İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/319 K.2022/748

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı şirket hissedarı olduklarını, ... CBS tarafından ...A.Ş. ile ...Tic. Ltd. Şti.'nin TCK'nun 54. Maddesi hükmü uyarınca müsadere edilmesi talep edildiğini, gerekçe olarak ... Sulh Ceza Hakimliğinin ...

D.İş sayılı 21/12/2016 tarihli kayyım atama kararının gösterildiğini, sonrasında 03/03/2017 tarihinde kayyım atama kararının kaldırıldığını ve yönetim kurulunun yetki ve görevi olmaksızın faaliyetine devam ettiğini, 5 yılı aşkın bir süredir usule aykırı biçimde yetkisi ve görevi bulunmayan ... ve bu kurum tarafından atanmış kayyum heyetinin idaresine bırakılmasının Anayasa ile güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkının ihlali anlamına geldiğini, müvekkillerinin ortaklıktan kaynaklanan haklarını, genel kurul toplantısı dahil kullanması da haksız ve hukuka aykırı şekilde engellendiğini,

03/03/2017 tarihinden itibaren şirket ortak ve yöneticilerinin muvafakati olmayan iş ve işlemlerinin de tamamı yok hükmünde olduğunu, bu nedenlerle ...Tic. A.Ş.'ne özel denetçi atanmasına karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların iddialarının ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ve ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyalarında ileri sürüldüğünü, haksız ve mesnetsiz olmakla reddedildiğini, müvekkili şirketlerin ortakları olan davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... (...) hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne yönetici/üye olmak ve finansal destek sağlamak suçlarından ...

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılıp yürütülen ...sayılı soruşturma sırasında, Savcılık talebi üzerine ... Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen 21/12/2016 tarih ve ...

D.İş sayılı karar ile müvekkili şirketlere ... nin kayyım olarak atanmasına karar verildiğini, o günden bu güne ...'nin kayyım olduğunu, keza ve aksi halde şirket yetkililerinin bu şirketi teslim almak üzere yıllardır beklemiş olmalarının hayatın olağanlığına uygun olmadığını, davacı şirket merkezinin ...'da olduğunu ve ... Sulh Ceza Mahkemesi'nce verilen görevsizlik kararı ile halihazırda ...

CBS terör ve Örgütlü Suçlar soruşturma bürosu ... sayılı soruşturma dosyası ile açılmış ... 33. Ağır Ceza mahkemesi ...E. sayılı dosyada şirket yetkilileri ve davalı kişilerin yargılamalarının devam ettiğini, iddia edildiği şekilde kayyım atamasının kaldırılması kararlarının ise ancak yargılama sonunda kesin hüküm ile verileceğini, bu nedenlerle davanın reddini ayrıca yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesini talep etmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde Dava, pay sahipliğinden kaynaklı hakların kullanılamadığı gerekçesine dayanan özel denetçi istemine ilişkin olup davacılar tarafından genel kurul toplantısına katılım dahil olmak üzere ortaklıktan kaynaklanan hakların kullanılmasının haksız ve hukuka aykırı şekilde engellendiği gerekçesinin ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun m.437.hükmüne göre. "Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur.

Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır.

Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir.

Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir.

İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir.

Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir."

6102 sayılı TTK'nun m.438 hükmüne göre; "Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir.

6102 sayılı TTK'nun m.439 hükmüne göre; "Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir.Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır."

6102 sayılı TTK'nun m.439 hükmü çerçevesinde özel denetçi tayini talebinde bulunacak azlığın veya pay sahiplerinin, mahkememizden talepte bulunmadan önce bilgi alma veya inceleme hakkını şeklen kullanması ve belirli olayların özel denetimle açığa kavuşturulmasını genel kuruldan talep etmesi gerekmektedir. Oysa davacı pay sahipleri tarafından özel denetçi tayini için gerekçe gösterilen sebeplerin davacılar tarafından bilindiği gibi ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D.İş sayılı 21/12/2016 tarihli kayyım atama kararı ile 03/03/2017 tarihli tedbir kararlarının kaldırılmasına ilişkin kararın oluşturduğu tereddüttün de özel denetim ile açıklığa kavuşturulamayacağı anlaşılmakla davacıların davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip