İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/297 K.2021/654

Mahkememizde görülmekte olan Kayyımlık (Ticari Şirkete Kayyım Atanması) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin eşi ve küçük ... ile ... 'nın babası ...'un 22.07.2021 tarihinde vefat ettiğini, müvekkillinin murisi ve şirketlerin tek yetkilisi ve sahibi olduğunu, muris ...'un vefatı ile her iki şirkette organsız kalmış olduğundan TTK' nın ilgili hükümleri uyarınca ilk genel kurula kadar geçici kayyım atanarak söz konusu hukuka uygun işlemlerinin tatbikinin sağlanması, şirket idari ve hukuki işlemlerinin sıhhati yönünden bir kayyım yasa gereği zorunlu bulunduğundan bir kayyım atanarak gerekli işlemlerin yapılması gerektiğini belirterek ... ŞİRKETİ ve ... ile ilgili işlemlerin yerine getirilmesi amacıyla her iki şirket yönünden de ilk genel kurula kadar geçici kayyım atamasını talep ve dava etmiştir.

Kayyım tayin edilmesi istenilen şirketlere ait sicil kaydı dosya içine alınmıştır.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Dava, tek ortaklı limited şirket ve anonim şirket pay sahibinin vefat etmesi ve şirketlerin organsız kaldığı iddiası ile ikame edilen kayyım tayini istemine ilişkindir.

Limited şirketlerde mirasçıların payı iktisabı ve payın mal ortaklığı kapsamına alınması için ortakların (TTK’nun 520. maddesinde olduğu gibi) muvafakatine ihtiyaç yoktur (TTK’nun 521/1. m.). Bu istisnai hallerde TTK’nun 520/4. maddesinde öngörülen şekle bağlı devir sözleşmesine de gerek bulunmamaktadır. Onun yerine veraset ilamı, vasiyetname, miras sözleşmesi ve eşler arasındaki sözleşme geçer. Mirasta pay bölünmesi de kendiliğinden gerçekleşir. Miras ile payın intikalinde pay, kendiliğinden kanuni miras paylarına göre bölünerek mirasçılara geçer ( 11. HD. 05.07.1983, 3374/3550, G. Eriş 1., s:1467, Poroy/Tekinalp/Çamoğlu, Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku, 11. Basım, s: 920).

Anonim şirketlerde ise paylar, paydaşın ölümü halinde, limited şirketlerin aksine, kendiliğinden mirasçılara intikal etmez. Bunun için öncelikle miras taksim sözleşmesinin yapılması veya MK’nun 2. maddesi ile bağdaşır şekilde, yazılı taksim sözleşmesine eşdeğer bir halin varlığının kanıtlanması ve mirasçılarca bu suretle şirkete başvurulması gerekir.

Ancak bu halde dahi devir olgusunun diğer pay sahiplerini beklenmedik veya istenmeyen durumlarla karşı karşıya bırakmasını önlemek amacıyla ana sözleşmeye, mana yazılı hisse senetlerinin devrini kısıtlayan veya tamamen yasaklayan hükümler konabilir ki bu hükümler “bağlam” meydana getirirler ve bu tür senetlere de bağlı nama yazılı senet denir. Somut olayda da davalı şirket ana sözleşmesinin 7. maddesinde bu türden bir bağlam kuralı öngörülmüştür.

Bağlamın yasada belirtilen hallerde etkisizleştirilmesi mümkündür (TTK’nun 418/4. ve 329. m.ler). Bu hallerde anonim şirket, yeni maliki, kural olarak pay defterine yazmaktan kaçınamaz. Ancak kanun, kendi öngördüğü istisnaların varlığı halinde ve bazı şartlara uyulması kaydıyla, bağlamın ileri sürülmesine, yani pay defterine kayıt yapılmamasına imkan vermiş, yani istisnalara istisna getirmiştir (TTK’nun 418/4, c.2).

İşte yönetim kurulu üyelerinin veya pay sahiplerinin TTK’nun 418/4. maddesinde düzenlenen kanuni önalım hakkını kullanabilmesi için de öncelikle mirasçıların, miras taksim sözleşmesi ile paylarının tescili için şirkete başvurmaları gereklidir.

Limited şirket yönünden miras ile payın intikalinde pay, kendiliğinden kanuni miras paylarına göre bölünerek mirasçılara geçeceğinden limited şirkete kayyım tayini talebinin reddine, Anonim şirket yönünden ise payların paydaşın ölümü halinde, limited şirketlerin aksine, kendiliğinden mirasçılara intikal etmeyeceği bu durumda anonim şirketin organsız kaldığı anlaşılmakla Anonim şirkete kayyım tayini talebinin kabulüne, ... yönünden ilk genel kurul toplantısının yapılmasını sağlamak amacıyla o döneme kadar şirkete yönetim ve temsil kayyımı olarak ... in tayinine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

BAŞKAN ... ÜYE ... ÜYE ... KATİP ...