İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/116 K.2025/233

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı ... A.Ş.'nin arasında 03.05.2021 tarihinde ... Sözleşmesi imzalandığını, İşbu sözleşmenin 3.1.

Maddesinde yazılı olduğu üzere müvekkili şirketi satıcının belirteceği adreslerde oluşan hurda malzemesinin ve atıklarının toplanması işinin üstlendiğini, işin kapsamının özellikte...Santralinde bulunan bütün hurda malzemeleri ile atıklarının toplanmasını kapsamakta olduğunu ve sözleşmenin ekinde hurda malzemelerinin listesi ile birim fiyat listesinin yazılı olduğunu, müvekkili tarafından sözleşmenin 6. maddesinde yazılı olan satıcı ... şirketinin hesabına 06.05.2021 tarihinde 250.000 TL, 11.05.2021 tarihinde ise 249.750+ 250 TL olmak üzere toplamda 250.000 TL, 20.05.2021 tarihinde 100.000 TL,

21.05.2021 tarihinde ise 300.000 TL yatırıldığını, 26.05.2021 tarihinde ise 400.000 TL banka teminat mektubu olmak üzere toplamda 1.300.000,00 TL ödemenin ... Anonim Şirketi'ne yapıldığını, taraflar ilk etapta müvekkilinin tarafından toplanacak hurda malzemelerinin bu bedelden düşeceğinin hususunda anlaştıklarını,...A.Ş. Tarafından müvekkiline gönderilen ... 6. Noterliği'nin ... tarih ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesinde de müvekkilinin 06.05.2021 tarihinde 400.000 TL ödemesinin, 26.05.2021 tarihinde ise 400.000 TL banka teminat mektubunu verdiği kabul edildiğini, banka teminat mektubunu .... A.Ş'nin nakde çevirip bankadan çektiğini, müvekkilinin davalı ...A.Ş.'nin bünyesinde olan ...

Santralinde hurda toplama işine başladığını, hurda toplama işinin hurdayı toplayacak kamyonun hurda toplama alanına geldiğinde boş olarak kantara çıktığını, hurda malzemelerinin alındıktan sonra tekrar kantara çıkarıldığını ve hurda malzemeli toplam ağırlığının boş ağırlığından düşülerek hurda malzemelerinin ağırlığının belirlendiğini, kamyonun boş ve dolu olarak tartılmasının davalıların bilgi ve gözetimi altında yapıldığını, müvekkilinin ...Santralinde sözleşme yükümlülüklerine uygun olarak, ödemeleri aksatmadan hurda malzemesi toplama işi yapmaktayken davalılar sürekli olarak sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı,

sözleşmenin 4.3 maddesinde açıkça satıcı, satışa konu olan tehlikeli ve tehlikesiz atıkların tümünü ve tamamını sadece alıcıya verecektir maddesi olmasına rağmen müvekkilden habersiz olarak ve özellikle müvekkilin davalı tarafın tekar payının yüksek olduğu malzemeleri tesisten usulsüz yollarla çıkardığı; müvekkil şirket çalışanları tarafından dolu olan yağ tankının müvekkilden habersiz olarak davalılar tarafından boşaltıldığı başka birilerine satıldığı fark edildiği, davalı taraf bu konuda uyarıldığı ve sözleşmede yazılı olan yağ miktarının müvekkile teslim edilmesi istenildiği;

davalı taraf ise teslim edeceğini taahhüt ettiği halde sözleşmede yazılı olan yağ miktarı müvekkile verilmediği; ... İşi başlıklı evrakta sarı renkle çizili olan malzemelerin müvekkile ücretsiz verilmesinde taraflar mutabık kaldığı fakat davalılar tarafından müvekkile ücretsiz verilmesi gereken malzemeler müvekkile verilmediği.

(08 01 11 atık kodlu 300 kg atık boya vernik, 08 03 17 atık kodlu 300 kg toner, 10 01 21 atık kodlu 1.000 kg 10 01 20 dışındaki saha içi atıksu arıtımından kaynaklanan çamurlar, 12 01 09 atık kodlu 800 kg bor yağı,12 01 12 atık kodlu 8.200 kg Gres yağı, 12 01 13 atık kodlu 5.000 kg kaynak atıkları, 12 01 16 atık kodlu 3.000 kg kumlama atığı,13 05 02 atık kodlu 4.500 kg yağ su ayırıcısından çıkan çamur, 13 05 06 atık kodlu 1.000 kg yağ su ayırıcısından çıkan yağ,13 07 01 atık kodlu 10.000 kg Fuel- oil ve mazot,15 01 10 atık kodlu 2.000 kg Boş numune kapları/ küçük kontamine ambalajlar,

15 01 11 atık kodlu 12.500 kg Basınçlı kaplar,15 02 02 atık kodlu 22.000 kg Kontamine bez, filtre,16 01 03 atık kodlu 140.000 kg ömrünü tamamlamış lastik,16 01 04 atık kodlu 10.000 kg ömrünü tamamlamış araçlar,16 01 07 atık kodlu 8.000 kg Yağ filtresi,16 01 14 atık kodlu 300 kg Antifriz,16 05 06 atık kodlu 1.500 kg Laboratuvar atıkları,17 05 03 atık kodlu 15.000 kg Tehlikeli maddeler içeren ( fuel oil karışmış) toprak ve taşlar, 17 05 03 atık kodlu 5.000 kg 17 05 03 dışındaki toprak ve taşlar ( toprak hurda sahası sıyırma- çöp ), 17 06 03 atık kodlu 20.000 kg İzole malzeme,17 06 05 atık kodlu 7.000 kg Asbestli izole malzeme,

17 09 03 atık kodlu 50.000 kg inşaat ve yıkım atıkları,17 09 04 atık kodlu 5.000 kg 17 09 01, 17 09 02 ve 17 09 03 dışındaki karışık inşaat ve yıkıntı atıkları,19 01 11 atık kodlu 20.000 kg tehlikeli maddeler içeren ( fuel oil) taban külü ve cüruf,19 09 05 atık kodlu 2.700 kg reçine,20 01 02 atık kodlu 1.200 kg cam,20 01 21 atık kodlu 1.580 kg flüoresan lamba,20 01 38 atık kodlu 3.000 kg ahşap olduğu; müvekkilin hangi malzemeyi ne kadar aldığına ilişkin davalı ...

Ticaret Anonim Şirketi tarafından hazırlanan 31 adet irsaliyeli faturaları ve 67 adet ... termik santrali kapı çıkış pusulalarını ve pusulaların üstüne mevcut kantar fişleri yer aldığı, davalılar sürekli olarak müvekkil ve çalışanlarını yıldırmaya çalıştığı adeta sözleşmeyi feshetsin diye uğraştığı müvekkilin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeye devam etmesi sonucunda kendileri sözleşmeyi haksız olarak feshettiğ; ... A.Ş.

Şirketi tarafından müvekkilin çalışması durdurulduğu şifahen yapılan görüşmelerde müvekkilin hurda toplama işinde ve kamyonun darasında hile yapıldığı iddia edildiği ve müvekkilin hurda malzemesi toplamasına izin verilmediği; davalı ... A.Ş tarafından müvekkil şirketin çalışması durdurulduktan sonra müvekkile ...

6. Noterliğinin... tarih ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiği; bu olay yaşanmadan önce müvekkil şirketin hurda malzemesi topladığı... plakalı kamyonun muayenesinin bitmesi ve arızalar oluşması nedeniyle müvekkil öncelikle ... ilçesinde tamir ettirmeye çalıştığı, muayene günü aldığı ancak araç muayeneden geçemediği ve ...'ta tamir edilemediği için davalı şirketin bilgisi dahilinde müvekkil şirketin merkezi olan ... ilinde aracı daha önce tamir eden ustaya götürüldüğü,

araç tamir edildiği ve muayenesi yapıldıktan sonra dönüş yolunda 12.10.2021 tarihinde ... önü mevkiinde elektrik arızası nedeniyle kamyon tekrardan arızalandığı yaklaşık olarak 2-3 saat arıza giderilmeye çalışılmışsa da arıza giderilemediği ve aracın elektrik aksanından bir anda alevler çıkması ile yangın oluşmuş hemen itfaiyeye haber verildiği ve itfaiye 5 dakika sonra araçtaki yangını söndürmek için olay yerine geldiği ve araçtaki yangını söndürdüğü; ...

Belediye Başkanlığı, İtfaiye Müdürlüğünün... tarihli ve ... bildirim sıra nolu yangın raporunda yangının elektrik aksamınından çıktığı yazılı olduğu; bu durumdan haberdar olan davalıların olayın hemen akabinde daha önce bir problem yaşanmamasına rağmen müvekkilin kamyonunun ağırlığının fazla ölçüldüğünü iddia etmeleri iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırılık teşkil etmekte olup, tarafımızca kabulü mümkün olmadığı; davalının faturalarında müvekkilin hangi malzemeleri ne kadar miktardan aldığı yazılı olup, davalının bilgisi dışında bir malzeme çıkarılması mümkün olmadığı;

iddia edildiği gibi bir hile söz konusu olmayıp müvekkilin aracı bazı günler hiç şantiyeden çıkmadığı tesiste kamera kayıtları mevcut olup incelenmesi talebimiz bulunduğu; davalı her ne kadar sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini iddia etse de haklı nedenlerle feshedildiğine ilişkin ispat yükü davalılara ait olduğu ve bu zamana kadar herhangi bir somut delil sunulmadığı; müvekkil aracı tamir ettirdikten sonra hurda toplama alanına getirdiği ve karşı tarafın incelemeden imtina etmesi üzerine müvekkil tarafından 19.10.2021 tarihinde delil tespiti için ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.iş esas sayılı dosyasında ... plakalı araç üzerinde 04.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda müvekkil şirketin aracına ait herhangi bir gizli bölmenin olmadığı, var olan bölmelerin açıkça görülebilir ve kolayca kontrol edilebilir konumda olduğu; müvekkilin aracında bölme olması müvekkilin o bölmeye mal sakladığı anlamına gelmediği; davalılar bu iddiayı ispatla mükellef olup, soyut bir gerekçeyle sözleşmeyi feshetmesi haksız olduğu; davalı ... tarafından sözleşme müvekkilin zararına ve haksız feshedildiğinden sözleşmenin haksız feshi nedeniyle müvekkilin uğramış olduğu zararlar şu şekildedir: A.

Öncelikle müvekkil davalı ...'in de ihtarnamesinde kabul ettiği üzere avans olarak toplamda 1.000.000,00 (bir milyon) TL ödeme yapmıştır ve bu paraya davalı ... tarafından haksız olarak el konulmuştur. B. Müvekkil şirket, yukarıda ayrıntılı yazılı olduğu üzere 400.000 TL tutarında ödemeyi banka teminat mektubu aracılığıyla yapmıştır.

Müvekkil bu teminat mektubunu alabilmek için 14.04.2021 ve 21.05.2021 tarihinde bir kısmı kendisine ait, bir kısmı ise borç olarak aldığı altınları bozdurmuştur. B.1 Müvekkil 14.04.2021 tarihinde 22 ayar 209 gram altın bozdurmuş ve karşılığında 85.700 TL almıştır (Ek-15)22 ayar 209 gram altının 06.01.2022 tarihi itibariyle değeri 798* 209=166.782 TL'dir. Yani müvekkilin 166.782 - 85.700 = 81.082 TL zararı oluşmuştur.

B.2 21.05.2021 tarihinde gram altın 505 TL olup, müvekkil yaklaşık 652 gram altın bozdurmuş ve karşılığında 329.500 TL almıştır(Ek-16). 652 gram altının 06.01.2022 tarihi itibariyle değeri 798*652= 520.296 TL olup, müvekkilin 520.296-329.500= 190.796 TL zararı doğmuştur.C. Anılan banka teminat mektubu 26.10.2021 tarihinde davalı ... tarafınan bozdurulduğundan müvekkil 02.11.2021 tarihinde 10.000 TL faiz ödemesi yapmıştır.

Müvekkilin teminatın bozdurulması nedeniyle sicili bozulmuş ve şuanda bankalar tarafından kendisine kredi verilmemektedir.D. Teminat mektubunun nakde çevrildiği 26.10.2021 tarihinde Merkez Bankası verilerine göre 1 ABD dolarının satış fiyatı 9,47 TL olup, teminat bedeli 400.000/ 9,47 = 42.238 ABD dolarıdır.27.01.2022 tarihi itibariyle Merkez Bankası 1 ABD doları satış fiyatı ise 13.65 TL olup, 42.238* 13.36 TL = 576.548 TL yapmaktadır.

Dolayısıyla müvekkilin 576.548TL- 400.000 TL = 176.548 TL zararı doğmuştur.E. Müvekkil tarafından sözleşmeye uygun olarak 5 kasa konteyner ile 2 adet vinç, tır ve kamyon nakliyesi için 35.000 TL gidiş, 35.000 TL dönüş (...'tan .... ve ...'dan ...'ta) olmak üzere toplamda 70.000 TL masraf yapılmıştır.

F. Müvekkilin iş yapmakta olduğu ... A.Ş davaya konu sözleşmenin feshedildiğini öğrendikten sonra müvekkil ile ticari ilişkisini durdurmuş, müvekkile mal vermemeye başlamıştır. Müvekkilin bu nedenle 250.000 TL zararı oluşmuştur.15. Müvekkil ile davalı ... arasında 03.05.2021 tarihinde imzalanan sözleşmenin geçerlilik süresi 1 yıl olarak belirlenmiş olup, 03.05.2022 tarihinde son bulması gerekmektedir.

Sözleşme ise davalı tarafından haksız olarak 14.10.2021 tarihinde çekilen ihtarname ile sona erdirilmiştir.

Davalı tarafından sözleşme haksız olarak feshedilmemiş olsaydı eğer müvekkil yaklaşık olarak 6.5 ay daha çalışması devam edecek olup sözleşmede yazılı olan malzeme miktarı sözleşmede yazılı olan fiyatlar ile alınıp müvekkil tarafından satıldığı takdirde müvekkil 2 milyona yakın kar edecek olup sözleşmenin haksız feshi nedeniyle müvekkil elde edeceği kardan yoksun kalmıştır.

Aynı zamanda tarafların anlaşması üzerine müvekkilin davalı ...Şirketi'ne ilk olarak ödeme yaptığı 06.05.2021 tarihinde Merkez Bankası verilerinde 1 ABD doları alış fiyatı 8.30 TL'dir. Sözleşmenin ihtarname çekilerek feshedildiği 14.10.2021 tarihinde ise 1 ABD doları alış fiyatı 9.14 TL ve huzurdaki davanın açıldığı günden bir gün önce kaydedilen 21.01.2022 tarihinde ise 1 ABD doları alış fiyatı 13.50 TL'dir.

Müvekkile sözleşmede yazılı olan malzemelerin eksiksiz verilmesi, sözleşmenin haksız olarak feshedilmemiş olması halinde müvekkilin almış olduğu malzemelerden elde edeceği kar yukarıda da yazılı olduğu üzere yaklaşık olarak 2 milyon TL civarında olacakken müvekkil davalıların haksız olarak sözleşmeyi feshetmesi nedeniyle bu kardan mahrum kalmıştır.

Müvekkilin taraflar arasında imzalanan sözleşmeye duyduğu güven nedeniyle yaptığı, personel istihdamı, borç altın alma ve altın bozdurma, araçların bakımını, konteyner ve takviye araç vs harcamalar ile sözleşmenin haksız feshi nedeniyle müvekkilin mahrum kaldığı kar ile kendisine sözleşme gereği ücretsiz olarak verilmesi gereken malzemelerden elde edeceği kazanç v.s hususlarda müvekkilin hem menfi hemde müspet zararı doğduğu neticeten davanın kabulü ile (fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik) 10.000 TL maddi (9.000 TL müspet ve 1.000 TL menfi) zararın dava tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi

ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

(2) Davalı Tarafların Savunmalarının Özeti:

Davalı... Tic.

A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketi ile davacının arasında karşılıklı olarak 03.05.2021 tarihli Atık Geri Kazanım- Bertarafı ve Hurda Satış Sözleşmesi'nin imzalandığını, sözleşmenin kapsamında, ..., Müvekkili Şirketinin belirteceği adreslerde oluşan hurdanın, tehlikeli tehlikesiz atıklarının toplanmasını, işlenmesini, nakliyesini ve geri kazanımını ara depolama bertaraf işlemlerinin, Sözleşme ekinde belirlenen birimin fiyatlarda Sözleşmenin ve eklerinde belirtilen koşul ve şartlara uygun olarak yapılmasını üstlendiğini, Sözleşmenin gereğince ...

Santrali sahasında bulunan hurdaların, Davacı ...'in çalışanlarının ve yetkililerinin tarafından belli periyotlarda sahadan alındığını, sözleşmenin devam ettiğini 12/10/2021 tarihine gelindiğinde,...Santrali yetkilisinin dahili iş telefonuna bir aramanın geldiğini, İsmini vermeyen bu şahsın ...'in Ürünleri sahadan çıkarırken hile yaptığı, ... plakalı kamyona demir çubuklar yerleştirmek suretiyle yaklaşık 3 ton kadar kantar ağırlıklarında hile yaparak haksız kazanç elde ettiğini ihbar ettiğini, davacıya ait ... plakalı ... marka aracın üzerinde herhangi bir kasa olmadan tartımının yapılmasını istenildiğini,

davacının... plakalı aracının muayenesi için ... ilinde olduğunu söylediğini, aracın muayene için ...'ta olduğunun davacının tarafından beyan edilmesinin üzerine muayenenin sonrası aracın tartım yapılmak üzere kantara götürülmesinin Müvekkil Şirket yetkilileri tarafından talep edildiğini, araç tartımının için kantara gitme yolunda iken bir anda gözden kaybolduğunu ve 12.10.2021 tarihinde kantara gidemeden şüpheli bir biçimde yandığını, müvekkili şirketin sözleşmesinin Müvekkili Şirket Sözleşme içindeki yükümlülüklerin yerine getirildiğini, ...'in 1.487.652,58 tutarındaki ürün bedeli ödenmediğini yine de işletmeden çıkarıldığını,

davacının çıkardığı ürünlerin bedelini ödememesi nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin 12. Maddesi uyarınca feshedildiğini, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu soruşturmanın devam ettiğini, davanın süresinde açılmadığı, zamanaşımına uğradığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı, davacıya ait kasanın içerisinde yaklaşık 3 ton ağırlığında demir hurdalar bulunduğu , jandarma tarafından yapılan ölçümde kasanın boş ağırlığı 4,62 ton; hurdalar içerisinde 7,28 ton olduğu gözlemlendiği; gelen ihbar üzerine kantar fişleri kontrol edildiğinde davacının ölçümlerde hileli davrandığı;

davacının hileli ve ağır kusurlu nedeniyle sözleşmenin haklı olarak feshedildiği neticeten davacının süresinde açılmayan ve zaman aşımına uğrayan haksız taleplerinin reddine, belirsiz alacak davası açılması için gerekli koşullar oluşmadığından davanın usulden reddine, koşulları oluşmayan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafça ödenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkil şirketin iş bu davada taraf sıfatı bulunmadığı; davanın, müvekkili şirketinin yönünden husumetten reddine karar verilmesi gerektiği, taraflar ticari ilişki bulunmadığı; müvekkil şirketin sorumluluğuna dair belge sunulmadığı neticeten davanın husumetten reddine, haksız hukuka aykırı davanın esastan reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

(II) DELİLLER

Dava konusu uyuşmazlığın, davacı ile davalı ... A.Ş. arasında akdedilmiş olan hurdanın toplanması ve satışı sözleşmesinin 14/10/2021 tarihinde feshedilmiş olması nedeniyle sözleşmenin haksız fesh edilip edilmediği, haksız feshedilmiş ise bu haksız fesih nedeniyle davacının yoksun kaldığı karda nazara alınmak suretiyle oluşan menfi ve müsbet zararının tespiti noktalarında toplanmakta olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizin 16/11/2022 tarihli ara kararı uyarınca dosyanın bir sözleşme uzmanı, bir mali müşavir ve bir hurda konusunda uzman makine mühendisine tevdi ile davalı tarafın iddiaları da incelenmek suretiyle özellikle kamyonlardaki özel bölgelerde hurda çalışması yönündeki iddialar değerlendirilmek suretiyle feshin haklı olup olmadığı, haklı değil ise davacının sözleşme kapsamında davalılardan talebi mümkün müsbet ve menfi zarar miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verildiği.

23/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, "Davacı firmaya ait olan ... plakalı araç üzerinde delil tespiti raporunda tespiti yapılmış olan iki adet sandık olduğunun tespit edilmiş olduğu, aracın kantar tartımı noktasında ısrarla kaçınılmış olması ve yine davacı taraf çalışanının beyanıyla ustanın araca eter sıkılarak yangın çıkarılması hadiselerinin bir bütün olarak değerlendirilmesinde;

bu tür hurda taşıyan araçlarda gizli bölme (sandık) olayının veya beton blokla ağırlık ekleme olaylarının fazlaca yapıldığı göz önüne alındığında, davacının davalı tarafça iddia edildiği gibi aracın kasa kısmındaki gizli bölmelerine ağırlıklar koyarak hurda miktarında oynama yapabileceği sonrasında da delil kaybetme adına aracın yakılmasına kadar giden bir hadisenin cereyan edebileceği kanaati oluştuğu,

Davalı tarafından sunulan ve jandarma tarafından tespiti yapılmış olan görselde görülmekte olan demir plakaların kesim şekli ve ebatları göz önüne alındığına sandıklara ağırlık olsun diye özellikle kesilmiş plakalar halinde olabileceğinin değerlendirildiği, Bu çerçevede davacının huzurdaki davada sözleşmenin haklı sebeple sona erdirilmiş olması sebebiyle zarar talebinde bulunamayacağının düşünüldüğü,

şayet Muhterem Mahkemece sözleşmenin haklı sebebe dayanmaksızın feshedildiği kanaatinde olunması durumunda davacının zarar talebinde bulunabilmesinin mümkün olabileceği, Ancak davacı tarafından dava dilekçesinde 9.000 TL müspet ve 1.000 TL menfi zarar talebinde bulunduğunun menfi ve müspet zararın ise birlikte talep edilmesinin mümkün olmadığı,Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi ise feshedilmiş olduğundan davacının müspet zararı talep edebilmesinin zaten mümkün olmadığı,

Şayet Muhterem Mahkemece sözleşmenin haklı sebebe dayanmaksızın feshedildiği kanaatinde olunması durumunda ise davacının menfi zarar talebi kapsamında gerek heyetimiz uzmanlık alanı dışında kalması gerekse de dosya münderecatında zararı tevsik edecek herhangi bir evraka rastlanılamamış olması nedeniyle hesaplamanın yapılamadığı tespit edilmiştir.

23.08.2023 tarihli bilirkişi raporunda makine mühendisi tarafından yapılan değerlendirmede ... ve ...Şirketi müzekkere cevapları, kamyonun giriş ve çıkış ağırlıklarına ilişkin kapı çıkış pusulalarının tamamının irdelenmediği ve dosyada delil tespitine ilişkin bilgi ve belgeler dikkate alınmadığı bu hali ile denetime elverişsiz olması nedeniyle makine mühendisi bilirkişiden yukarıda bahsi geçen müzekkere cevapları geldiğinde iş bu konuları da içerecek şekilde denetime elverişli ek rapor tanzim etmesinin istenilmesine karar verildiği.

12/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle " Dosyası evraklarındaki verilerin incelenmesi neticesinde davacı firmaya ait olan ... plakalı araç üzerinde delil tespiti raporunda tespiti yapılmış olan iki adet sandık olduğunun tespit edilmiş olduğu, aracın kantar tartımı noktasında ısrarla kaçınılmış olması ve yine davacı taraf çalışanının beyanıyla ustanın aracın yakıt pompasının daha iyi çalışması için eter sıkılması ve sonrasında araçta yangın çıkması hadiselerinin bir bütün olarak değerlendirilmesinde;

bu tür hurda taşıyan araçlarda gizli bölme (sandık) olayının veya beton blokla ağırlık ekleme olaylarının fazlaca yapıldığı göz önüne alındığında, Dosyasına davalı tarafından sunulan ve jandarma tarafından tespiti yapılmış olan ekteki resimde görülmekte olan demir plakaların kesim şekli ve ebatları alındığına sandıklara ağırlık olsun diye özellikle kesilmiş plakalar halinde olabileceği, Dosyasına üretici firmaların sunmuş olduğu boş ve dolu ağırlıklarının araçta tespiti istenen hususlarda mevcut durum itibariyle net veri veremeyeceği,

araç ve kasa üretiminden sonra aracın muhtelif yerlerine farklı eklentilerin genellikle ve sıklıkla yapıldığının bilindiği,dosyası evraklarına sunulmuş olan tartı giriş ve çıkış fişlerinin tamamının ekteki tablodaki gibi olduğu ve tabloda işlenen giriş ve çıkış ağırlıkları ve aralarındaki farkların değerlendirilmesi ile rapor tarihi itibariyle net olarak araçta bisikletliklere demir plakaların konularak fazla hurda alımının yapıldığının tespitinin mümkün olmadığı,

ancak jandarmanın yapmış olduğu tespitlerdeki plaka ağırlıklarının ve delil tespitinde tespiti yapılmış olan bisikletliklerin birlikte değerlendirilmesi durumunda böyle bir hadisenin değerlendirilebileceği, aksi durumda tespitinin mümkün olmadığı" tespit edilmiştir.

Mahkememizin 10/07/2024 tarihli ara kararı uyarınca davacının 2020-2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak olay tarihi itibariyle ticari kazanç durumu ve varsa davalılar ile ticari ilişkisine ait kazanç durumunun tespiti hususunda mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verildiği; 28/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle "Davacının ibraz olunan 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin açılışının ve kapanışının

noter tasdiklerinin süresinde yaptırıldığını, 2020 – 2021 yılı defterlerinin de sahibinin lehinde delil vasfına haiz olduğunu, 2022 yılı defterlerinin tasdiksiz olarak sunulduğunu, davacının faaliyet kârı oranının %0,2 olup davacının davalıdan aldığı emtiaya tekabül eden 3.865.052,02TL’ye düşen faaliyet kârının 3.865.052,02 X 0,02=7.883,27TL olduğunu, davalının sözleşmenin süresinden önce haksız olarak feshedildiğinin benimsenmesinin durumunda davacının erken fesih nedeniyle mahrum kaldığının kazancının, sözleşme 03.05.2021 tarihinde 1 yıl için akdolunduğunu, sözleşmenin süresinden önce 14.10.2021 tarihinde fesholunduğunun,

Sözleşmenin 164 günlük işleyen sürelerindeki davalıdan alım tutarının 3.865.052,02TL / 164gün = günlük ortalama alım miktarının 23.567,39TL olmakla sözleşmenin işlemeyen 201 günlük süredeki muhtemel alım miktarının 4.737.045,46TL ve mahrum kalınan muhtemel kârının da 4.737.045,46TL X 0,02 = 9.661,81TL" olarak tespit yapıldığı anlaşılmıştır.

Tanık ...adına ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazıldığı ve tanık adına yapılan tebligatın iade gelmesi nedeniyle beyanının alınamadığı anlaşılmıştır.

Tanık ...'ın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde alınan 07/02/2023 tarihi beyanında " Ben...santralinde Haziran 2019 yılından beridir çalışmaya devam ediyorum. Biz santralin hurdalarını ... isimli bir firmaya veriyorduk. Bir gün ihbar telefonu aldık. İhbarda bu firmanın hurdalarımızı bizden fazlasıyla ücretini ödemeden aldığına ilişkin beyanda bulundular. Bunun üzerine ... sahibi olarak bildiğimiz ...'i santrale çağırdık, böyle bir iddia olduğunu ilettik.

Hurdaları taşıdığı aracın tartımının yapılmasını istedik, kabul etti. Ancak aracın muayene için ..'ta olduğunu ve orada tartım yapılacağını söyledi. Biz de şirketin ... bir çalışanını bu iş için görevlendirdik, yaklaşık 9 saatlik bir süreçte muayeneden kantar istasyonuna aracı bir türlü ... getiremedi. Aynı günün akşamı tartıma gelecek aracın yanmış, bunu videodan bizzat kendim gördüm. Bu sebeple araç tartıma giremedi. Dolayısıyla bir tespit yapılamadı.

İhbardaki iddiaya göre araç sabahtan nizamiyemizden kasasıyla boş olarak giriyor, kantara çıkıyor, boş tartımı kantar fişiyle not alıyoruz, sonra sahamıza gidip boş kasayı indirip çekici boş haliyle herhangi bir sebeple santral sahamızdan dışarı çıkıyor, çekicinin etrafına yerleştirilmiş gizli kasalarda yaklaşık 3 ton ağırlığında malzemeyi dışardayken indiriyor, tekrar sahamıza geldiğinde hurda dolu kasayı çekici üzerine alıp dolu bir şekilde kantara geliyor, sabahki 3 ton ağırlığı dışarıda bıraktığı için 3 ton eksik malzeme varken fazlaymış gibi ...Santraline ücret ödüyor.

Örnek olarak malzeme 14 ton iken 11 tonmuş gibi görünüyor, netice olarak...Santraline eksik olarak bedelini ödüyor. Bu üç ton ile ilgili jandarma tutanağı mevcuttur. Bu üç tonluk hurda malzeme sahasında tespit edilip tutanak altına alınmıştır. Ayrıca yanan kamyon başka bir taşıyıcı kamyonun üzerinde sahamıza geldiğinde bilirkişi heyetince yanan aracın kenarlarında yaklaşık 3 ton malzemeyi alacak gizli kutular tespit edilmiştir. Bilgim görgüm bundan ibarettir.

Tanıklık ücreti talebim yoktur "dediği anlaşılmıştır. Tanık ... adına çıkarılan tebligatın iade gelmesi nedeniyle beyanının alınamadığı anlaşılmıştır.

Tanık ...'in ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde alınan 19/01/2023 tarihli beyanında "Davacı eski eşim olur. Ben daha önce konuya ilişkin ... Jandarma Karakol komutanlığında ifade vermiştim. Aynı ifadelerimi tekrar ederim. Davalı Şirket ile sözleşme imzalayan kişi benim. Sözleşmenin içeriği atık toplama ve atık yönetimi yapmaktı. Sözleşmeye göre biz davalı firmanın ... Santralinde bulunan atıkları, hurdaları toplayacaktık.

Ancak davalı taraf yükümlülüklerine aykırı olarak bize verecekleri atık maddeyi veremediler. Üstüne üstelik bizi mal kaçırmakla suçladılar. Bu nedenle sözleşmeyi haksız olarak feshettiler. Bu nedenle davacı tarafın zararı doğdu. Davalı firma bize normalde 1500 ton atık yağ vermesi gerekirken 18 Bin Litre verdiler. Bundan hariç 2000-2500 ton civarında plastik bant vermeleri gerekirken bu yükümlülüklerine de aykırı davrandılar. Bizim sözleşmemiz 26 kalemden oluşuyordu.

13 kalemin bedeli belirlenmiştir. 13 kaleminin ise bedeli belirlenmemiştir. Davalı firma sözleşmede anlaşılan atık malzemeleri vermedikleri gibi sadece çöp verdiler. Bu nedenle zarar ettik. Davacının davalının sözleşmeye aykırı davrandığı için maddi zararı oldu dedi. Tanıklık ücreti istemiyorum." dediği anlaşılmıştır.

...'a yazılan müzekkere cevaplarında ... plakalı aracın üretim yılında ağırlığa dair net bir bilgi olmadığı, 9 ton- 9,5 ton aralığında olabileceği; kabinli ağırlık değerinin ise +/- 750 kg toleranslı 8650 kg olduğu tespit edilmiştir. ... Şirketi'ne yazılan müzekkere cevabında aracın üstündeki damper ile birlikte taşıyabileceği yükün net ağırlığının 19.000 kg olduğu tespit edilmiştir. ...isimli işyerine davacı vekiline elden takip yetkili yazılan müzekkereye cevap verilmediği anlaşılmakla davaya konu olayın 2021 yılında meydana gelmesi ve davacı vekiline elden takip yetkisi verildiği görülmekle, davacı vekilinin ... hakkında tanık dinlenmesi talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin 15/01/2025 tarihli bedel artırım dilekçesinde özetle, fazlaya ilişkin haklarımız ve ek dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla bilirkişi raporundaki hesaplamalar esas alınarak müşterek ve müteselsil sorumlu davalılara karşı müspet zarardan dolayı 9.000 TL’den açmış olduğumuz davamızın değerini 33.000 TL daha arttırarak toplam 42.000 TL'ye arttırıyoruz. Menfi zarardan dolayı 1.000,00 TL talepli olarak açmış olduğumuz tazminat talebimiz ise aynen devam etmektedir.

Neticeten fazlaya ilişkin haklarımız ve ek dava açma hakkımızı saklı kalmak kaydı ile yukarıda izah edilen nedenlerle davamız ile ilgili olarak harcı ikmal edilmiş olan toplam 43.000 TL maddi tazminatın davalı taraftan tahsilini ve tarafımıza ödenmesini, hükmedilecek tazminata sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren avans faiz işletilmesini, tüm yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalılar üzerinde tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, 03.05.2021 tarihinde davacı ve davalı ... A.Ş ile "atık geri kazanım-bertarafı ve hurda satış sözleşmesi" imzalandığı; davacının alıcı; davalı ...

A.Ş satıcı olduğu; sözleşmenin konusunun "satıcının belirteceği adreslerde oluşan hurda, tehlikeli ve tehlikesiz atıkların Atık Yönetimi Yönetmeliği başta olmak üzere Çevre Kanunu ve meri mevzuat doğrultusunda toplanması, işlenmesi, nakliyesi ve geri kazanım- ara depolama-bertaraf işlemlerinin yapılması işinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca yetkilendirilmiş firmaya, teknik şartname ve sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde davacı firmaya yaptırılması işi olduğu; sözleşmenin imza tarihinden itibaren 1 yıl yürürlükte kalacağı ve 1 yıl sonunda kendiliğinden sona ereceğinin kararlaştırıldığı;

teknik şartnamede yer alan birim fiyat esas alınacağı; sözleşmenin 7.7 maddesinde davacı alıcının sözleşme konusu atıkların yüklenmesinden, taşınmasından, teslim alınmasından, boşaltılmasından depolanmasından ve korunmasından sorumlu olduğu; satıcı olan davalı ... A.Ş tarafından davacı alıcıya teslim edilmesinden sonra atıkların taşınması sırasında meydana gelebilecek her türlü zarar,ziyan ve hasardan alıcının sorumlu olacağı kararlaştırılmıştır.

Sözleşmenin 12. Maddesinde davalı ... A.Ş tarafından satıcının protestoya gerek kalmaksızın tazminatsız olarak feshedilme imkanı vermektedir.

Teknik şartname, teklif mektubu ve birim fiyat listesinin sözleşmenin eki olarak kabul edildiği; atık geri kazanım-bertarafı ve hurda satış işi kapsamında yüklenicinin 4. Madde kapsamında; işverenin 5. Madde kapsamında yükümlülüklerinin yer aldığı; yüklenicinin sözleşmenin imzalanmasından itibaren 3 iş günü içerisinde 1.200.000,00 TL işveren ödeyeceği ve 800.000,00 TL bedelli bir adet kesin teminat mektubu sunulması kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Birim fiyat listesinde kalemler halinde malzemeler ve yıllık tahmini miktarlarının yer aldığı anlaşılmıştır.

