İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/435 K.2022/534

Mahkememizin 2021/868 Esas sayılı dosyasında davacı ... yönünden davanın tefrikine karar verilen ve mahkememizin 2022/433 Esas sırasına kaydı yapılarak görülen Konkordato Tasdiki davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Limited Şirketinin her nevi madenden elde edilen metal çinko, galvaniz sac, kurşun, alüminyum, bakır, sarı nikel, kalay metallerinin alım satımı, ithalatı, ihracatını yapmak. her türlü maden araştırılmasının yapılması ve işletmesinin kurulması,

demir dışı primer maden metallerden elde edilen metalin alım-satımı, ithalatı, ihracatını yapmak ve anasözleşmesinde yazılı olan diğer işler faaliyetlerini yerine getirebilmek amacıyla kurulduğunu, şirketin fiili olarak birinci faaliyetinin yol bariyeri, elektrik direkleri, alüminyum profil ve alüminyum bilet üretimi yapan fabrikalara külçe hammadde tedariki sağladığını, ilgili ürünlerin yurtdışından ithal edilerek Türkiye’de mukim şirketlere, antrepo teslim veya ürün millileştirilerek fabrikaya teslim edilmesi şeklinde satıldığını, şirketin fiili olarak ikinci faaliyeti ise;

galvaniz fabrikalarına satmış olunan külçe çinkonun fabrikalardan çıkan cüruf ve atıklarının tekrardan satın alarak hayvan yemi ve çinko oksit fabrikalarına satışının gerçekleştirilmesi şeklinde olduğunu, bu sürecin Tehlikesiz Atık Toplama ve Ayırma lisansı vasıtasıyla yürütüldüğünü, şirketin, Çinko Cüruf ve Hurda alım-satım yapılabilmesi ve ihraç edilebilmesi için gerekli olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca verilen Tehlikesiz Atık Toplama ve Ayırma lisansına sahip olduğunu, şirket sermayesinin 5.000.000,00-TL olduğunu,

2018 yılının ikinci yarısında ülkemiz ve diğer yabancı devletler arasındaki siyasi problemler kaynaklı ortaya çıkan kur krizi, global finansal piyasalardaki ekonomik dalgalanma süreci, faiz oranlarının %35-%40’lara ulaşması, hammadde ve malzeme fiyatlarında %100’ü aşan maliyet artışları ülkemiz ve global alandaki ticari süreçlerde ciddi bir yavaşlamaya sebebiyet verdiğini, 2021 yılı özellikle 09. aydan itibaren süregelen döviz kurlarındaki ve finansal piyasalardaki dalgalanmalar, bu sebeple vadeli alım yapmış olduğumuz tedarikçinin vadeleri 75 günden 45 güne indirmesi,

finansal dalgalanmalar kaynaklı kredi limitimiz olmasına karşın malzeme tedariğinin devam ettirilmemesi ve bu suretle müşterilerine ürün satışının gerçekleştirilememesi, döviz kurlarının devalüasyonu kaynaklı dövizli çeklerinin TL karşısında çok yüksek değerlere ulaşması,

şirketin faaliyetlerini adeta durma noktasına getirdiğini, şirketin borca batık durumda olmadığını ve mevcut haliyle şirketin tasfiyesi halinde öncelikli olarak kamu borçları ile personel maaş ve tazminatlarının %100 olarak ödenmesi akabinde, rehinli alacaklıların alacağına kavuşma oranı %100, adi nitelikteki alacaklıların alacağına kavuşma oranı %67 seviyesinde iken, konkordato tedbir kararı verilerek faaliyetlerine devam etmelerinin mümkün olması halinde belirtilen hedef planlama doğrultusunda tüm alacaklıların alacaklarına kavuşma oranının %100 seviyesinde olacağını, müvekkili ...'un ...

Şirketinin ortağı ve müdür sıfatı ile münferiden şirketi temsil yetkisine haiz olduğunu, ...

Limited Şirketinin borçlarına karşılık kefaleti bulunan kişi olduğunu, konkordato talep eden davacının iflasa tabi bir kişi olmadığını, ...Limited Şirketinin borçlarının müteselsil kefili olması nedeniyle tedbir alan şirketin kefili sıfatıyla şahsı üzerinde maddi yıkıma uğratabilecek haciz yükü oluşması ve kendi borçları ile birlikte tüm bu borçları karşılamasının mümkün olmaması nedeniyle borçlarını ödeyebilmek için konkordato talep etmek zarureti hasıl olduğunu, izah olunan nedenlerle davacı asilin de ...

Limited Şirketinin borçları sebebiyle ödeme güçlüğüne düşeceği aleni olduğundan ve 28/02/2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanunla değişik İcra ve İflas Kanunu’nun 285. maddesinde “Borçlarını, vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir.” denilmek suretiyle tacir olmayanların/şahısların da,

diğer bir deyişle tacir ve/veya şirket olma şartı aranmaksızın her borçlunun konkordato talebinde bulunabileceğinin öngörülmüş olmasından davacı asilin konkordato müessessinden yararlanabileceğinin açık olduğun belirterek müvekkili hakkında 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilmesini, akabinde 1 yıl süre ile kesin mühlet kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava İİK. 286 ve devamı hükümlerinden kaynaklanan konkordatonun tasdiki talebine ilişkindir. Adi Konkordato 2004 sayılı İİK. m. 285-309/ı arasında düzenlenmiştir.

Konkordato, borçlunun, kanunda öngörülen çoğunluktaki alacaklılar ile yapacağı ve ancak mahkemenin tasdiki ile borçlu ve alacaklılar bakımından (konkordatoya tabi ve ancak borçlu ile anlaşmaya varmayan alacaklılar dahil) bağlayıcı hale gelen bir cebri icra anlaşmadır.

Konkordato kurumu, elinde olmayan sebeplerle işleri iyi gitmeyen ve ekonomik durumu bozulan veya bozulma ihtimali olan dürüst borçluları, iflastan korumak (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. Baskı, Ankara: Adalet Yayınları, 2013 s.1443-1444) ve ödeme güçlüğü çeken borçlulara borçlarını yeniden yapılandırarak, işletmelerini iyileştirmelerine olanak sağlamak için ihdas edilmiştir.

Konkordato kurumu ile borçluya, alacaklıların çoğunluğu ile anlaşarak borçlarını ödeme ve böylelikle iflastan kurtulma imkanı sağlanmak istenmiştir. Borçlu yapılacak olan anlaşma doğrultusunda borçlarını ödediğinde tüm borçlarından kurtulmuş olur. İsviçre doktrininde, konkordato sürecinde verilen konkordato kesin mühleti borçlunun mali durumunu iyileştirmesinin bir aracı olarak görülmektedir.

İsviçre’deki kanun değişikliklerinin bir çoğunda açıkça iyileştirme kavramına yer verilmiştir. Konkordatoda alacaklıların menfaati olmakla birlikte esasen borçlunun menfaati daha ön plandadır.

Adi konkordatoda, malvarlığının terki suretiyle konkordatoda olduğu gibi malvarlığının tasfiyesi değil borçlunun mali durumunun iyileşmesi ve işletmenin faaliyetine devam etmesi amaçlanır.(Hakan Pekcanıtez/Güray Erdönmez, 7101 Sayılı Yasa Çerçevesinde KONKORDATO, İstanbul: Vedat Kitapçılık 2018, s.3 ve6)

Adi konkordato, geçici mühlet, kesin mühlet, konkordatoya tabi (nisaba esas) alacaklı ve alacaklıların tespiti, alacaklılar toplantısının yapılması ve tasdik raporunun mahkemeye ibrazı ile başlayan tasdik aşamalarından oluşmaktadır.

Geçici mühlet aşamasında; geçici mühlet kararı verilebilmesi için davacının İİK. m. 286 gereği, dava dilekçesi ekinde, konkordato ön projesini, borçlunun malvarlığının durumunu gösteren belgeleri, alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren listeyi, konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tabloyu, konkordato ön projesinde yer alan teklifin gerçekleşeceği hususunda makul güvence veren denetim raporunu mahkemeye ibraz etmesi gerekir.

Mahkemece, bizzat veya bilirkişi marifetiyle yapacağı inceleme neticesinde bu belgelerin tam olduğunun tespit edilmesi halinde İİK. m. 287/1 gereği borçluya derhal üç ay geçici mühlet verilmesi gerekir. Şartları mevcut olduğunda İİK. m. 287/4 gereği 3 aylık geçici sürenin 2 ay uzatılmasına karar verebilir.

Mahkememizin 2021/868 Esas sayılı dosyasında İİK. 286. maddesinde yer alan belgelerin eksiksiz sunulduğu anlaşılmakla 29.12.2021 tarihi itibariyle davacı lehine üç ay süre ile geçici mühlet kararı verilmiş ve geçici komiser heyeti görevlendirilmiştir.

Mahkememizin 11.01.2022 tarihli ara kararı ile davacı borçlu gerçek kişi yönünden ön raporda değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle borçlu gerçek kişi ... yönünden de daha önce istenen hususlarda rapor tanzimi için konkordato geçici komiser heyetine 1 haftalık süre verilmiştir.

Konkordato komiser heyetince sunulan 19.01.2022 havale tarihli ek ön raporda, İİK. 287. maddesi uyarınca dava dilekçesi ekinde dava dosyasına sunulması gereken belgelerin borçlu ... yönünden dosyaya eksik sunulduğu, ön projede borçlu ...'un konkordato kaynaklarının yer almadığı, ön projede borçlu ...'un şahsi borçlarının detaylı olarak yer aldığı ancak kefalet kaynaklı borçlar ile ilgili olarak diğer borçlu ... Ltd. Şti.'nin çek ve banka borçlarının yinelendiği, dosyaya sunulan olan borçlu ...'a ait ön projenin eksik olması nedeniyle uygulanabilir olmadığı ve revize edilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

Mahkememizin 21.01.2022 tarihli ara kararı ile davacılar vekiline, davalılardan ...'un kefaletten kaynaklı borçlarıyla toplam borç miktarı belirtilmek suretiyle davacı borçlu ...'a ait konkordato projesini sunmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Konkordato komiser heyetince sunulan 31.01.2022 tarihli aylık raporda özetle, ...Ltd. Şti.'nin ortağı olup söz konusu Şirketin çek ve kredi borçlarına kefil olduğu, borçlarına kefil olduğu ...Ltd. Şti.'nin konkordato talep etmesi nedeniyle şahsi konkordato talep ettiği, kefili olduğu şirketin konkordato sayesinde ödeme dengesine, sağlıklı nakit akışına ve karlılığa kavuştuğunda tüm borçlarını ödemesi mümkün hale gelebileceği, ... Ltd. Şti. tarafından sunulan revize ön projesine iştirak ettiği, mahkemenin 21.01.2022 tarihli kararı kapsamında revize ön projesini sunması için 1 hafta süre verildiği, borçlunun revize ön projesini rapor tarihi itibariyle sunmadığı yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

Konkordato komiser heyetince sunulan 16.03.2022 tarihli nihai raporda özetle, ...Şti.'nin ortağı olup söz konusu şirketin çek ve kredi borçlarına kefil olduğu, borçlarına kefil olduğu ... Tic. Ltd. Şti.'nin konkordato talep etmesi nedeniyle şahsi konkordato talep ettiği, kefili olduğu şirketin konkordato sayesinde ödeme dengesine, sağlıklı nakit akışına ve karlılığa kavuştuğunda tüm borçlarını ödemesi mümkün hale gelebileceği, ...Ltd.

Şti. tarafından sunulan revize ön projesine iştirak ettiği, mahkemenin 21.01.2022 tarihli kararı kapsamında revize ön projesini sunması için 1 hafta süre verildiği, borçlunun revize ön projesini rapor tarihi itibariyle sunmadığı, yer verilen olumlu ve olumsuz gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde ... ile ilgili konkordato talebinin reddedilebileceği yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

İİK.'nın 287. maddesinde mahkemenin geçici mühlet kararı ile birlikte, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla geçici konkordato komiseri görevlendirileceği düzenlenmiştir. İİK ‘ m.287’deki borçlunun iyileşmesi ve konkordatonun tasdiki ihtimali “ konkordatonun başarı şansı “ kavramı altında ifade edilmiştir.

Başarı olasılığı kavramından anlaşılan husus, konkordato projesinin gerçekleşme şansına sahip görülmesidir. Bu sonuca, borçlunun durumu, malvarlığı gelirleri ve taahhütlerini yerine getirmesine engel olan nedenler gözetilerek, objektif verilere göre konkordato başarı olasılığı yargıç tarafından belirlenecektir. İİK ‘nun 289/3. fıkrasında, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması halinde bir yıllık kesin mühlet verileceği belirtilmiştir.

Uyuşmazlık, dava dışı şirketin ortağı/yetkilisi bulunan davacı gerçek kişinin şirketten ayrı bir proje sunup sunmadığı, konkordato projesinin başarı şansının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmıştır.

Konkordato komiser heyetince sunulan 16.03.2022 tarihli nihai raporda özetle, ...Ltd. Şti.'nin ortağı olup söz konusu şirketin çek ve kredi borçlarına kefil olduğu, borçlarına kefil olduğu ...Ltd. Şti.'nin konkordato talep etmesi nedeniyle şahsi konkordato talep ettiği, kefili olduğu şirketin konkordato sayesinde ödeme dengesine, sağlıklı nakit akışına ve karlılığa kavuştuğunda tüm borçlarını ödemesi mümkün hale gelebileceği, ...Ltd.

Şti. tarafından sunulan revize ön projesine iştirak ettiği, mahkemenin 21.01.2022 tarihli kararı kapsamında revize ön projesini sunması için 1 hafta süre verildiği, borçlunun revize ön projesini rapor tarihi itibariyle sunmadığı, yer verilen olumlu ve olumsuz gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde ... ile ilgili konkordato talebinin reddedilebileceği yönünde görüş ve kanaat belirtilmesi üzerine davacı gerçek kişi yönünden geçici mühlet ve mahkememizce verilen tüm tedbirler 17/03/2022 günü itibariyle kaldırılmıştır.

Davacı gerçek kişinin sunduğu konkordato projesi ve dosya kapsamına göre, davacının borçları, ortağı olduğu şirketin borçlarına kefil olmasından ve şahsi malvarlıkları üzerinde şirket borçları için rehin vermesinden kaynaklanmaktadır. Tüzel kişi ve kefillerinin konkordato taleplerini aynı dilekçede birleştirilmesi mümkün olmakla birlikte, konkordatonun tasdiki için gerekli koşulların her bir borçlunun şahsında gerçekleşmesi gerekir.

Kefil, mahkemeye sunacağı konkordato ön projesinde kefalet borcunu hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, ödemelerin yapılması için mevcut mallarını satıp satmayacağını, kefalet borcu ödemesini yapabilmek için gerekli mali kaynağı nasıl sağlayacağını açıkça belirtmelidir. (Yeni Konkordato Hukuku, Editör Selçuk Öztek, 2. Baskı, sh. 148)

Somut olayda, davacının konkordato ön projesinde gösterdiği kaynakların yeterli olmadığı, projenin kendine özgü hiçbir konkordato tedbiri ve hedefi içermediği, tamamen borçlu şirketin ön projesi üzerine temellendirildiği anlaşılmakla davacı ...'un tasdik talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP