İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/813 K.2023/758

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle, 15/10/2022 tarihinde işyerinde su tesisatının patlaması sonucu iş yerinin zarar gördüğünü, işyerinde bulunan karar defteri, faturalar başvuru formları, abonelik sözlemeleri taahhütnameler, nüfus cüzdan fotokopileri ve benzeri bir kısım ticari belgenin zayi olduğunu, karar defterini tasdik ettirmek için TTK 82. maddesi gereği zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

Dava, 6102 Sayılı TTK m.82/7 kapsamında zayi belgesi verilmesi istemidir.

Uyuşmazlık, davacı şirketin 2018 yılı karar defterinin zayi olup olmadığı, davacı şirketin karar defterinin muhafazası için gereken özeni gösterip göstermediği, TTK 82. Maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi için gereken koşulların oluşup oluşmadığı konusundan ibarettir.

6102 Sayılı TTK m.82 kapsamında TTK'ya tabi her tacir ticari defterlerini bu kapsamda m.64/3'de öngörülen yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve yönetim kurulu karar defteri ile diğer defter ve belgeleri 10 yıl süreyle saklamakla yükümlüdür. Tacirin saklamakla yükümlü olduğu bu defter ve belgelerin m.82/7 kapsamında yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyana uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün hak düşürücü süre içerisinde ticari işletmenin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesine başvurmak suretiyle kendisine bir zayi belgesi verilmesini talep etme hakkı bulunmaktadır.

İstanbul BAM 14. HD 2022/1302 Esas 2022/1425 Karar sayılı ilamında "TTK'nın 87/7.maddesinde sayılan haller tahdidi değildir. Talebin her somut olayın özelliklerine göre değerlendirilip karara bağlanması gerekir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/1. maddesine göre; “Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.” mevcuttur.

TTK'nun 82/7. maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ...açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmü düzenlenmiştir.

Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.

Somut olayda, su tesisatının patlaması sonucu zayi olduğu iddia edilmekle birlikte defterlerin ne şekilde muhafaza edildiğinin açıklanamadığı gibi şirket merkezinin taşınmasının mücbir sebep teşkil etmediği, davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

BAŞKAN ... ÜYE ... ÜYE ... KATİP ...