Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/188 K.2023/590

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Keşidecisi: ........ Muhatap Bankası: T.C. Ziraat Bankası/İnönü Mahallesi Küçükçekmece/İstanbul, Çek Seri Nosu: ......, Keşide Tarihi: 30/06/2023, Bedeli: 800.000,00 TL, -Keşidecisi:......, Muhatap Bankası: Vakıfbank T.A.O. Atikop/Adana, Çek Seri Nosu: ...... Keşide Tarihi: 18/03/2023, Bedeli: 500.000,00 TL, -Keşidecisi: ....., Muhatap Bankası: Vakıfbank T.A.O.

İstasyon Caddesi/Sivas, Çek Seri Nosu:......, Keşide Tarihi: 30/05/2023, Bedeli: 450.000,00 TL, -Keşidecisi:.......i, Muhatap Bankası: Vakıfbank T.A.O. Dikilitaş/İstanbul, Çek Seri Nosu........., Keşide Tarihi: 30/04/2023, Bedeli: 750.000,00 TL olan çeklerin zayii olduğunu ve bulunamadığını beyanla anılan çeklerin iptaline karar verilerek ödeme yasağı konulmak üzere ihtiyati tedbir uygulanmasını talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin 26/04/2023 tarihli tensip zaptının 1 nolu ara kararı ile, ihtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile, toplam çek bedeli olan 2.500.000,00 TL'nin %15’i (yüzde onbeş) oranındaki 375.000,00 TL nakdi teminat tutarını Mahkememiz veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu mahkememize ibraz ettiğinde, Keşidecisi: .......i, Muhatap Bankası: T.C.

Ziraat Bankası/İnönü Mahallesi Küçükçekmece/İstanbul, Çek Seri Nosu......., Keşide Tarihi: 30/06/2023, Bedeli: 800.000,00 TL, Keşidecisi: ........, Muhatap Bankası: Vakıfbank T.A.O. Atikop/Adana, Çek Seri Nosu:......., Keşide Tarihi: 18/03/2023, Bedeli: 500.000,00 TL, Keşidecisi......., Muhatap Bankası: Vakıfbank T.A.O. İstasyon Caddesi/Sivas, Çek Seri Nosu: ........, Keşide Tarihi: 30/05/2023, Bedeli: 450.000,00 TL, Keşidecisi: .......i, Muhatap Bankası: Vakıfbank T.A.O.

Dikilitaş/İstanbul, Çek Seri Nosu:........, Keşide Tarihi: 30/04/2023, Bedeli: 750.000,00 TL olan toplam 4 adet çekin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş ve davacı tarafından teminatın yatırılması üzerine ilgili çek hakkında ödeme yasağı konularak ihtiyati tedbir uygulanmıştır.

GEREKÇE VE KANAAT

Dava; Türk Ticaret Kanununun 818/1-s maddesinin atfı ile TTK'nın 757 ve devamı maddelerine dayalı zayii nedeniyle çek iptali davasıdır. Mahkememizce; muhatap banka şubesine dava ile ilgili gerekli müzekkereler yazılmış olup dava konusu çekin bankaya ibraz edilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Türk Ticaret Kanunu gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Kıymetli evrakın içerdiği hakkın senetle ileri sürülmesi zorunluluğu, senedin zayi olması halinde, kıymetli evrakın hamilinin hakkını kullanabileceği kanuni bir çarenin bulunması gereğini ortaya çıkarır. Bunun çözümü, zayi olan kıymetli evrakın iptalinin mahkeme kararına bağlanmasında, senedi kaybedene hakkını bu mahkeme kararıyla senetsiz ileri sürme olanağı tanınmasında bulunmuştur.

Mahkemece verilen iptal kararı, maddi hukuk yönünden senet üzerinde hak sahibi olan kişiyi belirlemez. Sadece senedi zayi olana, zayi olmadan önceki durumu ve borçluya başvurma hakkını, borçlunun da iyiniyetle ödemesi halinde borcundan kurtulması olanağını sağlar. Böylece Kanunkoyucu, TTK'da kıymetli evrakın zayi olması halinde hakkın son bulmadığı, sadece hak ile senedin mahkeme kararı ile ayrıldığı düşüncesine dayalı bir düzenleme yapmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, kanuni usulün yerine getirilmesine rağmen çek hamillerinin ortaya çıkmadığı, dava konusu çeklerin davacının hamili (elinde) iken kaybettiği yönünde mahkememize kanaat geldiğinden davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.