İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/320 K.2024/298

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı şirket arasında acentelik sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilinin yaklaşık 45 gün davalı tarafa acentelik yaptığını, tarafların karşılıklı olarak acente sözleşmesini feshettiğini, müvekkili firma alacağının bir kısmının davalı tarafça ödendiğini, müvekkili tarafından gönderilen ...

6. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı taraftan borcun ödenmesinin talep edildiğini, ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmesinde müvekkili alacağının yaklaşık olarak 3.000.- TL olduğunun beyan edildiğini, müvekkilinin 45 günlük sözleşmeden kaynaklanan verdiği hizmete dayanan davalı firmadan alacağı bulunduğunu, müvekkilinin alacak miktarının ner olarak tespit edilemediğini, açıklanan nedenlerle; şimdilik tespit edilecek 10.000.

TL (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekaler ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmeleri gereği müvekkili şirket ticari defter ve kayıtlarının kesin delil niteliğine haiz olduğunu, bahsi geçen uyuşmazlık kapsamında davacı tarafça arabuluculuk aşamasında ödenmediği iddia edilen faturalar bakımından müvekkili şirket kayıdarının tetkik edilerek gerekli ödemelerin yapıldığının tespit edildiğini, cari hesapta yapılan kesintilerin acentelik sözleşmesi hükümlerine uygun olduğunu, müvekkili şirketin ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılarak tespit edilmesi gerektiğini, açıklanan nedenletle; davanın reddine, yatgılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.

05.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında 25.01.2021 tarihinde imzalanan Acentelik Sözleşmesi ve ck Sözleşmelerin mevcut olduğu, sözleşmenin taraflarca sonlandırılmış olduğu, Davacı tarafından düzenlenen faturaların, davacının 2021 yılı işlerme defterinin Gelir sayfasında kayıtlı olduğu, davacının 2021 yılı işletme defterinin Gider sayfasında; davalı şirket tarafından tanzim edilen ... nolu 4773 TL tutarlı faturanın 01.022021 tarihinde kayıtlı olduğu, ... nolu 7.207,73 TL tutarlı faturanın 28.02.2021 tarihinde kayıtlı olduğu, Davalı şirketin 2021 yılı ticari defter kayıtlarında;

davacı rarafından düzenlenen faturaların kayıtlı olduğu, davacıya yapılan ödemelerin kayıtlı olduğu, davacı adına tanzim edilen faturaların ve davacı hakkediş hesabından yapıları kesinti miktarlarının kayıtlı olduğu, davalı şirketin davacıya dava tarihi itibarıyla 3.637,42 TI, cari hesap borcu bulunduğu yönünde görüşlerini bildirdi.

27/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişkinin başladığı tarihten itibaren 3 aylık süre sonunda fesih edilmiş olması sebebiyle, isim hakkı bedeli olarak kararlaştırılan 15.000,00 TL tutarından %50 oranında muafiyet uygulanarak davalı şirket tarafından 7.500,00 TL + KDV fatura düzenlenmiş olduğunun anlaşıldığı şeklinde görüş bildirmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen 25/01/2021 tarihli acentelik sözleşmesi nedeniyle davacı tarafın alacak talebinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

Dava dosyası ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas,... Karar sayılı Yetkisizlik kararı ile tevzi bürosundan mahkememizin 2022/320 Esas sayılı sırasına kaydedilmiş olmakla, yargılamaya işbu dosya üzerinden devam edilmiştir.

Davacı tarafından, davacı şirket ile davalı şirket arasında acentelik sözleşmesi düzenlendiğini, davacının yaklaşık 45 gün davalı tarafa acentelik yaptığını, tarafların karşılıklı olarak acente sözleşmesini feshettiğini, davacı firma alacağının bir kısmının davalı tarafça ödendiğini, davacı tarafından gönderilen ... 6. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı taraftan borcun ödenmesinin talep edildiğini, ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığını, davacının 45 günlük sözleşmeden kaynaklanan verdiği hizmete dayanan davalı firmadan alacağı bulunduğunu iddia etmektedir.

Taraflar arasında akdedilen 25/01/2021 tarihli acentelik sözleşmesinin,Faturaların Tahsilatı ve Tahsil Edilen Paranın ...'ya Gönderilmesi başlıklı 21.maddesinde yer alan taahhütlere Acentenin aykırılığı halinde sözleşmeyi ihlal etmiş sayılacağının ve ...'nun tek taraflı fesih hakkı doğacağının, fesih nedeniyle ...'nun uğrayacağı her türlü zararın acenteden tazmin edileceğinin kabul ve taahhüt edilmiş olduğu görülmektedir.

Acentede Kullanılan Araçların Bakım, Onarım ve Sigortası başlıklı 24.h maddesinde de. “Acentenin, kendi faaliyeti sırasında kullandığı... Logolu araçların kaza, arıza vs. nedenlerle 3.kişilere verdiği zarar ve ziyan ile idari ve adli cezalardan acente sorumludur.

Acentenin sorumluluğuna aykırı davranması nedeniyle veya yasalar gereği ... da acente ile birlikte sorumluluğunun söz konusu olması halinde, ... ödenmek zorunda kalacağı miktarı gecikme faizi ile birlikte Sözleşmenin 38.maddesine göre tahsil yetkisi olduğunu acente kabul, beyan ve taahhüt etmiştir.” şeklindedir.

Yatırım Katkı Payı (İsim Hakkı) Bedeli Ödeme Yükümlülüğü başlıklı 34.madde de; “a) Acente, işbu sözleşmenin ekinde yer alan Ticari Marka ve Unvan Kullanım Sözleşmesinde belirtilen esaslara göre tespit edilecek tutarda Yatırım Katkı Payı bedelini işbu sözleşmenin imzalandığı taribte bir defaya mahsus olmak üzere ... Kargo' ya peşin olarak, nakden ve defaten ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. b) İşbu bedel hiçbir hal ve şartta iade edilmeyecek olup acente, bu hususu açık ve seçik gayri kabili rücu kabul etmiştir.”

Ticari Unvan ve Marka Kullanım Anlaşması'nın Yatırım Katkı Payı (İsim Hakkı) Bedeli başlıklı 4a maddesinde de; “Acente, anlaşma ile kendisine verilen “Ticari Unvan ve Marka Kullanımı” mukabilinde ... Kargo'ya 15.000. TL+KDV” tutarında bir yatırım katkı payı (İsim Hakkı) bedeli ödemekle yükümlü olup, bu miktar anlaşmanın yenilenmesi durumunda taraflarca yeniden belirlenir.” 4.c maddesi; “Acentenin, Acentelik Sözleşmesi kapsamında faaliyete başladığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde giden kargo cirosunu %50 oranında arttırması halinde Yatırım Katkı Payı (İsim Hakkı) tutardan %50 oranında, faaliyete başladığı tarihten itibaren 6 ay içerisinde giden kargo cirosunu %100 oranında arttırması halinde ise Yatırım Katkı Payı (İsim Hakkı) tutarından %100 oranında muaf olacaktır.” şeklindedir.

Taraflar arasında 25.01.2021 tarihinde imzalanan Acentelik Sözleşmesi ve Ek Sözleşmeler mevcut olup, sözleşmelerden doğan ihtilaflar halinde davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının HMK 193.maddesi uyarınca kesin delil sayılacağı kabul edilmiştir. Bu doğrultuda sözleşme hükümleri uyarınca, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde Mali Bilirkişi tarafından yapılan incelemede, davalı şirketin davacıya dava tarihi itibarıyla 3.637,42 TI, cari hesap borcu bulunduğu yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.

Taraflara ait ticari defter ve kayıtların incelenmesinde, davacı tarafından düzenlenen faturaların, davacının 2021 yılı işletme defterinin gelir sayfasında kayıtlı olduğu, davacının 2021 yılı işletme defterinin gider sayfasında; davalı şirket tarafından tanzim edilen 477,73 TL tutarlı faturanın 01.02.2021 tarihinde kayıtlı olduğu, 7.207,73 TL tutarlı faturanın 28.02.2021 tarihinde kayıtlı olduğu, davalı şirketin 2021 yılı ticari defter kayıtlarında; davacı tarafından düzenlenen faturaların kayıtlı olduğu, davacıya yapılan ödemelerin kayıtlı olduğu, davacı adına tanzim edilen faturaların ve davacı hakkediş hesabından yapıları kesinti miktarlarının kayıtlı olduğu, davalı şirketin davacıya dava tarihi itibarıyla 3.637,42 TI, cari hesap borcu bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili tarafından, davalı şirket tarafından acentelik sözleşmesi gereğince müvekkiline tahsis edilen araca ilişkin yapıldığı iddia edilen masrafların müvekkiline yükletilmesinin hiçbir şekilde kabul edilmediği, müvekkili kullanımına bırakılan aracın O km olmadığı ve hali hazırda motorsal fonksiyonlarında aksamalar bulunan bir araç olduğu, taraflar arasında yapılan 25.01.2021 tarihli acentelik sözleşmesinin Mart ayında karşılıklı olarak feshedildiği, davalı şirketin ...

Şubesi tarafından 04.03.2021 geri devir tarihli belgenin müvekkiline verildiği, bu belge de hakediş bedelinin 12.487,42 TL olarak hesaplandığı, araç tamirine ilişkin faturanın kesildiği tarihte taraflar arasındaki acentelik ilişkisinin sona ermiş olduğu ve bu faturanın müvekkiline gönderilmediği, bu nedenle faturaya itiraz edildiği,

sözleşmenin feshinden 6 ay sonra isim hakkına yönelik fatura kesilmesinin kabul edilemeyeceğine yönelik itirazlarda bulunulmuş ise de, davacı vekili tarafından itiraz dilekçesi ekinde sunulan, taraflar arasındaki sözleşmenin feshi neticesinde davalı şirket tarafından düzenlenen 04.03.2021 geri devir tarihli belge ile davacıya hak ediş alacağından yapılacak kesintilerin bildirilmiş olduğu, davalı şirket tarafından davacıya bildirilen kesinti tutarlarına istinaden, davacı tarafından yapılan herhangi bir itiraza ilişkin belgeye dosya kapsamında rastlanılmadığı,

taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmesinin "Acentede Kullanılan Araçların Bakım, Onarım ve Sigortası" başlıklı 24.h maddesinde de. “Acentenin, kendi faaliyeti sırasında kullandığı ... araçların kaza, arıza vs. nedenlerle 3.kişilere verdiği zarar ve ziyan ile idari ve adli cezalardan acente sorumludur." hükmünü ihtiva ettiği görülmekle davacı yanın itirazları yerinde görülmemiştir.

Davacı vekilinin bir diğer itirazı olan sözleşmenin feshinden 6 ay sonra isim hakkına yönelik fatura kesilmesinin kabul edilemeyeceği, davalı şirketin müvekkilinin hak ediş bedelinden mahsup etmiş olduğu faturaları hiçbir şekilde müvekkiline bildirmediği yönündeki itirazının değerlendirilmesinde, davalı şirket tarafından davacı adına tanzim edilen 21/09/2021 tarihli 7.500,00 TL +KDV= 8.850,00 TL tutarlı fatura açıklamasının İsim Hakkı Bedeli olduğu, söz konusu e arşiv faturanın davacıya elektronik ortamda tebliğ olduğu,

taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmesinin, Ticari Unvan ve Marka Kullanım Anlaşması'nın Yatırım Katkı Payı (İsim Hakkı) Bedeli başlıklı 4a maddesinde. “Acente, anlaşma ile kendisine verilen “Ticari Unvan ve Marka Kullanımı” mukabilinde ...'ya 15.000. TL+KDV” tutarında bir yatırım katkı payı (İsim Hakkı) bedeli ödemekle yükümlü olup, bu miktar anlaşmanın yenilenmesi durumunda taraflarca yeniden belirlenir.” 4.c maddesi.

“Acentenin, Acentelik Sözleşmesi kapsamında faaliyete başladığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde giden kargo cirosunu %50 oranında arttırması halinde Yatırım Katkı Payı (İsim Hakkı) tutardan %50 oranında, faaliyete başladığı tarihten itibaren 6 ay içerisinde giden kargo cirosunu %100 oranında arttırması halinde ise Yatırım Katkı Payı (İsim Hakkı) tutarından %100 oranında muaf olacaktır.” hükümlerini ihtiva ettiği, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başladığı tarihten itibaren 3 aylık süre sonunda feshedilmiş olması sebebi ile,

isim hakkı olarak kararlaştırılan 15.000 TL tutarından %50 oranında muafiyet uygulanarak davalı şirket tarafından 7.500,00 TL+ KDV tutarında fatura düzenlenmiş olduğu, kesilen faturanın sözleşme hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş olduğu anlaşılmakla bu yöndeki itirazların da reddine karar verilmiştir.

Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmesi, alınan bilirkişi kök ve ek raporları bir arada değerlendirildiğinde, davacı tarafından düzenlenen faturaların, davacının 2021 yılı işletme defterinin gelir sayfasında kayıtlı olduğu, davacının 2021 yılı işletme defterinin gider sayfasında; davalı şirket tarafından tanzim edilen 477,73 TL tutarlı faturanın 01.02.2021 tarihinde kayıtlı olduğu, 7.207,73 TL tutarlı faturanın 28.02.2021 tarihinde kayıtlı olduğu, davalı şirketin 2021 yılı ticari defter kayıtlarında; davacı tarafından düzenlenen faturaların kayıtlı olduğu,

davacıya yapılan ödemelerin kayıtlı olduğu, davacı adına tanzim edilen faturaların ve davacı hakkediş hesabından yapıları kesinti miktarlarının kayıtlı olduğu, davalı şirketin davacıya dava tarihi itibarıyla 3.637,42 TI, cari hesap borcu bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek, 3.637,42 TL'nin, sözleşmenin fesih tarihi olan 03/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

1- Davanın KISMEN KABULÜ ile, 3.637,42 TL'nin 03/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL karar harcından, peşin yatırılan 170,78 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 256,82 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.637,42 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.637,42 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan toplam 1.871,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 680,56 TL yargılama gideri ile 170,78 TL peşin harç ve 59,30 TL başvuru harcı toplamı 910,64 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır