İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/629 K.2024/52

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili tarafından sigortalanmış olan ... plaka sayılı aracın 26.08.2020 tarihinde çok araçlı kazaya karışmış olduğu,…... plaka sayılı aracın önündeki trafik nedeni ile durmuş olduğunu,, arkadan gelen ... plaka sayılı aracında yine trafik yoğunluğu nedeni ile bu aracın arkasında durmuş olduğunu aynı mevkide arkadan gelen müvekkili sigortalısı ... plaka sayılı aracın önde duran araca çarpmamak için durmuş olduğunu, ancak arkadan gelen ... plaka sayılı aracın müvekkili sigortalısı ... plaka sayılı araca arkadan çarpmış olduğunu,….öne savrulan araçların 4 araçlı kaza meydana getirmiş olduğunu,

kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağında ... ve ... plaka sayılı araçların kusurlu bulunmuş olduklarını,... plaka sayılı araç hasarı için sorumlu olmamasına rağmen müvekkilinin sehven ödeme yapmış olduğunu, müvekkilinin sadece ... ve ... plaka sayılı araca karşı sorumlu olduğunu, bu nedenle hasara yönelik kusur durumunun her araç için münferiden yapılması gerektiğini, bu kapsamda Sigorta Şirketleri Arası Rucu Protokolü gereği sehven yapılmış olan ödeme için iade talebinde bulunulmuş olduğunu ancak bu talebin reddedilmiş olduğunu,…dava konusu kazada ... plaka sayılı aracın Asli Kusurlu olduğunu, ...

21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E dosyası kapsamında dava açılmış olduğu ve ancak ... plaka sayılı aracın Bilirkişi Raporu ile kusursuz bulunması nedeni ile davanın reddedilmiş olduğunu, söz konusu dosya kapsamındaki Bilirkişi Raporunda ... plaka sayılı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu tespitinin yapılmış olduğu, bu vs. nedenler ile kusur oranı nispetinde sehven ödemesi yapılmış olan 14.103,91 TL nin rucuen tahsili ile vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazada ... ve ... plaka sayılı araç sürücüsünün KTK Madde 56 kapsamında kusurlu bulunmuş olduğunu, kazanın oluş şekli dikkate alındığında ... plaka sayılı aracın hasarından müvekkilinin sorumlu olmadığını, ... plaka sayılı aracın tek sorumluluğunun ... plaka sayılı aracın arka kısmındaki hasar ile sınırlı olması gerektiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.

02/01/2023 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle; dava konusu olayın karayolları trafik kanunu kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğunu, meydana gelen olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığını önlenebilir bir kaza niteliğinde olduğunu, dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğunu, dava konusu aracın ilgili servis/ tamir atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak onarım süresinin yaklaşık 10 ( on) iş günü süreceğini ve malzeme temin süresi dahil edilmediğini, dava konusu araçta KDV ve işçilik dahil 29.064,76 TL ( İskontosuz) hasar meydana gelmiş olduğunu,

bu kapsamda Ekspertiz Raporunda tespiti yapılmış olan 28.207,82 TL hasar bedelinin 29.09.2020 tarihinde dava dışı sigortalıya ödenmiş olduğu, kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğunu davaya konu Trafik kazası kapsamında.

1. kazada ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’ in % 100 kusur oranı ile asli ve tam kusurlu olduğunu, ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı aracın kusursuz olduklarını, 2. kazada; ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’ nin % 100 kusur oranı ile asli ve tam kusurlu olduğunu, 1. kazada kaza yapmış olan ... plaka sayılı araç ile , kendilerine 2 kere arkadan çarpılmış olan ... ve 378 jn 001 plaka sayılı araçların kusursuz oldukları, dava konusu zincirleme trafik kazasında davalı şirkete sigortalı ... plaka sayılı aracın arka kısmında arkadan çarpma nedeniyle meydana gelmiş olan hasardan ;

... plaka sayılı araç sürücüsü ...’ nin % 50 oranında eşdeğer kusurlu olduğunu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’ in % 50 oranında eşdeğer kusurlu olduğunu ... plakalı 2015 model ... Marka ... tipi Husui kullanım- otomobil aracın dava dışı araç maliki ... adına ... vadeli ... numaralı “Ayrıcalıklı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi” ile dava dışı (... Sigorta A.Ş.) ... Sigorta A.Ş. tarafından 26.08.2020 kaza tarihinde teminat altında olduğunu, dava dışı ...

Sigorta A.Ş.tarafından görevlendirilen bağımsız eksper (...- ...) tarafından ... numaralı hasar dosyası için düzenlenen 27/08/2020 tarihli “Kesin Eksper Raporu” nda; aracın toplam hasarının parça ve işçilik dahil 28.207,82 TL olacağının değerlendirildiği (KDV dahil), işbu tutarın.

Kasko Sigortası Genel şartları ve özel şartlarla çelişmeyen ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu bir hasar olması nedeni ile ve ...- ... servisinin 04.09.2020 tarihli sigortalı ... adına düzenlenen e-arşiv faturası dahilinde (27.854,04 TL bedelli fatura) ...

Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı sigortalısı ... plakalı araç maliki ...’a banka kanalı ile ... hsar dosya ödemesi açıklaması ile ve 10.09.2020 tarihinde sigortalısından alınan “İbranam, Temlik ve Tazmiant Makbuzu” belgesi dahilinde ödeme yaptığını akabinde yapmış oluğu işbu ödemeyi ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. ‘den talep ettiği, davacı ... Sigorta A.Ş. ‘ nin ... numaralı kayıtla 27.11.2020 tarihinde ...

Sigortaya yapmış olduğu toplu 220.357,21 TL ‘ lik ödeme içinde 28.207,82 TL 26.10.2020 tarili talebin ödemesinin de bulunduğunu, davacı Kasko Sigortacısı tarafından dava dışı sigortalısına 28.207,82 TL hasar ödemesi yapıldığı, heyetimizce tespit edilen 29.064,76 TL hasar miktarının içinde olduğu ve kadri maruf olarak değerlendirildiğini kaza tarihi dikkate alındığında ZMMS sigortacısının azami temiant limitinin 41.000,00 TL olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

KANAAT VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık, 26/08/2020 tarihinde meydana gelen çok araçlı trafik kazası sonucunda davacı tarafından sigortalanan ... plakalı araca, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı aracın çarpması sonucunda meydana gelen hasar tazminatı yönünden ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında davalı şirket sigortalısının kusuruna tekabül eden 14.103,91 TL'nin rücuen tazminine ilişkindir. Türkiye Sigorta, ... Sigorta ve ... Sigorta şirketlerinden poliçe ve hasar dosyalarının celp edildiği, ... 21. Asliye Ticaret Mahkememsinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasının dosyamız arasına alındığı görülmüştür.

... plakalı 2015 model ... Marka ... tipi aracın dava dışı araç maliki ... adına ... vadeli ... numaralı “Ayrıcalıklı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi” ile dava dışı (... Sigorta A.Ş.) .... A.Ş. Tarafından dava dışı ...

Sigorta A.Ş.tarafından görevlendirilen bağımsız eksper (...- ...) tarafından ... numaralı hasar dosyası için düzenlenen 27/08/2020 tarihli “Kesin Eksper Raporu” nda; aracın toplam hasarının parça ve işçilik dahil 28.207,82 TL olacağının değerlendirildiği (KDV dahil), işbu tutarın.

Kasko Sigortası Genel şartları ve özel şartlarla çelişmeyen ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu bir hasar olması nedeni ile ve ...- ... servisinin 04.09.2020 tarihli sigortalı ... adına düzenlenen e-arşiv faturası dahilinde (27.854,04 TL bedelli fatura) ...

Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı sigortalısı ... plakalı araç maliki ... 'a banka kanalı ile ... hsar dosya ödemesi açıklaması ile ve 10.09.2020 tarihinde sigortalısından alınan “İbranam, Temlik ve Tazmiant Makbuzu” belgesi dahilinde ödeme yaptığı, akabinde yapmış oluğu işbu ödemeyi ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'den talep ettiği, (... Sigorta A.Ş.' nin ... plakalı araca 03/10/2019-2020 vadeli ZMMS poliçesi ile teminat verdiği), davacı ...

Sigorta A.Ş.' nin ... numaralı kayıtla 27.11.2020 taihinde ... Sigortaya yapmış olduğu toplu 220.357,21 TL' lik ödeme içinde 28.207,82 TL 26.10.2020 tarili talebin ödemesinin de bulunduğu, sonrasında; davacı ... Sigorta A.Ş.' nin dava dışı ... plakalı aracın kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş. aleyhine ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas dosyası ile yapılan ödemenin iadesi için dava açtığı ancak Mahkemenin ...

K. Sayılı 22/02/2022 tarihli kararında; "...bu durumda davacı tarafin davalı şirkete kasko sigortalı ... plakalı araca verilen zarardan sorumlu olmadığına dair iddiası isabetsiz olup davacı tarafça ödenen bedelin yersiz olduğu davacı tarafça ispatlanamamış olup davanın reddine" dair hüküm kurulduğu, işbu hükme esas alınan kusur raporunun dosya kapsamında alınan rapor ile uyumlu olduğu, ... plakalı aracın ZMMS sigrotacısı ...

Siigorta A.Ş.' nin yukarıdaki gerekçeli karar doğrultusunda, ... sigortaya 27.11.2020 tarihinde ödemiş olduğu tam hasar miktarı 28.207,82 TL' nin kazada ... plakalı araç sürücüsünün ve kendi sigortalısının eşit oranda % 50'şer kusurlu olduğunun tespit edilmesi ile ödemiş olduğu tutarın % 50' sini; davalı ... plakalı dava dışı ... adına kayıtlı 2006 model ... otomobilin 27/01/2020-2021 tarihleri arasında ... numaralı ZMMS sigorta poliçesi ile teminat veren davalı ...

Sigorta A.Ş.'den; ödeme tarihi olan 27.11.2020 tarihinden itibaren ödenen bedelin % 50'si kusur sorumluluğu dahilinde 14.103,91 TL'yi işbu dava ile talep ettiği görülmektedir.

Davacı Kasko Sigortacısı tarafından dava dışı sigortalısına 28.207,82 TL hasar ödemesi yapıldığı, kaza tarihi dikkate alındığında ZMMS sigortacısının azami teminat limitinin 41.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.

... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...

Karar sayılı dosyasında İTÜ Makine Fakültesi'nden 3 kişilik Bilirkişi Heyeti nezaretinde alınan 20/10/2021 tarihli kusur raporunda, Başvuruya konu zincirleme kazanını ilk kazasında, davacı şirkete ZMSS sigortalı, ... plakalı aracın sürücüsü ... in K.T.K.’ nun 52. maddesine göre aracının hızını görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara göre ayarlayıp dikkatli bulunması ve önündeki aracı izlerken de güvenli bir mesafe bırakması gerekirken, bu kurala riayet etmeyip dikkatsiz ve tedbirsiz biçimde seyretmesi ve önündeki araçları yakın takip etmesi sonucu,

önünde aynı istikamete seyreden ... plakalı araca arkadan çarptığından ve savrularak önünde bulunan ... araca çarpmasına neden olduğundan ve K.T.K.’ nun 84 d. (arkadan çarpma) maddesine göre de asli kusurlu olduğundan, meydana gelen 1. kazada tam (%100) kusurlu olduğu,

davaya konu zincirleme kazanını ikinci kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ... nin K.T.K.’ nun 52. maddesine göre aracının hızını görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara göre ayarlayıp dikkatli bulunması ve önündeki aracı izlerken de güvenli bir mesafe bırakması gerekirken, bu kurala riayet etmeyip dikkatsiz ve tedbirsiz biçimde seyretmesi ve önündeki araçları yakın takip etmesi sonucu, önünde aynı istikamete kaza yapan ... plakalı araca arka kısmından çarptığından,

savrularak önündeki ... plakalı araca çarpmasına ve bu aracından savrularak en önde bulunan ... plakalı araca arkadan çarpmasına neden olduğundan ve K.T.K.’ nun 84 d. (arkadan çarpma) maddesine göre de asli kusurlu olduğundan, meydana gelen 2. kazada tam (%100) kusurlu olduğu,

... plakalı aracın sürücüsü ...'ün ve önünde bulunan ... plakalı aracın sürücüsü ... nun seyir şeritlerinde aracına iki kere arkadan çarpıldığından meydana gelen kazalarda herhangi bir nizamsız davranışı veya tedbirsizliği söz konusu olmadığı için kusursuz oldukları, davalı şirkete kasko sigortalı ... plakalı aracın arka kısmında meydana gelen davaya konu hasardan 1. ve 2. Kazada arkadan çarpan araç sürücülerinin, ... plakalı araç sürücüsü ... nin ve ... plakalı aracın sürücüsü ... in %50 oranında eşit olarak sorumlu oldukları kanaati ile rapor tanzim ettikleri görülmüştür.

Mahkememizce de, dosyadaki belgeler, Trafik kazası trafik kazası tespit tutanağı, kazaya karışan araçlara ait hasar dosyaları ve ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...

Karar sayılı dosyasından alınan kusur raporunun incelenmesi sureti ile dosya kusur durumunun tespiti ve hasar miktarının belirlenmesi yönünden 1 Makine Mühendisi ve 1 Kara Taşıtları Sigorta Uzmanınından oluşan Bilirkişi Heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından hazırlanan 02/01/2023 tarihli raporda, 1. Kazada, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in, asli ve tam kusurlu olduğu,... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı aracın KUSURSUZ oldukları, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin %100 kusurlu olduğu,

1 Kazada kaza yapmış olan ... plaka sayılı araç ile , kendilerine 2 kere arkadan çarpılmış olan ... ve ... plaka sayılı araçların KUSURSUZ oldukları, dava konusu zincirleme trafik kazasında davalı şirkete sigortalı ... plaka sayılı aracın arka kısmında arkadan çarpma nedeniyle meydana gelmiş olan hasardan ; ... plaka sayılı araç sürücüsü ...' nin % 50 oranında EŞ DEĞER KUSURLU olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in %50 oranında kusurlu olduğu, dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu,

dava konusu araçta KDV ve işçilik dahil 29.064,76 TL ( İskontosuz) hasar meydana gelmiş olduğunu, bu kapsamda Ekspertiz Raporunda tespiti yapılmış olan 28.207,82 TL hasar bedelinin 29.09.2020 tarihinde dava dışı sigortalıya ödenmiş olduğu, kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu tespit edilmiştir.

Alınan her iki bilirkişi raporunda da kusur oranının aynı olduğu tespit edilmiş, raporlar denetime elverişli görülmüştür. Dava dışı Kasko Sigortacısının kaza tarihinde yürürlükte olan kasko sigortası sözleşmesinden kaynaklanan hasarı dava dışı sigortalısına ödediği ve ödeme tarihinden itibaren ödemiş olduğu miktar kadar sigortalısına halef olduğu (TTK1472) anlaşılmaktadır. Sigortacının rücu hakkı kanundan doğan bir hak olmakla birlikte, sigortacının sigortalının yerine geçerek zarardan sorumlu olan kişilere rücu edebilmesi için aşağıdaki şartlar aranmaktadır:

Zararın Sigorta Teminatı Kapsamında Olması. Sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için, öncelikle, tazminat ödediği kişi ile sigortacı arasında zarar konusunu kapsayan bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması ve bu sözleşme kapsamında üçüncü kişiler tarafından zararın gerçekleştirilmiş olması gerekir.

Buna göre zarar gören ile sigortacı arasında tazminat yükümlülüğünü doğuran bir sigorta sözleşmesi yoksa veya zarar konusu olay sigorta teminatı kapsamında değilse ya da zararı doğuran olay üçüncü kişilerce değilde sigortalı tarafından kasten gerçekleştirilmiş ise, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü doğmayacağından rücu hakkı da olmayacaktır.

Buna rağmen, sigortacının zarar görenlere ödeme yapmış olması halinde, ödediği tazminat için zarar veren kişilere karşı rücu davası açması mümkün değildir.

Zarar Görenin Dava Hakkının Mevcut Olması. Sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için aranan ikinci şart, sigortalının zarar veren üçüncü kişiden tazminat isteme hakkının mevcut olmasıdır. Zira, sigortalı, sigorta konusu menfaate zarar veren kişiden tazminat isteme hakkına sahip değilse, sigorta şirketinin de üçüncü kişiden tazminat hakkı olmayacaktır.

Bu husus, TTK.m.1301'de (yeni TTK.1472) “sigorta ettiren kimsenin vaki zarardan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hak, ... sigortacıya intikal eder” ifadesiyle öngörülmüştür. Bunun sonucu olarak, sigortalının üçüncü kişiden tazminat isteme hakkının bulunmadığı hallerde, örneğin zarara sigortalı kendi kusuru ile neden olmuşsa, sigorta şirketi sözleşme gereği tazminat ödediği halde üçüncü kişiden tazminat talebinde bulunamayacaktır.

Diğer bir deyişle, sigorta şirketine intikal eden hak, sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan dava hakkıdır.

Sigortalının dava hakkının hangi hukuki nedenden kaynaklandığı, sigortacının rücu hakkı bakımından önem taşımaz. Buna göre, hakkın kaynağını, trafik kazalarında olduğu gibi bir haksız fiil, bina malikini sorumluluğunda olduğu gibi kusursuz sorumluluk hali oluşturabilir. İster kanundan isterse haksız fiil, hukuki işlem veya sebepsiz zenginleşmeden kaynaklansın, sigorta teminatı kapsamına giren bir tazminatı ödeyen sigortacı, sigortalının haklarına halef olur ve bu kişinin dava edebileceği tüm kişilere karşı rücu hakkından yararlanır.

Sigorta şirketi, sigortalıya daha fazla tazminat ödemiş olsa bile, kendisine ancak sigortalının uğradığı gerçek zarar karşılığını talep hakkı intikal eder. Bu gerçek zarar karşılığı ödenen tazminat, rücu hakkının üst sınırını teşkil eder ve bu tazminattan fazlası sigortacıya intikal etmez. Sigorta şirketi tarafından tazmin edilmeyen zarar kısmı için, sigortalının zarardan sorumlu olan üçüncü kişiden tazminat isteme hakkı devam etmektedir. Bu açıdan, sigortalı tarafından sigorta şirketine verilen ibraname, sadece ödenen zarar miktarına ilişkin dava haklarının sigorta şirketine intikalini sağlar.

Sigorta Tazminatının Ödenmiş Olması; Rücu hakkı, sigorta şirketinin zarar görene ödediği tazminata bağlı olarak sigortacıya tanınan bir haktır. Bu hakkın doğabilmesi için de, sigortacının poliçe kapsamındaki zararı sigortalısına ödemiş olması gerekir. Dolayısıyla, sigorta şirketi, henüz ödeme yapmadan rücu hakkını kazanamaz. Nitekim, Yargıtay kararlarında da, sigortacının rücu hakkını kazanabilmesi için sigortalısına ödemede bulunmuş olması şart koşulmuştur.

Tüm bu açıklamalar ışığında toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde, dava dışı kasko sigortacısının dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu, Makine Mühendisi Bilirkişisi tarafından da tespit edilen 28.207,82 TL maddi tazminata karşılık Kasko Sigortası Genel şartlarının "4.3.Sigorta şirketi ödediği tazminat tutarınca sigortalıya halef olur.

Sigorta şirketi ödediği tutar için rücu talebini, sigorta limitleri dahilinde, öncelikle ilgili risk için teminat sunan sigorta şirketine yöneltir” maddesi doğrultusunda tamamını davacı ... Sigorta A.Ş. (... plakalı aracın ZMMS sigortacısından) 27.11.2020 tarihinde tahsil ettiği, ancak davalı ... Sigorta ile (... plakalı aracın ZMMS sigortacısı) ile eşit oranda sorumluluklarının bulunduğu her iki rapordan da anlaşılmakla.

27.11.2020 tarihinde ödemiş olduğu bedelin %50 kusur oranı dahilinde davalı ... Sigorta A.Ş.'den 14.103,91 TL'sini talep edebileceği kanaatine varılmakla davanın kabulü cihetine gidilerek 14.103,91 TL nin 27/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim