İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/361 K.2021/374

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi yetkililerinin 2010-2011 yıllarına ilişkin olarak vergi dairesine verilen verilen nakit teminat ve teminat mektuplarının iadesi sırasında geçmiş dönemlere ait KDV iadelerinde bir kısım eksiklikler fark ettiklerini, Yeminli Mali Müşavir kontrolünde yapılan incelemeler sırasında KDV iadelerinin müvekkili şirkete ya da şirket yetkilisine ait olmayan ... Bankası ...

Şubesi'ndeki ... nolu hesaba yapıldığının tespit edildiğini, yine yapılan incelemelerde hesapta bulunan bir kısım paranın da 3. kişi hesabına aktarıldığını, hesaptan para aktırımı talimatının müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, söz konusu para aktarımlarının müvekkili şirket eski çalışanı ... tarafından yapıldığını, faks talimatlarının bu kişi tarafından davalı banka şubesine verildiğinin anlaşıldığını, verilen talimatlardaki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, bankaya gönderilen talimatlarda müvekkili şirket yetkilisinden değil ...'tan teyit alındığını,

bu hususun davalı banka personeline bildirildiğini ancak personel tarafından müvekkili şirkete herhangi bir açıklama yapılmadığını, ... hakkında ... CBS'nin ...

Soruşturma nolu dosya ile suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı bankanın adam çalıştıran sıfatı ile sorumlu olduğunu, davalının kanun gereği güven ve itimat kurumu olduğunu, objektif özen yükümlülüğü gereği hafif kusurlarından dahi sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin uğradığı zarardan davalı bankanın sorumlu olduğunu, bu nedenle şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının açmış olduğu davada tazminata ilişkin bedel tam olarak belli olup dava dilekçesinde de belirtildiğini, bu nedenle dava dilekçesinde bahsi geçen 656.515,32 TL'lik tutar üzerinden harcın tamamlatılması gerektiğini, dava konusu işlemlerle ilgili olarak müvekkili banka mevzuatının ""1.6.4.Talimatla İşlem Yapılması, 1.6.4.1. Islak İmzalı Talimatla İşlem Yapılması;

Devamlılık arz eden işlemlerde vekâletname ile işlem yapılması esas olmakla birlikte, her bir işlem için ayrı talimatalınmak suretiyle mudilerin yazılı talimatları ile üçüncü kişilere ödeme yapılabilir/işlemleri gerçekleştirilir.

Mudi tarafından mevduatın bir kısmının/tamamının üçüncü bir şahsa (nakden/hesaben) ödenmesinin talep edilmesi halinde Ek:5’te yer alan örneğe uygun bir talimat mektubu alınacaktır.

Usulüne uygun gönderilen talimatla bir başka şahsa ya da kuruma ödeme yapılabilmesi için, talimat mektubunda yer alan; ödenecek miktardan, ödeme yapılacak şahsın kimliğinden, hesap sahibinin veya bunlar adına ödeme yaptıran yetkili kişi/kişilerin imzalarından ve sonuç olarak işlemin sıhhatinden herhangi bir şüphe duyulmamalıdır.

Kamu kurum ve kuruluşları veya özel şirketler tarafından, üçüncü şahıslara müracaatında ödenmek üzere veya diğer şubelerimizde bulunan gerçek veya tüzel kişilere ait hesap/hesaplara kaydedilmek üzere havale/EFT yapılması amacıyla düzenlenen talimat veya ÖDEME MEKTUBU ASLININ ELDEN TESLİM EDİLMESİ YA DA FAKS İLE/DAHA ÖNCE YAZILI OLARAK BANKAMIZA BİLDİRİLEN E-POSTA ADRESİ ARACILIĞI İLE ŞUBEMİZE GÖNDERİLMESİ DURUMUNDA;

Talimatın yerine getirilmesinden önce, mutlaka talimat üzerinde yer alan imza/imzaların (şubeye ibraz edilen yetki belgesinden/müşterinin sistemde imzası bulunması halinde Müşteri-Hesap Bilgileri/İmza bölümündeki imza örneğinden) hesap üzerinde işlem yapmaya yetkili olan kişi/kişilere ait olup olmadığının kontrol edilmesi, hesap sahibiyle veya talimat mektubunda imzası bulunanlarla veya kurum/şirket yetkilileri ile telefon ile görüşülerek teyit alınması,

teyidin kim tarafından ve kimden alındığının, teyit alınan kişinin telefon numarasının, tarih ve saat belirtilmesi suretiyle ilgili tediye fişinin üzerine yazılması ve teyidi alan personel tarafından imzalanması, ödeme yapılacak kişinin usulüne uygun kimlik tespitinden sonra işlemin gerçekleştirilmesi,

