İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/767 K.2018/810

Yukarıda esasa kayıtlı olan malın iadesine ilişkin dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... 3. Noterliği'nde 30/01/2015 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi ve 6361 sayılı kanunun 22. maddesi gereğince 05/10/2016 ek tadil sözleşmesi akdedildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranması nedeniyle ...

16. Noterliği'nden 11/06/2018 tarihli ihtarname keşide edilerek 60 günlük yasal süre içinde kira borcunun ödenmesi aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin bildirildiğini, davalıya ihtarnamenin usulüne uygun tebliğ edildiğini, Finansal Kiralama Kanunu gereğince kiralama konusu malların mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunu ve fesih ile birlikte kiracı olan davalının bu malları aynen iade ile yükümlü olduğunu belirterek dava dilekçesinde ayrıntılı bir şekilde marka, model ve niteliğini belirttiği menkullerin ve ... ili ... ilçesi ...

Köyü, ... Mevkii ... Ada, ... Parsel sayılı arsa ve fabrika binasının tamamı olan gayrimenkulün müvekkiline aynen iadesine olmadığı takdirde dava tarihindeki değerinin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE /

Taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi, ek tadil sözleşmesi, ihtarnameler, tapu kaydı, davacı vekilince ibraz edilen diğer belge ve deliller incelenmiştir. Dava, Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi nedeniyle sözleşme konusu malın iadesi istemine ilişkindir. Davacının dayandığı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu emtiaların menkullerle birlikte bir adet gayrimenkul olduğu görülmektedir.

Finansal kiralama sözleşmesi, niteliği itibarıyla karma bir sözleşme olup, taraflarca kira süresinin sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği hususunun kararlaştırılması mümkündür. Somut olayda kiralayan şirket tarafından, kiracı olan davalının, kira bedellerini ödemede temerrüde düşmesi nedeniyle, ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği ve fesih ile birlikte yasa gereği sözleşme konu emtianın kiracı tarafından derhal kiralayana iade edilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Karma nitelikli olan finansal kiralama sözleşmesine konu emtianın, gayrimenkul olması ve sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle iadesine ilişkin davanın da gayrimenkulün bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi zorunludur. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin kararları da bu yöndedir.

Nitekim HMK 12. maddesinde, ''Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir'' şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Sözleşme konusu gayrimenkul ... ilinde olup, yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu yer, ... Asliye Ticaret Mahkemeleridir.

Davacı taraf 6361 sayılı kanun uyarınca Finansal Kiralama Sözleşmesine konu gayrimenkulün aynen iadesini talep ettiğinden bu talep bakımından davanın HMK 12.maddesi uyarınca ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalardan olduğu kabul edilmelidir. O halde gayrimenkulün aynen iadesine istemi yönünden mahkememizin yetkisinin bulunmadığı, taşınmazın bulunduğu yerin bağlı olduğu ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin bu davaya bakma konusunda kesin yetkili olduğu görülmektedir. Her ne kadar sözleşme konusu malların bir adet gayrimenkul dışında menkullerden de oluştuğu anlaşılsa da; taleplerin birbiriyle bağlantılı olup, birlikte değerlendirme yapılmasının zorunlu olduğu biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğu,

nitekim hem menkullerin hemde gayrimenkulün aynı sözleşmenin konusu olup, fesih iradesini içeren ihtarnamenin de aynı olduğu dolayısıyla delillerin birlikte değerlendirilmesinin gerektiği dosya içeriğiyle sabit olduğundan, sözleşme konusu gayrimenkulün aynen iadesi dışında menkullerin iadesine ilişkin talep bakımından tefrik kararı verilmemiş ve gayrimenkulün iadesi konusunda davaya bakmaya kesin yetkili olan ...

Asliye Ticaret Mahkemesince bağlantılı olan diğer taleplerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılarak davanın kesin yetki - dava şartı yönünden usulden reddine karar verilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

HMK 114. maddesinde kesin yetkinin dava şartları arasında sayıldığı, HMK 115.maddesinde dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınması gerektiğine işaret edildiği, HMK 138 maddesinde de dava şartlarıyla ilgili olarak duruşma açılmaksızın dosya üzerinde karar verilebileceği ifade edilmiş olmakla, açıklanan nedenlerle kesin yetki- dava şartı yokluğundan davanın reddine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

BAŞKAN ... ÜYE ... ÜYE ... KATİP ...