İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/998 K.2020/434

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafın müvekkili aleyhine ...

11.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, takibe konu alacaklar arasındaki 05/06/2009 tarihli 10,09 TL'lik kalem dışındakilerin 10 yıllık süre geçtiğinden zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin 1985-1987 yılları arasında ... adresinde dükkan işletmiş, ancak 1987 senesinden sonra müvekkilinin, davalıya icra takibinden dolayı borçlu gözüktüğü mezkur adreste bulunmadığını, müvekkili ile davalı arasında yapılan sözleşmede müvekkilinin adresinin ... olduğu,

davalının kendi borç listesinde ve davalı kurumlardan alınan evraklardaki adresler incelendiğinde adresinin ... olduğunun görüleceği, ekte sunulan fotoğraflarda ... olarak geçen yer 27 numara esas borçluyken, müvekkilinin 1985-1987 yılları arasında ...'nın olduğu yeri kullandığını, bu iki dükkanın yanyana olduğunu ve o yıllarda tek abone numarası olan ... numarasını birlikte kullandıklarını, zamanaşımına uğramış ve aynı zamanda müvekkilinin kullanmadığı elektrikten dolayı takibin icrası halinde telafisi imkansız zararlar doğabileceğinden dava süresi boyunca teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve takibin durdurulmasını,

davanın kabulüne, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davaya konu icra takibinin konusunun elektrik faturalarına istinaden tahakkuk ettirilen enerji bedeli olduğunu, davacı tarafın abonelik sözleşmesi kapsamında elektrik kullandığını, işbu sebeple haksız ve hukuka aykırı tedbir taleplerinin reddini belirterek davanın reddini, tedbir taleplerinin reddini ve davacı tarafın %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir. Davalı tarafın ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ile icra takibi yaptığını, takibe konu alacaklar arasındaki 05.06.2009 tarihli 10,90-TL lik kalem dışındakilerin 10 yıllık süre geçtiğinden zamanaşımına uğradığını, icra takibine konu abone numarasının kendi abone numarasından farklı olduğunu ayrıca yine belirtilen faturalara ait dönemde oradaki dükkanı işletmediğini, 1987 senesinden itibaren bu adreste bulunmadığını belirterek takibe konu alacak hakkında borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık, Davacı tarafın, davalı tarafa takibe konu alacak kalemleri bakımından borçlu olup olmadığı, 05.06.2009 tarihli 10,90-TL lik kalem dışındakilerin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususlarının ihtilaf konusu olduğu tespit edilmiştir.

... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde;

Takibin alacaklısı ... AŞ tarafından, takip borçlusu ... aleyhine ilamsız yolla 07/08/2018 tarihli, ödeme emri gönderildiği. Takip Talebinde takibin dayanağı olarak ... Abone numarasına ait 7 adet son ödeme tarihleri ve asıl alacak tutarları belirtilen faturalar gösterilmiştir.

2.236,10-TL Enerji Bedeli

6.833,70-TL Gecikmiş gün Faizi,

+ 1.230,07-TL Faizin KDV si

Toplam 10.299,87-TL talep edildiği görülmektedir.

Abone Sözleşmesi, Fatura Suretleri, Abone Bilgileri, Kwh Endeks Dökümü dosyaya celbedilmiştir. TEK Sınırlı Sorumlu ..., ... tarihli Abonman Sözleşmesinin Özel şartlarında belirtildiği üzere, ... adresinde elektrik sözleşmesindeki Abone numarası ... tür. Abonenin güvence bedeli olarak,... nolu makbuzla 4.000-TL ödediği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 5. Fasıl başlıklı kısmı güvence bedeli ile ilgili hususları düzenlemektedir. 7.fasıl Tahsilat Makbuzları Ödeme Mükellefiyeti Başlıklı kısmın, 29.maddesi, Borçlarını Vaktinde Ödemeyen Aboneler ile ilgili olup ,taraflar arasındaki sözleşmenin bu maddesinde’’Tayin edilen müddetin sonuna kadar borç ödenmez ise ceryan kesilir ‘’denilmektedir.

Davacının davaya konu edilen elektrik tüketimlerine ait fatura bedelinden sorumlu olup olmadığı sorumlu ise ne kadarından sorumlu olduğunun tespiti noktasında, dosyanın mahkememizce re'sen seçilecek alanında uzman elektrik mühendisi ...'a tevdi ile davacının sorumlu olduğu elektrik tüketim bedelinin belirlenmesi yönünden denetimine elverişli nitelik ve nicelikte rapor alınmasına karar verilmiş alınan 30/10/2019 tarihili bilirkişi raporunda; Dava konusu faturaların, 17/08/2000 ile 20/04/2007 tarihleri arasındaki kullanım iddiasından kaynaklı enerji faturalarI olduğu, bu tarihlerde görevli

Dağıtım Şirketi ,Sözleşmeden anlaşıldığı üzere ... ve ... AŞ olduğu, İcra takibi ise, 2013 yılı Özelleştirme sonrası görevi devir alan ... Satış AŞ tarafından yapılmakta olduğu, Görevli dağıtım şirketinin dava dosyasındaki faturalar;

2001/3 Dönemi

12/03/2001 son ödeme tarihli 472,93-TL

04/05/2001 son ödeme tarihli 33,10-TL

05/06/2001 son ödeme tarihli 23,32-TL

02/08/2001 son ödeme tarihli 44,85-TL

2003/10 Dönemi;

03/10/2003 son ödeme tarihi 9,00-TL

2007/5 Dönemi

03/05/2007 son ödeme tarihi 1.642,00-TL

05/06/2009 son ödeme tarihli 10,90-TL şeklindedir.

Dava konusu fatura tarihlerinde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği 25 Eylül 2002 tarihli ve 24887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili kısımları özet olarak;

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sayaç ve Kontrol Ekipmanı

Genel hükümler

Madde 16 — Müşterinin aktif ve reaktif elektrik enerjisi tüketimi; 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununa göre Türk Standartları, Avrupa Birliği Standartları ve ISO, IEC gibi uluslararası standartlardan herhangi birine uygun sayaçlar vasıtasıyla, bu standartlara uygun şekilde tesis edilmiş ölçüm sistemleri kurulmak suretiyle ölçülür.

Sayacın; 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri doğrultusunda dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından, her türlü ayar, kalibrasyon ve bakım için periyodik olarak kontrol ettirilmesi esastır. Periyodik kontroller için gerekli masraflar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen bedeller üzerinden, sayaç maliki tarafından karşılanır.

Sayaç kontrolü

Madde 18 — Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, ilgili tüzel kişi veya müşteri tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu talep, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır ve oluşan bedeller talep sahibi tarafından ödenir.

ALTINCI BÖLÜM

Elektrik Enerjisi Tüketim Miktarının Tespiti ve Ödeme Bildirimleri

Elektrik enerjisi tüketim miktarının tespiti ve ödeme bildiriminde bulunulması

Madde 21 — Ön ödemeli sayaç kullanılması gibi haller dışında;

a) Ödeme bildirimine esas tüketim dönemi, ödeme bildirimlerinin hazırlanması ve müşteriye tebliği ile ilgili usul ve esaslar, perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma hükümlerine göre düzenlenir.

b) Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi, müşteri sayacından ödeme bildirimine esas tüketim dönemleri itibarıyla dönem sonu endekslerini okur ve birbirini takip eden iki dönem arasındaki endeks farkı müşterinin elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

c) Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi tarafından düzenlenen ödeme bildirimi, son ödeme tarihinden en az onbeş gün önce müşteriye tebliğ edilir.

Ödeme bildirimlerinde yer alan bilgiler

Madde 22 — Müşterilere düzenlenecek ödeme bildirimlerinde, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde hazırlanan fiyatlandırma yöntemine göre asgari olarak aşağıdaki bilgiler yer alır;

a) Müşterinin adı-soyadı veya unvanı, adresi, kayıt numarası, dosya numarası, abone grubu,

b) Sayaç veya sayaçlara ait marka, tip ve seri numarası, çarpan, varsa akım ve/veya gerilim trafo oranları,

c) Tüketime esas ilk ve son endeksler ile okuma tarihleri,

d) Tüketilen elektrik enerjisi miktarı,

e) Tüketimin fiyatlandırılmasına esas enerji ve kapasite bilgileri,

f) Elektrik enerjisi birim fiyatları ve tüketim bedeli,

g) Vergi, yasal kesinti ve borçlar,

h) Son ödeme tarihi ve ödeme merkezleri,

i) Değiştirilen sayaç var ise aynı döneme ait tüketim değerleri,

j) Müşteri hizmetleri merkezinin telefon ve faks numaraları ile internet adresi,

k) Günlük enerji tüketim ortalaması,

l) Bir sonraki okuma dönemi,

m) Varsa geçmiş dönemlere ilişkin borç.

şeklindedir.

