İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/246 K.2019/869

İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E,...K sayılı 15/01/2019 tarihli, davanın görev yönünden usulden reddine ilişkin kararının 09/04/2019 tarihinde kesinleşmesi üzerine süresinde verilen gönderme talepli dilekçe ile İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gelen ve mahkememize tevzi edilen dava dosyasında yapılan açık yargılama sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Almanya'da ...

AG şirketini iki ortağı ile kurduğunu , yatırımcı aradığını ve yatırım amacının da yenilenebilir solar enerjisine yatırım yapmak olduğunu söylediğini, şirkete yatırımcı bulduğunu fakat yatırımcı sermayelerini başka amaçlarla kullandığını, bu sebepten Hamburg Asliye Ceza Mahkemesinde dava açılıp davalıya 5 yıl mahkumiyet kararı verildiğini, şirkete para yatıranlar arasında davacının da bulunduğunu, davalı hakkında Hamburg Sulh Hukuk mahkemesinde iflas davası açılıp şirkete para yatıran yatırımcıların alacak sebebi ile iflas masasına isimlerini yazdırdıklarını, davacının 01/09/2008 tarihinde iflas masasında adını yazdırdığını,

müflisin bu alacağa itiraz ettiğini fakat mahkemece bu itirazın kaldırıldığını, mahkemenin 12/01/2011 tarihli kararı ile davacının davalıdan 8.206,76 Euro alacağı bulunduğunun saptandığını, davacı gibi 42 kişinin daha bu durumda olduğunu , davalının Muğla ili , Bodrum ilçesinde bir adet taşınmazı bulunduğunu belirterek 8.206,76 EURO alacağın 01/09/2008 iflas kayıt tarihinden itibaren 3095 SK 4/a maddesindeki faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin adresinin, mernis kayıtlarından da anlaşılacağı üzere Berlin/Almanya'da olduğunu, dolayısıyla yetkili mahkemenin Berlin mahkemeleri olup, davanın öncelikle yetki yönünden reddi gerektiğini, ayrıca davacı tarafın, dava dışı ... 'den alacaklı olduğunu iddia ettiğini ve davasına dayanak olarak gösterdiği Hamburg Asliye Ceza Mahkemesi kararı incelendiğinde, davacı kendisi olmakla birlikte davalının müvekkili değil, .... Holding AG olduğunu, müvekkilinin anılan mahkeme kararında davalı olan şirketin yetkilisi bulunup, borçtan şahsen sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, bu nedenle davanın husumetten de reddi gerektiğini, bunun dışında davanın esastan da haksız olup reddi gerektiğini savunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE /

Dava, davalının yetkilisi olduğu dava dışı şirkete yatırılın paranın iadesi istemine ilişkindir.

Davalı taraf, esasa cevap süresi içinde ilk itiraz olan yetki itirazını ileri sürmüş ve MÖHK hükümlerine göre mahkememizin yetkisiz olduğunu savunmuştur.

Davacının Alman uyruklu olduğu anlaşılmıştır. Bunu göre huzurdaki bu davada yabancılık unsuru koşulunun oluştuğu görülmektedir ve yetkiye ilişkin ihtilafın MÖHK hükümlerine göre çözülmesi gerekmektedir.

MÖHK 40. maddesinde "Türk Mahkemelerinin Milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder" denilmiştir. Bu düzenlemeye göre, yabancılık unsuru taşıyan davalarda Türk Hukukuna göre Türkiye'de yetkili bir mahkemenin olmaması halinde artık Türk Mahkemesinin davaya bakma yetkisinin olmadığı kabul edilmelidir.

Davacı taraf, davalının yetkilisi olduğu ve Hamburg'da kurulu şirkete yatırım amacıyla verdiği sermayenin başka amaçlarla kullanılarak vadedildiği hedefe uygun şekilde değerlendirilmediğini ve bu hususun davalı hakkında Hamburg Asliye Ceza Mahkemesince verilen mahkumiyet kararıyla sabit olduğunu, şirketin ortağı ve temsilcisi olan davalının da şirkete verilen ve iade edilmeyen para bakımından sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürmektedir.

Davacının dayandığı maddi vakıalar dikkate alındığında davanın, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin bir dava olduğu kabul edilmiştir. TTK 553. ve devamı maddelerinde düzenlenen yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin davanın, TTK 561. maddesinde açıklandığı üzere şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde veya HMK. 6. maddesi kapsamında genel yetkili mahkeme olan davalının ikametgahı mahkemesinde açılabilmesi mümkündür.

HMK. 6. maddesi anlamında, davalının mernis adresinin Berlin/Almanya olduğu ve Türkiye'de herhangi bir ikametgahının bulunmadığı tespit edilmiştir.

TTK. 561. maddesi kapsamında, davalının yetkilisi olduğu şirketin de Türkiye'de kurulu olmadığı görülmektedir.

Mahkememizce davanın, yönetim kurulu üyesinin sorumluluğuna ilişkin dava olduğu kabul edilmekle birlikte bir an için haksız fiile dayalı bir dava olduğu düşünüldüğünde de HMK 16. maddesinde haksız fiilden doğan davalarda yetkili mahkemenin gösterildiği ve anılan madde de, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut meydana gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

Bu düzenleme somut olay bakımından değerlendirildiğinde, zarar gören davacının Alman uyruklu olup, yerleşim yerinin Hamburg/Almanya olduğu, zararın meydana geldiği yerin yine aynı şekilde dava dışı şirketin ve davacının bulunduğu Hamburg/Almanya olduğu görülmektedir. O halde davanın niteliğine göre Türk Hukukuna göre Türkiye'de bu davaya bakmaya yetkili mahkemenin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacı tarafından 5718 sayılı MÖHK 41. maddesinde Türkiye'de yer itibariyle yetkili mahkemenin olmaması halinde ilgilinin sakin olduğu yer, Türkiye'de sakin değilse Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görüleceğinin belirtildiği ileri sürülerek mahkememizin bu davaya bakma konusunda yetkili olduğu ifade edilmiştir. MÖHK 41. maddesinin başlığı, " Türklerin Kişi Hallerine İlişkin Davalar" olarak belirtilmiş olup, huzurdaki bu davanın kişi hallerine ilişkin bir dava niteliğinde bulunmadığı, tazminat istemine ilişkin olduğu anlaşıldığından davacının bu iddiasına itibar edilememiştir.

HMK 9. maddesinde, Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayanlar bakımından genel yetkili mahkemenin davalının mutat meskeninin bulunduğu yer mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Davalının Türkiye'de mutat meskeninin bulunduğu yönünde herhangi bir delil olmadığı, davalı tarafından vekiline verilen vekaletnamede bildirilen adresin vekilin ofis adresi olduğu, dosyaya sunulan belgelerle sabit olduğundan, somut olayda HMK 9. maddesi anlamında da mahkememizin yetkisinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

5718 sayılı Yasanın 40. maddesi, TTK 553. ve devamı maddeleri, TBK'nun 41. maddesi ve HMK 6.ve 9. maddeleri dikkate alınarak mahkememizin bu davaya bakma konusunda yetkili olmadığı, süresinde ileri sürülen yetki itirazının yerinde bulunduğu kabul edilerek davanın yetki yönünden usulden reddi gerektiği kabul edilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

BAŞKAN ... · ¸e-imzalıdır · ÜYE ... · ¸e-imzalıdır · ÜYE ... · ¸e-imzalıdır · KATİP ... · ¸e-imzalıdır Harç / Masraf Dökümü · Peşin Harç : 693,79 TL · Karar Harcı : 44,40 TL · Noksan Harç : 649,39 TL Davacı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 470,00 TL Davalı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 50,00 TL Yargılama gideri detayları · Posta Giderleri : 165,20 TL