Davacıya ait ... plakalı kamyonetin ... A.Ş'de yer alann hurda atık malzemenin toplanması kapsamında ... Şubesi ...Tablosu'nun olduğu ve 02.06.2021 tarihinden başlangıç tarihli 11.10.2021 bitiş tarihli tablonun doldurulmuş olduğu, davacı tanığı da olan ... adıyla davacıya ait olan araçların santral giriş ve çıkışlarının kantar

ölçümlerinin yapılarak tutanak altına alındığı; davacı ve davalı ...ic. A.Ş arasında 2021/6 aydan başlayarak 2021/9 aya kadar değişik tarihlerde 32 adet toplam 3.865.052,02 TL katı atık faturası tanzim edildiği; davacı tarafından davalı .... A.Ş'ye 2021/5 aydan başlayarak 2021/9 aya kadar değişik tarihlerde 25 adet toplam

3.400.000,00 TL Malzeme bedeli açıklamalı Banka/EFT ile ödeme yapıldığı, 26/05/2021 tarih ve 25/05/2022 vadeli 400.000,00 TL Teminat Mektubunun 26/10/2021 tarihinde çözüldüğü davacının davalı ... A.Ş'ye 65.052,02 TL hurda atık malzeme alışından dolayı borçlu olduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... A.Ş tarafından düzenlenen ...

5. Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamede davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiği halde davacının 1.487.652,58 TL tutarındaki ürünün bedeli ödenmediği halde hileli şekilde işletmeden çıkarıldığının tespit edildiği; sözleşmenin 12/a maddesi uyarınca ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde ilgili eksikliğin, kusurun giderilmemesi durumunda ayrıca protestoya gerek kalmaksızın sözleşmenin tek taraflı feshedileceğinin ihtar edildiği; sözleşmede teminat olarak verilen 400.000,00 TL tutarındaki banka teminat mektubunun irat olarak kaydedileceği.

184.937,98 TL tutarındaki ödemelerin şirketin alacağına mahsup edileceği aksi halde yasal yollara başvuracağı; sözleşmenin haklı nedene dayalı feshi nedeniyle uğranılan zararın tarafınıza ait olacağı belirtilmiştir. Davacı tarafından düzenlenen ...

25. Noterliği'nce düzenlenen .. yevmiye nolu ihtarnamede ise sözleşmenin haksız olarak feshedildiği; araçta herhangi bir hileli işlem olmadığı, davacıya ait 1.000.000 TL ile sözleşme nedeniyle yapılmış olan masraflardan doğan müspet zararının hesaplanarak ödenmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davacıya ait aracın davalı ...Tic. A.Ş tarafından incelenmesinin talep edildiği ancak ... plakalı aracın 12.10.2021 tarihinde meydana gelen elektrik aksamından çıktığı tahmin edildiği ... Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü yangın raporunda aracın motor kısmı ve iç aksamı yandığı, kullanılamaz durumda olduğu tespit edilmiştir.

13.10.2021 tarihinde ... A.Ş. isimli firma yetkilisi ... ve...A.Ş. isimli firma yetkilisi ... tarafından ... Jandarma Karakolu'na başvuru yaparak ... A.Ş. isimli firmadan çıkan hurda metallerin satışı amacıyla ...A.Ş. firmasıyla sözleşme imzaladıklarını, ...

A.Ş. isimli firma söz konusu hurda alım işlemini taşeron olarak... merkezli ... (...) isimli firmaya sözleşme ile devrettiğini, ... isimli firmanın ...A.Ş den almış olduğu hurda malzemeleri yükledikleri kamyonun kantara girmeden önce gizli bölmelerine demir parçaları koyarak kamyonun ağırlığını kantarda fazla gösterdiklerini daha sonra bir bahane bularak boş çekici halinde termik santralden ayrılarak demir malzemeleri bilmedikleri bir yere boşalttıklarını, hurda malzemeleri yüklediklerinde aldıkları hurdaları kantarda daha hafif göstererek daha az ödeme yaptıklarını beyan ederek ... isimli firma yetkilisi...,

hurda malzemelerin alımı ile ilgili ...A.Ş. ile irtibat halinde olan ..., hurda malzemeleri almak amacıyla ... plakalı kamyon ile muhtelif zamanlarda ...A.Ş ye giriş çıkış yapan ... çalışanları ..., ... ve ... isimli şahıslardan şikayetçi olmaları üzerine başlatılan soruşturma kapsamında 13.10.2021 tarihli tutanakta "...13.10.2021 günü saat 19.30 sıralarında kamyon kasalarının bulunduğu boş araziye gidildi.

Söz konusu kamyon kasasının boş arazide olduğu ve kamyon kasasının içinde ...plakalı kamyonun muhtelif gizli yerlerine koyulduğu iddia edilen çok sayıda demir plaka olduğu görüldü. ... A.Ş isimli firmadan kantarlı vinç temin edilerek söz konusu kamyon kasası bulunduğu yerde içindeki demir plakalar ile birlikte kantarlı vinç ile kaldırılarak kilosu ölçüldü.

Söz konusu kamyon kasasının içindeki demir plakalar ile birlikte tartıldığında 7.14 ton (Yedi bin yüz kırk Kilogram) geldiği, demir plakaların kamyon kasasından indirilerek yapılan tartımda ise kasanın net ağırlığının 4.41 ton (Dört bin dört yüz on kilogram) geldiği, kamyon kasasının plakalı ağırlığı ve net ağırlığının arasındaki farkın hesaplanması sonucu söz konusu plakaların ağırlığının 2.730 kg (İkibin vedivüz otuz kilogram) olduğu tespit edilmiştir.

... CBS ... soruşturma sayılı dosyasında şüphelilerinden birinin davacı olduğu; müştekinin ... ve ...; suçtan zarar gören ... A.Ş olduğu ve dolandırıcılık suçu bakımından yürütülen soruşturma kapsamında "...

A.Ş. ve ...isimli şirketlerin ticaret şirketi olmalarının ve yetkililerinin tacir olmalarının nedeniyle ilgili şirketin yetkililerinin, 8102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda tacir olmanın hükümlerinin başlığı altında 18/2 maddesinde belirtildiği üzere ticaretlerine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmelerinin gerekmekte olduğunu, basiretin sağduyunun, ilmin, tecrübenin ve feraset ışığıyla görüp sezmeyenin ve bilip değerlendirmeye esas teşkil eden konuların etraflıca ve tam olarak kavrayabilmekte olduğunu,

soruşturma konusunun somut olayının bu kapsamda değerlendirildiğinde hurda metallerin satışına ilişkin sözleşmenin her iki tarafının ticaret şirketi olması, yetkililerinin tacir olmasının ve ticari ilişkilerinin kapsamındaki satış işleminde diğer kişilerden daha özenli ve dikkatli olmaları gerektiğini, satışa konu hurdalarının tartım ve yükleme işlemlerinin bizzat ...

A.Ş.'nin iş sahasında ve çalışanlarının denetiminde yapılmasının, tartım tutanaklarının suçtan zarar gören şirketinin bünyesinde düzenlenmesinin ve ... isimli şirkete ait aracının girişinin ve çıkışının suçtan zarar gören şirketinin denetiminde olmasının hususları birlikte değerlendirildiğinde hurdaların taşındığı çekicinin gizli bölmelerine ağırlık yüklendiğinin iddiası kabul edilse bile hileli hareketin davalının inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte olmadığını ayrıca müşteki ...'ın Cumhuriyet Başsavcılığında alınan ifadesinde belirttiği çekicinin aynı kasa ile kantara çıktığının farklı tarihlerdeki tarım tutanaklarının

arasındaki farkının açıkça görülebilecek nitelikte olmasının nedeniyle, belli oranda ağır, yoğun ve ustaca sergilenen bir hilenin olmadığının ve dolandırıcılık suçunun asli unsuru olan hilenin gerçekleşmediğinin, suçta kullanıldığı iddia edilen çekicinin yangın sonucunda hasar görmesinin nedeniyle gizli bölmesinin olup olmadığının denetlenemediğini, bu haliyle 2 nolu kasada bulunan demir blokların gizli bölmelere yerleştirilerek suçtan zarar gören şirketin zararına işlem yapıldığına dair davacının beyanlarının dışında şüphelilerin hakkında kamu davasını açmaya yeterli, somut, inandırıcı delilinin bulunmadığını,

ayrıca tarafların arasında hurda metallere ilişkin satış sözleşmesine bağlı hukuki ilişki olduğunu..." KYOK kararı verildiği anlaşılmıştır. Karara itiraz edilmesi üzerine ... 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin ... D. İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.

İş sayılı dosyasında yukarıda izah olunan taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden kaynaklı ... plakalı araç üzerinde keşif icra edildiği ancak yangın nedeniyle kasaya ilişkin tespit yapılamadığı; aracın kantar vasıtasıyla tartılması sağlanmaya çalışıldığı ancak başarılı olunamaması nedeniyle doğrudan tespit edilemediği, ruhsatta yer alan ağırlık ve bisikletliklerin ağrılığının sipariş fişinde yer almamış olabileceği; aracın şasisine monteli sağ tarafta bir dolap ve korumalar; sol tarafta bir dolap ve korumalar olduğu, korumalıkların bisikletlik olduğu ve alabileceği demir kapasitesinini tespit edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin 12/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda da jandarma tarafından tespiti yapılan demir plakaların kesim şekli ve ebatları alındığına sandıklara ağırlık olsun diye özellikle kesilmiş plakalar halinde olabileceği, tartı giriş ve çıkış fişlerinin tamamının ekteki tablodaki gibi olduğu ve tabloda işlenen giriş ve çıkış ağırlıkları ve aralarındaki farkların değerlendirilmesi ile rapor tarihi itibariyle net olarak araçta bisikletliklere demir plakaların konularak fazla hurda alımının yapıldığının tespitinin mümkün olmadığı,

ancak jandarmanın yapmış olduğu tespitlerdeki plaka ağırlıklarının ve delil tespitinde tespiti yapılmış olan bisikletliklerin birlikte değerlendirilmesi durumunda böyle bir hadisenin değerlendirilebileceği hususu dikkate alındığında jandarma tarafından 13.10.2021 tarihinde tutulan tutanak, delil tespiti raporu ve mahkememizce alına ek rapor da yer alan tespitlerin uyumlu olduğu anlaşılmakla iş bu rapor hükme esas alınmıştır.

Davacı tarafından sözleşmenin haksız feshi nedeniyle müsbet ve menfi zararın tazmini amacıyla iş bu davanın açıldığı. 03.05.2021 tarihinde davacı ve davalı ... A.Ş ile "atık geri kazanım-bertarafı ve hurda satış sözleşmesi" imzalandığı; davalı...A.Ş yönünden davacı taraf ile imzalanmış bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi 03.05.2021 tarihli davacı ve davalı ... A.Ş arasındaki sözleşme kapsamında da iş bu davalının yer almadığı nitekim ...

4. Noterliği'nce düzenlenen ...tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamede davalı ... A.Ş tarafından davacı ile aralarında 03.05.2021 tarihinde"atık geri kazanım-bertarafı ve hurda satış sözleşmesi" imzalanmadığı; hiçbir ticari ilişki olmadığını beyan ettiği hususu da dikkate alındığında davalının sözleşmesel olarak edim ve yükümlülük altına girmemesi nedeniyle davacının zarar talebini iş bu davalıya yöneltemeyeceği anlaşılmakla davacının davasının davalı ...

A.Ş yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davalılar yönünden farklı red gerekçesi oluşması nedeniyle her bir davalı yönünden ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Davacı ile davalı ...A.Ş arasında imzalanan 03/05/2021 tarihliatık geri kazanım-bertarafı ve hurda satış sözleşmesi kapsamında davalın sözleşmeyi haksız feshi nedeniyle davalıdan menfi ve müspet zarar talep edildiği, davacıya ait ... plakalı araca ait davadışı ... A.Ş'de 02.06.2021 tarihinden başlangıç tarihli 11.10.2021 bitiş tarihli giriş çıkış kaydının yer aldığı anlaşılmıştır.

Davalı şirkete davacıya ait iş bu araca demir çubuklar yerleştirilmek suretiyle hile yaparak haksız kazanç elde edildiği yapılan ihbar üzerine davacı şirkete ait iş bu aracın incelenmesi talep edildiği ancak aracın 12.10.2021 tarihinde meydana gelen elektrik aksamından çıktığı tahmin edildiği ... Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü yangın raporunda aracın motor kısmı ve iç aksamı yandığı, kullanılamaz durumda olduğunun tespit edildiği ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.

İş sayılı dosyasında kasaya ilişkin tespit yapılamadığı; ruhsatta yer alan ağırlık ve bisikletliklerin ağrılığının sipariş fişinde yer almamış olabileceği değerlendirilmekle aracın şasisine monteli sağ tarafta bir dolap ve korumalar; sol tarafta bir dolap ve korumalar olduğu, korumalıkların bisikletlik olduğu tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davacı dava dilekçesinde her ne kadar dolu olan yağ tankının müvekkilden habersiz olarak davalılar tarafından boşaltıldığı başka birilerine satıldığı fark edildiği, davalı taraf bu konuda uyarıldığı ve sözleşmede yazılı olan yağ miktarının müvekkile teslim edilmesi istenildiği; davalı taraf ise teslim edeceğini taahhüt ettiği halde sözleşmede yazılı olan yağ miktarı müvekkile verilmediği.

Atık Geri Kazanım- Bertarafı ve Hurda Satış İşi başlıklı evrakta sarı renkle çizili olan malzemelerin müvekkile ücretsiz verilmesinde taraflar mutabık kaldığı fakat davalılar tarafından müvekkile ücretsiz verilmesi gereken malzemeler müvekkile verilmediği hususlarını iddia etmiş ise de deliller kapsamında davacının iş bu iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmıştır.

Davacının dava dilekçesinde davacıya ait araçta bölme olduğu hususunu kabul ettiği; savcılık soruşturma dosyası kapsamında 13.10.2021 tarihli tutanakta kamyon kasasının içinde ... plakalı kamyonun muhtelif gizli yerlerine koyulduğu iddia edilen çok sayıda demir plaka olduğunun tespit edildiği; ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nde alınan tespit raporunda da aracın şasisine monteli sağ tarafta bir dolap ve korumalar; sol tarafta bir dolap ve korumalar olduğu, korumalıkların bisikletlik olduğu ve alabileceği demir kapasitesinini tespit edildiği aracın ...

Termik Santral Santral Şubesi Santral Atık Çıkış Tablosu'nda11.10.2021 bitiş tarihli çıkışının yer aldığı; aracın 12.10.2021 tarihinde yangın sonucu kullanılamaz ve nihai kesin tespit yapılamayacak hale gelmesi ve davalı şirket yetkilisinin 13.10.2021 tarihinde jandarma karakoluna giderek şikayetçi olması hususları da dikkate alındığında Sözleşmenin 12/a bendi uyarınca davalı tarafa yapılan ihbar kapsamında davacıya ait araçta inceleme yapılmasının mümkün olmaması,

demir plakaların kesim şekli ve ebatları göz önüne alındığında sandıklara ağırlık olsun diye özellikle kesilmiş plakalar halinde olabileceği bu durumun taraflar arasındaki sözleşme ilişkisin zedelediği; davacının yükümlülüklerini kusurlu olarak eksik yerine getirdiği bu nedenle eksik olarak yerine getirdiği yükümlülüklerini tamamlaması için ihtarname keşide edildiği bu nedenle taraflar arasındaki şikayete tabi edilen iş bu davaya konu eylemler nedeniyle davalının sözleşme ilişkisini haklı olarak feshettiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar ... CBS davaya konu sözleşmeye ilişkin araca ait hileli eylem iddiası nedeniyle kyok kararı verilmiş ise de karar içeriğinde ... belli oranda ağır, yoğun ve ustaca sergilenen bir hilenin olmadığının ve dolandırıcılık suçunun asli unsuru olan hilenin gerçekleşmediğinin, suçta kullanıldığı iddia edilen çekicinin yangın sonucunda hasar görmesinin nedeniyle gizli bölmesinin olup olmadığının denetlenemediğinden bahisle iş bu kararın verildiği anlaşılmakla taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin devamı beklenemeyeceği nitekim davalı tarafından keşide edilen ihtarname kapsamında davacının eksiklikleri yerine getirmediğinden davacı hakkında kyok kararı verilmesi sözleşme ilişkisini sürdürmek için yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

Talimat mahkemesince davacı ve davalı tanığının beyanlarının alındığı tanık beyanlarının soruşturma dosyası kapsamındaki ifadeler kapsamında benzer mahiyette olduğu ancak davaya konu olaya ilişkin tarafların doğrudan görgülerinin olmaması ve zararın tespiti hususunda uyuşmazlığın çözümünde etkili olmaması nedeniyle hükme esas alınmamıştır.

İstanbul BAM 44. HD ... Esas ... Karar sayılı ilamında "1- Menfi-müspet zarar yönünden yapılan değerlendirme; Türk Borçlar Borçlar Yasasının 112. maddesine göre alacaklının, borçludan borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tazminat isteyebilmesi için, bu yüzden bir zarara uğramış olması gerekir. Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olacağı gibi, menfi zarar da olabilir.

Müspet zarar; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki farktır. Diğer bir anlatımla, müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır: kuşkusuz kâr mahrumiyetini de içine alır.

Borcun yerine getirilmesinin kusurla olanaksız hale gelmesinde, temerrüde düşen borçludan, gecikmiş ifa ile birlikte gecikme dolayısıyla tazminat istenmesinde yahut borçlunun temerrüdü halinde ifadan vazgeçilip, ifa yerine tazminat istenmesinde ve sözleşmenin olumlu biçimde ihlalinde, müspet zararın giderimi söz konusu olur. (Prof. Dr. H. Tandoğan Türk Mesuliyet Hukuku 1961 s. 426 vd.).

Türk Borçlar Kanununun 125. maddesi, sözleşmelerde borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır. Alacaklı her zaman için ifa gecikme tazminatı isteğinde bulunabilir; derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteyebilir veya ifadan vazgeçip akdi fesheder ve menfi zararını isteyebilir.

Müspet zarar, alacaklının ifadan vazgeçerek zararının tazminini istemesi halinde söz konusu olur.Bu durumda sözleşme ortadan kalkmamaktadır, yalnız alacaklının ifaya ilişkin talep hakkının yerini müspet zararının tazminine dair talep hakkı alır. Burada sözleşmenin feshedilmesinden değil borcun ifa edilmemesinden doğan zararın söz konusu olduğu gözardı edilmemelidir.

Menfi zarar ise, uyulacağı ve yerine getirileceğine inanılan bir sözleşmenin hüküm ifade etmemesi ve yerine getirilmemesi yüzünden güvenin boşa çıkması dolayısıyla uğranılan zarardır. Başka bir anlatımla sözleşme yapılmasaydı uğranılmayacak olan zarardır. Menfi zarar borçlunun sözleşmeye aykırı hareket etmesi yüzünden sözleşme hüküm ifade etmemesi dolayısıyla ortaya çıkar (Tandoğan, age., s. 427). Bu husus Borçlar Kanununun 108. Maddesindeki düzenlemeden kaynaklanmıştır: burada alacaklının sözleşmenin hükümsüzlüğünden kaynaklanan zararının tazmini söz konusudur. Çünkü sözleşme fesih edilerek hükümsüz olduktan sonra tekrar sözleşmeye dayanarak borcun ifa edilmemesinden doğan zarardan söz edilemez; istenilecek zarar menfi zarardır.

Bu tür bir zarar ayrımı, sözleşme sorumluluğunda söz konusu olmaktadır. Genel olarak menfi zarar; sözleşmenin kurulmamasından veya geçerli olmamasından, müspet zarar ise; ifa edilmemesinden doğan zararı ifade eder (Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 8. Baskı, s.482).

Menfi zarar, sözleşmenin feshi halinde istenebilir. Sözleşmenin feshi halinde müspet zarar istenemez. Bunun sonucu olarak, aynı davada hem menfi zarar hem de müspet zarar talep edilemez.

Mahkemece anılan bu hususlar gözetilerek müspet zarar mahiyetindeki mahrum kalınan kazanç kaybına hükmedilmemesi usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 28/01/2016 tarih ve ...Esas, ... karar sayılı içtihadı)" dikkate alındığında,

Davacı taraf dava dilekçesinde yer alan zarar kalemleri yönünden yapılan değerlendirmede, davalı ...'in de ihtarnamesinde kabul ettiği üzere avans olarak toplamda 1.000.000,00 (bir milyon) TL ödeme yaptığını ve davalı ... tarafından haksız olarak el konulduğunu iddia etmiş ise de taraf ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davacının davalıya 65.052,02 TL hurda atık malzeme alışından dolayı borçlu olduğu tespit edilmiştir. Sözleşme ilişkisi davalı taraf yönünden haklı olarak feshedildiğinden ticari defter kapsamında davalıdan alacaklı olmadığı anlaşılmıştır.

Davacının taraflar arasında imzalanan sözleşmeye duyduğu güven nedeniyle yaptığı, personel istihdamı, borç altın alma ve altın bozdurma, araçların bakımını, konteyner ve takviye araç vs harcamalar ile sözleşmenin haksız feshi nedeniyle müvekkilin mahrum kaldığı kar ile kendisine sözleşme gereği ücretsiz olarak verilmesi gereken malzemelerden elde edeceği kazanç yönünden neticeten menfi ve müspet zararın birlikte talep edildiği;

sözleşme davalı tarafından fesih edilerek hükümsüz olduktan sonra tekrar sözleşmeye dayanarak borcun ifa edilmemesinden doğan zarardan söz edilemeyeceğinden istenilecek zarar menfi zarar olup davacının dava dilekçesinde yer alan deliller incelendiğinde menfi zarara uğradığı hususunu yazılı deliller ile ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP

e-imzalıdır

HAKİM

e-imzalıdır