Nihai olarak; .... gelen ölçüm/akım-gerilim değerlerini gösterir cetvellerinde iletim ve dağıtım şebekesinde bir arızanın olmadığı tespit edildiğinden, bunun yanında 06/09/2021 ve 15/09/2021 günlerinde Oğuzeli İlçesi Organize Sanayi Besi Bölgesine ait orta gerilim dağıtım şebekesinden kaynaklı herhangi bir planlı kesinti, arıza kaydı, aynı dağıtım şebekesinden beslenen diğer tesislerde de herhangi bir arıza kaydına rastlanılmadığından .... mevcut olayda herhangi bir kusur veya sorumluluğunun bulunmadığını mahkememize bildirmişlerdir.

Akabinde mahkememizin 1 nolu celsesi 1 nolu ara kararı gereği davacı tarafın itirazlarını karşılar, dosyaya davacı tarafından sunulan hasar raporlarını da irdeleyecek şekilde ek rapor aldırılmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, hazırlanan 27/10/2022 tarihli raporda özetle;

Mahkeme heyeti ile birlikte yapılan keşifte, 06/09/2021 ve 15/09/2021 tarihlerinde arızalanan makinelerin yerleştirildiği bölümlerde ve özel trafo bölümünde incelemeler yapıldığını, makinelerin çalışır vaziyette olduğunu, arızalan makine ve teçhizatların onarımdan geçirildiğini veya yenilendiği için zarar görmüş elektriksel ve mekanik parçalar üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığını, davaya konu makine teçhizatların servis raporlarının incelendiğini, CE-ASS 5000 SZ Evaparatör rezistansları ve bataryası için elektrik dalgalanmaları sonucu zarar görmüş olduğunu,

yine Bitzer marka HSK 8581-160Y model kompresörün yapılan kontrolde mekanik bir arızaya sahip olmadığını, gerilim dalgalanmasından dolayı kompresör bobininin yandığı yorumunun servis elemanı tarafından kayıtlara geçtiğini, bu tür elektromekanik aksamlardan oluşan makinelerin özellikle elektriksel arızalarının genellikle şebekeden aşırı akım çekilmesi ile ilgili olduğunu, aşırı akım çekilmesi durumu yanında şebekede gerilim dalgalanmalı ciddi seviyeye ulaşırsa benzer sorunlar ortaya çıktığını,

Davacı şirketin bulunduğu bölgede olay tarihinde bir elektrik kesintisi kaydının bulunmadığını, elektrik makinelerinde aşırı yük altında çalışma, çok fazla dur kalk yapılması da aşırı akım çekilmesine bobin batarya gibi elektriksel aksamlarda ciddi hasar oluşturabileceğini, bu makinelerin bakımlarının düzenli olarak yapılıp yapılmadığı ile ilgili bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığını, hasarın oluştuğu makineleri besleyen hatta ya da bu hattı besleyen ana dağıtım panosu ile trafoda oluşan herhangi bir arızanın bu duruma yol açmış olabileceğini,

ayrıca ilgili olayda zarar görmüş makine türlerinin yeterli güçte seçilmemesi aşırı yük altında çalışması, fabrikasyon hataları ve mekanik bakımlarının düzenli yapılmaması da davaya konu olan türde arızalara yok açabildiğini, trafonun dağıtım panolarını besleyen hatların sorumluluğunun ve makine bakımlarının tesise ait olacağını,

06/09/2021ve 15/09/2021 günlerinde .... Mah. Organize Sanayi Besi Bölgesinde orta gerilim hattı akım/gerilim cetveline ve tedarik sürekliliği kalite göstergelerine göre iletim kaynaklı herhangi bir arıza ve sorun olmadığının tespit edildiğini,

Nihai olarak; .... gelen ölçüm/akım/gerilim değerlerini gösterir cetvellerinde iletim ve dağıtım şebekesinde bir arızanın olmadığı tespit edildiğinden, bunun yanında 06/09/2021 ve 15/09/2021 günlerinde Oğuzeli İlçesi Organize Sanayi Besi Bölgesine ait orta gerilim dağıtım şebekesinden kaynaklı herhangi bir planlı ya da plansız kesinti, arıza kaydı, aynı dağıtım şebekesinden beslenen ilgili tesisin diğer elektrik/elektronik ekipmanlarında herhangi bir arıza kaydına rastlanılmadığından davalı tarafın mevcut olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını mahkememize bildirmişlerdir.

Denetime elverişli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

Alınan heyet raporunda bahsedilen hususlar dikkate alındığında; çevre işyerlerinde aynı yönde şikayetlerin olmaması, raporda düzenlenen tespitler dikkate alındığında fabrika içerisindeki makinelerin aynı kaynaktan besleniyor olması da dikkate alındığında aynı fabrika içerisinde diğer makinelerde de benzer bir hasarın olmaması, trafonun mahiyeti gereği görevinin zaten akım dalgalanmalarından korumak olduğu hususları da dikkate alınarak bilirkişice düzenlenen raporun doğru olduğuna kanaat edilmiştir. (Benzer yönde karar için bkz. Y11HD 2015/14243 E. 2016/243 K.)

Bilirkişi raporu, müzekkere cevapları yapılan araştırma sonucunda meydana gelen zararla davalının eylemleri arasında bir illiyet bağı olmadığı kanaati hasıl olmuştur. Y11 Hukuk Dairesi'nin 2016/932 E. 2017/1464 K. Sayılı "davacının sigortalısının enerji hattında olayın olduğu gün herhangi bir voltaj dalgalanması olmadığı ve enerji hattına dahil diğer abonelerde herhangi bir arıza kaydı gözükmediği, hasarın oluşmasında davalının herhangi bir kusurunun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine" şeklindeki ilamı da benzer yöndedir.

Yapılan araştırmada olayın olduğu tarihde diğer abonelerde benzer bir arıza kaydının olmadığı bildirilmiştir. Davacı yan ise bunun aksini gösterebilecek herhangi bir bilgi ve belge de mahkememize sunmamıştır.

Dava türüne ilişkin yapılan değerlendirme;

Davacının dava dilekçesinde davanın açıkça belirsiz alacak davası olduğu belirtilmediğinden dava kısmi alacak davası olarak değerlendirilmiş ve kesinlik sınırı buna göre belirlenmiştir. (Emsal karar için bknz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2021/9-485 Esas ve 2021/971 Karar sayılı ilamı)

Neticeten

Tüm dosya kapsamı denetime elverişli şekilde aldırılmış bilirkişi raporu, taraf beyanları hep birlikte incelendiğinde davasının reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.