ödeme faks talimatına istinaden yapılmış ise talimat aslının en kısa sürede temin edilmesi gerekmektedir." şeklindeki düzenleme ile müvekkili bankanın tüm vadeli-vadesiz mevduat hesaplarına ilişkin sözleşmelerde işbu ibareleri kullanmakta olduğunu, davacının tüm havale/EFT gibi para aktarımlarına ilişkin teyit alındığını, 23.03.2013 tarihindeki faks yolu ile gelen talimat gereğince ...Tic. Ltd. Şti.'nin ... hesabına 156.980,00-TL ve aynı talimat ile ...'ın ...

BANK hesabına 5.000,00-TL, 07.02.2011 tarihindeki faks yolu ile gelen talimat gereğince ... Dış Tic. Ltd. Şti.'nin ... hesabına 147.500,00-TL ve aynı talimat ile ...'ın ... BANK hesabına 4.000,00-TL, 14.10.2011 tarihindeki faks yolu ile gelen talimat gereğince ... Tic. Ltd. Şti.'nin ... hesabına 231.278,00-TL ve aynı talimat ile ...'ın ... BANK hesabına 20.000,00-TL, 06.03.2012 tarihindeki faks yolu ile gelen talimat gereğince ...Tic. Ltd.

Şti.'nin ... hesabına 180.470,00-TL ve aynı talimat ile ...'ın ... hesabına 15.000,00-TL, 20.06.2011 tarihindeki faks yolu ile gelen talimat gereğince ...Tic. Ltd. Şti.'nin ... hesabına 397.241,00-TL ve aynı talimat ile ...'ın ... hesabına 19.600,00-TL, 27.12.2010 tarihindeki faks yolu ile gelen talimat gereğince ... Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin ... hesabına 171.203,00-TL ve aynı talimat ile ...'ın ... hesabına 17.000,00-TL, 03.05.2011 tarihindeki faks yolu ile gelen talimat gereğince ... Ltd. Şti.'nin ... hesabına 149.728,00-TL ve aynı talimat ile ...'ın ... hesabına 21.000,00-TL, 08.04.2010 tarihinde ise ...Tic. Ltd.

Şti.'nin yetkilisi ...'ün fiili başvurusu ile ...'a 64.000,00-TL aktarıldığını, buradan da anlaşılacağı üzere söz konusu ödemelerde şirket yetkililerinin bilgisi ve teyidi alındığını, kaldı ki; bu ödemelerden şirket yetkililerinin bilgisinin olmadığını iddia etmek, yaklaşık 1.253.930,00-TL miktarlı tutar hakkında bilgisi olduğunun açık olduğunu,

davacının ...'a şirket hesabından havale/EFT ile para aktarılmasına ilişkin müvekkil bankanın sorumluluğu sebebiyle açmış olduğu işbu davanın yukarıda açıklandığı üzere talimatların bir kısmında davacı şirketin diğer hesaplarına da para aktarılmış olması ve bu durumunda davacı şirket darafından bilinmesi sebebiyle davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, bankanın yetkisiz kişinin vermiş olduğu talimatlar neticesinde yapılan ödemeler nedeniyle zararın tahsili davasıdır.

Davacı vekili, davacı şirketin 2010-2011 yıllarında vergi iadeleri ve başka sebeplerden şirketin ... Bankası ... Şubesi'ndeki hesabına gelen paraların şirketi temsil ve ilzama yetkili olmayan ... tarafından gönderilen faks talimatları sonucu başka hesaplara aktarıldığını, bu yolla şirketin 656.515,32 TL zarara uğradığını, bu olay nedeniyle ... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı bankanın yetkili olmayan kişinin talimatları nedeniyle bu işlemleri yapmış olması nedeniyle davalının davacı şirketin zararından sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, iş bu dava ile talep edilen tazminatın TBK m.72 kapsamında zamanaşımına uğradığını, tamamı 656.515,32 TL olduğu iddia olunan zarar dava değeri olduğundan bu miktar üzerinden harç tamamlattırılması gerektiğini, banka kayıtları itibariyle davacı şirketin hesaplarından 7 kez faks talimatı yoluyla ...'ın hesabına toplam 1.434.400,00 TL havale yapıldığını, 08/04/2010 tarihinde ise davacı şirketi yetkilisi ...'ün bankaya fiilen başvurması neticesinde yine ...'a 64.000,00 TL para ödendiğini, dolayısıyla yapılan işlemlerden davacı şirketin haberinin olmamasının mümkün olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhtilaf, faks talimatı yoluyla davacı şirketin hesaplarından başka hesaplara aktarılan paralardan dolayı davacı şirket nezdinde oluşmuş zarardan davalı bankanın sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Ancak davalı banka kayıtlarının incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.

Bankacı bilirkişi ...'dan alınan 08/10/2018 tarihli bilirkişi raporu ile; bilirkişi tarafından davalı banka kayıtlarının bizati incelendiği, banka nezdinde 05/02/2010-06/08/2012 tarihleri arası ıslak imzalı talimat olmadan 27 havale işleminin yapılmak suretiyle toplam 658.654,53 TL havale yapıldığı, bu havale işlemlerinden 88.840,00 TL'lik havalelerde ise faks talimatının dahi olmadığı, işlemler hep birlikte değerlendirildiğinde yapılan havalelerden davacı şirketin haberdar olduğu ve ancak mahkemece de kabul edilmesi halinde faks talimatı olmadan yapılan 88.840,00 TL'lik havalelerden davalı bankanın sorumlu tutulabileceği tespit edilmiştir.

Mevcut raporun hüküm kurmaya yeterli olmaması nedeniyle Dr. Öğr. Üyesi ...'dan alınan 04/06/2020 havale tarihli bilirkişi raporu ile; bankacı bilirkişi tarafından hazırlanan rapor da nazara alınmak suretiyle bankaların güven kurumu olmaları nedeniyle hafif kusurlarından dolayı sorumlu oldukları, ancak yargıtay uygulaması ile kimi durumlarda zarara uğrayanın davranışı nazara alındığında davalı bankanın oluşan zarardan sorumlu tutulmadığı veya müterafik kusuru nedeniyle oluşan zarardan indirim yapıldığı tespit edilmiştir.

Davacı tarafın olaya ilişkin olarak ...

CBS'ye suç duyurusunda bulunmuş olması nedeniyle ... sayılı soruşturma sayılı dosyası üzerinden kayıt gören dosya celp edilmiş ve incelenmesinde; olaylar 2010-2011 yılları arasında meydana gelmiş olmasına rağmen davacının 19/01/2017 tarihinde suç duyurusunda bulunduğu ve faks talimatlarını bankaya verdiği iddia olunan ...'ın 20/07/2017 tarihli ifadesinde 1999-2014 yılları arasında davacı şirkette muhasebeci olarak çalıştığını, davacı şirketin ... Bankası ... Şubesi, ... ve ...

Bankası'nda hesapları olduğunu, davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili kişinin ... olduğunu ve davacı şirkette çalıştığı sürece ...'ten alındığı talimat uyarınca şirket hesaplarından kendi hesaplarına havale yapıldığını, kendi hesabına geçen paralardan gayriresmi ödemeler yapıldığını ve bütün işlemlerin patronun bilgisi dahilinde yapıldığını, ancak 2013 yılında şirketten ayrılması nedeniyle hakkında bu tür suçlamalarda bulunulduğunu, asla şirket patronunun bilgisi dışında bir işlem yapmadığını beyan etmiştir.

Dosya kapsamı ve alınmış olan bilirkişi raporları incelendiğinde son havale işleminin 06/08/2012 tarihinde yapılmış olduğu ve iş bu davanın 24/04/2018 tarihinde yaklaşık 6 yıl sonra açılmış olduğu,

ticaret şirketi olması hasebiyle tacir olan davacının 6102 Sayılı TTK m.18/2 kapsamında bütün iş ve işlemlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği ve aynı kanunun 64. maddesi kapsamında bilanço esasına göre defter tutan davacının iktisadi ve mali durumunun borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri TTK'ya göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymakla yükümlü olduğu ve bu yükümlülük kapsamında gerek bankadan gerekse 3. kişinin banka işlemleri kapsamında oluşturduğu zararı en geç 2012 dönem sonunda fark etmiş olması gerektiği,

tacir kişinin son havale işleminin yapılmasından 6 yıl sonra şirketin banka hesaplarından 658.654,53 TL paranın usulsüz olarak havale edilmesini fark etmesinin olağan yaşam kurallarına aykırı olması nedeniyle tüm bu işlemlerin bilgisi dahilinde gerçekleştiğinin kabulü gerektiğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip · e-imza Hakim · e-imza Harç/ Masraf Dökümü · Peşin Harç : 170,78 TL · Karar Harcı : 59,30 TL · Bakiye Harç : 111,48 TL · Davacı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 1.395,00 TL · Yargılama Gideri Detayları · Bilirkişi Ücreti : 1.200,00 TL · Posta Giderleri : 185,00 TL