Somut olayda, Bütün okumalar, ... marka ... seri numaralı sayaç üzerinden yapılmış olduğu, bu sayacın eski mekanik sayaç olduğu anlaşılmakta olduğu, söz konusu alacak miktarına esas tüketim miktarı, dağıtım şirketinin kayıtlarına göre 17398 kWh olduğu, bu miktarın tahakkuku 2.236,10-TL enerji bedeli olarak yapılmıştır.

05/06/2009 tarihli ana parası 10,90-TL olan faturada, sayaç numarası haricinde ilk/son okuma tarihleri, ilk/son sayaç işaretleri belli değildir. Bu faturanın tahakkuka esas işaretleri faturada yoktur. Bu nedenle işbu faturadan dolayı davacının borçlu olmadığı açıktır.

Faturalamanın normal süreçte 30 gün ya da en geç 60 günlük süreçlerde yapılması normal bir süreçtir. Somut olayda, faturalar üzerindeki ilk/son okuma tarihlerine göre, 184 gün, 797 gün, 1305 gün gibi süreçlerde fatura okuması yapıldığı görülmektedir. Burada ya sayaç yanlış okunmuş ya da 7400 olan sayacın son hanesi 0 dan 9 a kaymış, 10binler basamağı da 0 dan bire kaymıştır tespiti ile sayacın bu dönemde ... aralığında sabit durduğu tespitinin yerinde olduğu görülmektedir.

Zira, Bilirkişi tarafından bu durumun ... marka mekanik sayaçlarda karşılaşılan bir durum olduğu, ayrıca mekanik sayaçların hiç kullanılmasa dahi boşta dönerek tüketim kaydı yapabildiğinin bildirildiği, sayacın takılma tarihi bilinmese de, tesisatın sayacının değiştirildiğine dair bir kayıt görülmediği, sayaçların her 10 yılda bir bakımının yapılması ya da değiştirilmesi gerektiği, abonelik başlangıcının 1985 yılı olduğu göz önüne alındığında arıza ihtimalinin oldukça kuvvetli olduğu,

geçen süre içerisinde yerinde tetkik ile bu durumun tespiti mümkün görülmediğinin, tesisatı söz konusu tarihlerde kimin kullandığı ya da mahallin boş olup olmadığının tespitinin yapılamadığı görülmektedir.

Bu tespitler doğrultusunda, ... tesisat numarasının, ... adresindeki mahalli beslediği, Takibi yapılan faturaların, dönemsel olarak okunmadığı, tahakkukların 797gün, 1305 gün gibi süreçlerde çok uzun aralıklarla yapıldığı, Faturaların, ... zamanında sayaç mahalline bırakılıp bırakılmadığının belli olmadığı, 2001 yılından itibaren ödenmeyen faturalardan dolayı enerjinin kesilip kesilmediğinin belli olmadığı, 05/06/2009 tarihli, davacı (borçlunun) zaman aşımına girmeyen tek fatura olarak ifade ettiği faturanın da tahakkukla ilgili hiçbir bilgiyi ihtiva etmediği,

faturalarda yönetmeliğe göre varsa geçmiş dönemlere ilişkin borç bilgilendirmesi bulunmadığı, davacıdan (borçludan) 1985 yılında alınan güvence bedelinin, davalı (alacaklı) tarafından icra takibinden önce güncellenerek, alacak miktarından mahsup edilip edilmediğinin belli olmadığı tahakkuka esas tüketimi kaydeden, davacının(borçlu) tesisatına takılı, ... marka ... seri nolu sayacın 18/07/2001 den 23/09/2003 tarihine kadar boşta dönmüş olduğu, 23/09/2003 ile 20/04/2007 arasında ... işarette çalışmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflar arasında elektrik aboneliği sözleşmesi bulunduğu, olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi (TBK 146 md) gereğince abonelik sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda zamanaşımı süresi 10 yıldır.

Borcun kaynağı olan 7 adet faturanın 17/08/2000 ile 20/04/2007 tarihleri arasındaki kullanım iddiasından kaynaklı enerji faturalarına ilişkin olduğu, takip talebinde yer alan 7 adet faturadan ilk 6 adet fatura sırasıyla; son ödeme tarihi 12/03/2001 son ödeme tarihli 472,93-TL, 04/05/2001 son ödeme tarihli 33,10-TL, 05/06/2001 son ödeme tarihli 23,32-TL, 02/08/2001 son ödeme tarihli 44,85-TL, 03/10/2003 son ödeme tarihli 9,00-TL, 03/05/2007 son ödeme tarihi 1.642,00-TL tutarlı faturalar olup, davacı işbu ilk 6 sırada yer alan fatura alacaklarının zamanaşımına uğradığı iddiasında bulunmuş ise de;

ödeme emrine itiraz etmeyen borçlu olan davacı takip konusu alacağın takip talebinden önceki bir tarihte zamanaşımına uğradığına dayanarak menfi tespit davası açamaz. ( Yargıtay 23. HD 2015/3361 esas 2015/4744 karar sayılı ilamı ) Bu nedenle, davacı/takip borçlusunun icra takibine konu ilk 6 adet faturanın zamanaşımına uğradığı iddiasıyla davanın kabulüne karar verilmesi mümkün görülmemiştir.

Diğer 7. Fatura yönünden ise ,05/06/2009 son ödeme tarihli 10,90-TL tutarlı faturada sayaç numarası haricinde ilk/son okuma tarihleri, ilk/son sayaç işaretleri belli değildir. Bu faturanın tahakkuka esas işaretleri faturada yoktur. Bu nedenle bu faturadan dolayı davacının borçlu olmadığı açıktır.

Ayrıca takibi yapılan faturaların, dönemsel olarak okunmadığı, tahakkukların ... gün aralıkla çok uzun aralıklarla yapıldığı, Faturaların, ... zamanında sayaç mahalline bırakılıp bırakılmadığının belli olmadığı, 2001 yılından itibaren ödenmeyen faturalardan dolayı enerjinin kesilip kesilmediğinin belli olmadığı, faturalarda yönetmeliğe göre varsa geçmiş dönemlere ilişkin borç bilgilendirmesi bulunmadığı, davacıdan (borçludan) 1985 yılında alınan güvence bedelinin, davalı(alacaklı) tarafından icra takibinden önce güncellenerek, alacak miktarından mahsup edilip edilmediğinin belli olmadığı,

tahakkuka esas tüketimi kaydeden, davacının(borçlu) tesisatına takılı, ... marka ... seri nolu sayacın 18/07/2001 den 23/09/2003 tarihine kadar boşta dönmüş olduğu, 23/09/2003 ile 20/04/2007 arasında ... işarette çalışmadığının anlaşıldığı,

Bilirkişi tarafından yapılan taahhukların dökümü incelendiğinde sadece ilk 4 adet fatura karşılığı normal şekilde tahakkukunun yapıldığı belirtilen, son ödeme tarihi 12/03/2001 son ödeme tarihli 472,93-TL, 04/05/2001 son ödeme tarihli 33,10-TL, 05/06/2001 son ödeme tarihli 23,32-TL, 02/08/2001 son ödeme tarihli 44,85-TL tutarlı faturalardan ilk sırada yer alan son ödeme tarihi 12/03/2001 son ödeme tarihli 472,93-TL tutarlı faturanın da yönetmelik gereği süresinde okunmadığı 184 gün sonra okuma yapıldığı,

diğer 3 faturada (04/05/2001 son ödeme tarihli 33,10-TL, 05/06/2001 son ödeme tarihli 23,32-TL, 02/08/2001 son ödeme tarihli 44,85-TL tutarlı) yönetmeliğe uygun şekilde varsa geçmiş dönemlere ilişkin borç bilgilendirmesinin yer almaması,

işbu 04/05/2001 son ödeme tarihli 33,10-TL, 05/06/2001 son ödeme tarihli 23,32-TL, 02/08/2001 son ödeme tarihli 44,85-TL tutarlı faturalar toplamının 101,27-TL olduğu bu tutardan, davacının 1985 yılında yatırmış olduğu 400-TL lik güvence bedelinden davalı alacaklı tarafından güncelenerek alacak miktarından mahsup edilmesi gerekmesine karşın, davalı/takip alacaklısı tarafından bu işlemin yapılmamış olması karşısında ve işbu faturalarda yönetmeliğe göre varsa geçmiş dönemlere ilişkin borç bilgilendirmesi bulunmadığı, faturaların ... zamanında sayaç mahalline bırakılıp bırakılmadığının belli olmadığı,

2001 yılından itibaren ödenmeyen faturalardan dolayı enerjinin sözleşmenin kesilir hükmüne karşın kesilip kesilmediğinin belli olmadığı, kısaca yönetmeliğe göre faturalandırılmadığından davacı /takip alacaklısının borcunun bulunmadığı görülmekle, davasının kabulü ile ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasındaki borç nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır Harç / Masraf Dökümü · Peşin Harç : 175,90 TL · Karar Harcı : 703,58 TL · Noksan Harç : 527,68 TL Davacı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 878,80 TL · Davalı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 00,00 TL Yargılama Gideri Detayları · Bilirkişi Ücreti : 700,00 TL · Posta Giderleri : 113,00 TL