Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/24 K.2023/151

2- .... 3- ...... 4-..... 5-...... 6- .... VEKİLİ : Av. ....

DAVALI

VEKİLİ : Av......

DAVA

Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)

DAVA TARİHİ : 09/01/2023

KARAR TARİHİ : 25/05/2023

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ : 23/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı şirketin 13/10/2022 tarihinde yapılan gelen kurul toplantısında gündemin 3.maddesine ilave edilen 3.1 maddesinde davalı şirketin kayıtları üzerinde TTK.

438.maddesine dayalı olarak özel denetim yapılması yönündeki taleplerinin oy çokluğu ile reddedildiğini, anonim şirketlerin çoğunun bağımsız denetimin dışında bırakıldığını, bu durumun şirketin mali durum ve politikalarının denetimden geçmemesi sebebiyle zarar görme ihtimalini artırdığını, müvekkillerinin kök murisi olan......

25/10/2018 tarihinde vefat ettiğini, kök murisin şirketin kurucusu olduğunu, davalı şirketi maddi birikimleri ile kurduğunu, müvekkillerinin şirket iş ve işlemlerinden daima uzak tutulduğunu, hiçbir zaman yönetime katılma hakkı tanınmadığını, davalı şirketin genel kurul toplantısına çağrı belgelerinin müvekkillerinin elinde olacak şekilde gönderilmediğini, davalı şirket tarafından gönderilen kısıtlı bilgiler kapsamında inceleme yapılmak suretiyle Ankara.....

Noterliği'nin 10/10/2022 tarih ve 30327 yevmiye numaralı ihtarname ile TTK.

437.madde kapsamında bilgi alma hakkı kullanıldığını, davalı şirket tarafından toplantının yapılmasının ardından cevap verildiğini, cevapların soyut bilgi ve belgeye dayalı olmadığını, şirketin finansal, mali ve yönetim işlerinin giderlerinin uygun ve güvenilir bir şekilde yapılmadığının gösterilmesi nedeniyle denetlenmesi gerektiğini beyanla davalı şirket kayıtları üzerinde inceleme yapmak ve rapor düzenlemek üzere özel denetçi veya denetçiler tayin edilmesine, TTK.

444/1 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davalı şirketten karşılanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacıların müvekkili şirketin bir önceki 2018-2019 ve 2020 yıllarına ait 18/10/2021 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında iptal amacı ile aynı gerekçelerle Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını ve bu davanın mahkemece reddedildiğini, TTK.'nın 414. Maddesi uyarınca genel kurula çağrının ticaret sicil gazetesinin 23 Eylül 2022 tarih ve 10667 sayılı nüshasının 676.

Sayfasında ilan edildiğini, yasanın özel denetçi tayinine yönelik hükümlerine göre davacı tarafın özel denetçi istemine ilişkin ikna edici delillerinin bulunmadığını, davanın açılış nedeninin şirket hesaplarının tetkikine yönelik değil, şirket ve şirketin yönetim kademesi üzerinde bir baskı oluşturarak çalışanlarda tedirginlik yaratarak mevcut paylarını fahiş fiyata satarak şirketten çıkmaya yönelik olduğunu, davacı tarafın iyi niyet hükümlerine aykırı hareket ettiğini,

mevzuatın gerekli gördüğü tüm evrakların genel kurul tarihlerinden 15 gün önce olmak üzere tüm paydaşların denetimine açıldığını ve paydaşların bu yolla ayrıntılı bir biçimde bilgilendirildiklerini, müvekkili şirketin davacılar dışında kalan % 87'lik gibi önemli paydaş topluluğunun da denetimi altında olduğunu, şirketin sürekli gelişme gösterdiğini, sürekli atılımlar yaptığını, yönetimin her kararını paydaşlara bildirmesi gibi bir kuralın ticaret hukukunda olmadığını, şirket kayıtlarının paydaşlarının denetimine ayrıntılı bir biçimde açık tutulduğunu beyanla belirttikleri nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE VE KANAAT

Uyuşmazlık, TTK'nın 438 ve devamı maddelerine dayalı anonim şirkete özel denetçi tayini istemine yöneliktir.

Özel denetimin amacı, belirli olayların açıklığa kavuşturulmasıdır. Bu amaç konunun uzmanı özel bir denetçi tarafından inceleme yapılmasını gerektirir. Belirli olaylar hakkında rapor düzenlenmesi ve raporun genel kurula sunulması, bu suretle o belirli olayla ilgili olarak pay sahibi başta olmak üzere tüm pay sahiplerinin aydınlatılması şarttır.

Özel denetim isteme hakkı, her pay sahibine tanınan, kabulü genel kurul kararına bağlanmış bulunan, anonim şirketin belirli olaylara özgülenmiş olarak uzmanına denetlettirme yolu ile aydınlanma hakkıdır. Talebin genel kurulda yapılmış ve oylanmış olması zorunludur. Özel denetçinin mahkeme tarafından atanabilmesi için istemin genel kurulda yapılmış ve genel kurulda oylanmış olması şarttır.

Talep genel kurula getirilmemiş veya getirilmiş fakat genel kurulda oylanmamış ise, doğrudan mahkemeden özel denetçi istenemez. Münferit pay sahibinin genel kurulda özel denetçi talebinde bulunması yetmez, toplantı başkanı oylama yaptırmasa bile, oylamada ısrar etmesi icap eder.

Şayet özel denetim talebi için gerekli olan şartlar yoksa, mesela bilgi alma veya inceleme haklarından biri daha önce kullanılmamışsa veya talep pay sahipliği haklarının kullanılması bakımından gerekli değilse, toplantı başkanı talebi oylamaya sunmayabilir.

Pay sahibinin, pay sahipliği haklarının kullanılması bakımından gerekli olduğu durumlarda genel kuruldan özel denetim isteminde bulunabilmesi için, daha önce, bilgi alma veya inceleme hakkını kullanmış olması gerekir. Kanunda açıkça ifadesini bulan "daha önce" şartı, pay sahibinin soru sorup cevaplarını aldıktan hemen sonra, aynı genel kurulda özel denetim istemesi halinde gerçekleşmiş olmaz. Çünkü verilen cevapları değerlendirmeden ve diğer pay sahiplerinin de değerlendirilmesine olanak bırakmadan hemen genel kurula özel denetim talebini sunmak özel denetim gibi önemli bir hukuki kurumun ciddiyeti ile bağdaşmaz (Poroy/Tekinay/Çamoğlu, Ortaklıklar Hukuku II, 13. Bası, S.64).

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, özel denetim isteminde bulunan davacılar vekilinin Ankara 69. Noterliği tarafından tanzim edilen 10/10/2022 tarih ve 30327 yevmiye numaralı bilgi edinme ve inceleme hakkını içerir ihtarnamesinin 13/10/2022 tarihi itibari ile henüz davalı şirkete tebliğ edilmediği, bu bağlamda özel denetçi tayini için aranan "daha önce" şartının yerine getirilmediği göz önünde bulundurularak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.