İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/519 K.2026/83

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı taraf sigorta şirketi tarafından ... numaralı Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen ... sevk ve idaresinde iken ... plakalı Tır ve ... plakalı Dorse ile birlikte ... Karayolu ...Bulvarı üzerinde bölünmüş yolda doğudan batı istikametine seyredip ...

Sitesi yaklaşımında bulunan ... üzerindeki korkulukları kırarak köprüden Tır kupasının kafasının üzerine diklemesine düştüğü esnada köprünün altından geçmekte olan ...A.Ş.'ye ait ... no'lu ve toplam 19 vagondan oluşan ... üzerine düşerek vagonlara hasar ve zarar verdiği; sözkonusu kaza sebebiyle .. no'lu Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile davacı şirkete sigortalı ...

A.Ş.'ye ait 6 adet vagonda hasar ve zarar meydana geldiği tespit edildiği; davacı şirket tarafından yaptırılan ekspertiz çalışması sonucu 32.953,37.-Euro hasarın 02.11.2022 tarihinde davacı şirket sigortalısına ödendiği sigortalısının halefi olması nedeniyle 32.953,37.-EURO tazminatın - davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla - ödenme tarihi olan 02.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranıyla faiz, yargılama gideri ve avukatlık ücretleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, TTK ve KTK gereği zamanaşımın dolduğu; ... plakalı aracın davalı şirkete trafik poliçesi ile sigortalı olduğu; poliçede verilen araç kaza başı Maddi teminat 82.000 TL olduğu; ... plakalı aracın 25.05.2020 tarihinde meydana gelen kazasından dolayı davacı yanın rücuen tazminat talebi üzerine ... nolu hasar dosyası açıldığı kazanın 13.01.2015 tarihinde meydana geldiği ve şirkete başvuru 01.02.2017 tarihinde zamanaşımı süresi geçtikten sonra olduğundan talebin reddedildiği;

sürücünün kusur durumunun tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’nden kusur raporu alınması gerektiği davalının davanın açılmasına sebebiyet vermediği ve kusurlu olmadığı için faiz talebinin haksız olduğu neticeten davanın reddine, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun poliçe teminatı ile sınırlandırılmasına, faiz isteğinin reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, rücuen tazminat davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlığın, davacının sigortalısının emtiasında davalının sigortasından kaynaklı meydana gelen zararın tazmini neticesinde davacının davalıdan bu zararı rücuen tazmin edip edemeyeceği, tazmin edebiliyorsa miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz 28/02/2024 tarihli duruşma ara kararı ile davaya konu kazada kusur oranının tespiti için dosyanın kusur bilirkişisi ...’a tevdine karar verilmiştir.

Kusur bilirkişisi ...'dan alınan 08/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı çekici ve çekicinin arkasında bağlı bulunan ... plakalı dorse sürücüsü ...'in maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında %100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, ... yollarına ait toplam 19 adet vagonu bulunan ... numaralı treni makinisti ...'ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememiz 22/04/2025 tarihli ara karar ile dosyanın ...'nde görevli makine mühendisleri ..., ... ve ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdii ile uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Bu kapsamda bilirkişi heyetinden alınan 20/11/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; bilirkişiden incelemesi talep edilen hususun kazada hasarlanan ve hurdaya ayrılan ... numaralı vagonun onarımının rayiç piyasa değerinin de dikkate alınmasıyla ekonomik olup olmadığını irdelemek ve buna göre eğer ekonomik bir tamirat söz konusu olacaksa toplam hasar bedelinin belirlemek; eğer aracın perte bırakılması uygun ise de aracın hurda (sovtaj) değeri ile sovtaj tenzil değeri toplamının rayiç değerinden çıkarılmasından sonra geriye kalan bakiye zararı yani ... numaralı vagonda oluşan gerçek hasar bedelini hesaplamak olduğu,

kaza tarihi itibariyle parça kodları olmaksızın ilgili fatura numaralarına atıfta bulunularak sunulan parça değişim listesinin parça sayısı ve gerekliliği açısından meydana gelen kaza ile uyumlu olduğu ve vagonlardaki hasarın davaya konu trafik kazasıyla uyumlu olduğu, vagonların tümünün sarnıç yürüme yolu, basamak, nefeslik vana kapağı ve menhol kapaklarının zarar gördüğü ve bu parçaların değişimlerinin gerektiği; hurdaya ayrılan....numaralı vagonun sarnıç tankının tamamen kullanılamaz hale gelecek şekilde ağır şekilde hasarlandığı,

değişen parça nitelik açısından ve parça maliyetleri açısından orijinal parça fiyatlarına uygun şekilde ekspertiz raporunda sunulduğu, 5 adet vagonun onarımı için gerekli yedek parça bedeli ve işçilik Masraflarının iskontosuz ve KDV dahil şekilde 13.387,48 Euro'luk bir bilanço ortaya çıkaracağı ve onarımı yapılan 5 adet vagonun toplam hasar bedeli, toplam muafiyet bedelinden düşük olduğundan söz konusu hasarla ilgili davacı sigorta şirketinin herhangi bir ödeme yapma yükümlülüğünün bulunmadığı,

karayolundan düşen çekicinin darbesinin vagonun bir bojisinin dray etmesine ve vagonun ağır şekilde hasarlanmasına neden olduğu beraber değerlendirildiğinde vagonun onarım masrafının piyasa değeri ile karşılaştırılması durumunda %50'sinden daha fazla bir onarım masrafı oluşacağı ve onarımın ekonomik olmadığı öngörüldüğünden ... numaralı vagonun pert-total olarak hurdaya ayrılmasının makul olduğu, 35 vagonluk blok tren için €2,2 milyon - €3,1 milyon civarı yatırım rakamı tespit edilmiş olup;

bu da yaklaşık olarak vagon başına €60.000 - €90.000 düzeyine karşılık geldiği ve bu nedenle 07/09/2022 tarihli hasar ekspertiz raporunda her bir vagonun ikame bedelinin 92.500 Euro olarak belirtilmesi ve tazminat hesabının söz konusu tutar üzerinden yapılmasının makul olduğu, ... numaralı vagonun hurda sovtajının yapıldığı 29/04/2022 tarihi itibariyle 6 yaşında olduğu bilinmekte olduğu, söz konusu tarihteki sigorta değerinin yıpranma payı dikkate alınarak Bileşik Amortisman Formülü ile yaklaşık 67.501 Euro olarak hesaplandığı ve bu değerin hasar ekspertizinde vagonun sigorta bedeli olarak belirlenen 64.750 Euro'ya oldukça yakın olduğu,

sovtaj hesabının yapıldığı 29/04/2022 tarihi itibariyle vagonun boş ağırlığı 22.440 kg olarak makul ölçülerde hesaba katıldığı, ilgili tarihteki hurda demir fiyatı 7,67 TL/kg ve TCMB döviz kurundan 1 Euro *15,64 TL kullanılarak vagonun hurda bedeli 11.005,24 Euro olarak doğru şekilde hesaplandığı, vagonun kullanılabilecek durumda olan vana, kapak, dişli, kavrama vb ekipmanlarının toplam bedeli olan 16.166,39 Euro'nun doğru şekilde hesaplandığı, söz konusu vagonun ikame bedeli 92.500 Euro olduğundan tenzil muafiyet miktarının 4.625 Euro olarak doğru şekilde hesaplandığı,

tenzil muafiyetinin vagon tazminat miktarından çıkarılması ile birlikte hurdaya ayrılan ...numaralı vagonun hurda bedeli, sovtaj indirimi ve tenzil muafiyeti göz önüne alındığından davacı sigorta şirketinin hasar miktarını sigortalısına ödemesi ile hukuken hak sahibi yerine geçerek talep edebileceği bakiye tazminat miktarının 32.953,37 Euro olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, davacının sigortalısı olan 6 adet 7841 serili boş tank vagonu seyir halindeyken üst geçit köprüsü ile geçiş yapan D 400 karayolunda seyir halindeki ... plakalı tır çekici sürücüsünün 401,7 promil alkollü olarak aracı kullandığı, aracın seyir halindeyken ... üzerindeki demir korkulukları kırarak köprüden tırın kupası kafasının üzerine diklemesine davacının sigortalısı olan vagonların seyri halindeyken düştüğü esnada meydana gelen zarar bulunduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu 25/05/2020 tarihinde ...'nde davacının sigortalısına ait 6 adet 7841 serili boş tank vagonu seyir halindeyken üst geçit köprüsü ile geçiş yapan ... karayolunda seyir halindeki ... plakalı tır çekicisi, bölünmüş karayolunun ortasındaki açıklıktan manevra dizisindeki tank vaganlarına bitişik boş kapalı vagon üzerine düştüğü; bu vagona bitişik ...no.lu tank vagonunun bir bajisi raydan çıktığı; manevra dizisi duruncaya kadar bu vagonun ve devamındaki ... no.lu tank vagonlarının menhol kapaklarına ve üst kısımlarına hasar vererek ... no.lu vagonla ...no.lu vagon arasında kaldığı;

tırın dorsesi karayolu köprüsü orta boşluğundan iltisak hattı yanındaki ikinci demiryolu hattı üzerine iltisak hattı ile istinat duvarı arasına düştüğünden bahisle davacının sigortalısı tarafından bildirimde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davacının sigortalısı olan ... A.Ş'nin makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında sigortalandığı; hareketli ekipmanlar geniş ek teminatı klozu kapsamında teminata dahil olan hasar klozlarının tespit edildiği; poliçeye ekli makine listesinde gösterilen müteharrik makinelerde çarpma, çarpışma, raydan çıkma, düşme, devrilme, yuvarlanma, toprak kayması, toprak çökmesi, kaya düşmesi, yangın, yıldırım, deprem (kara ve deniz depremi, tsunami), yanardağ püskürmesi, sel, seylap, su baskını ve çığ sebepleri ile meydana gelecek hasarların teminat kapsamında olduğu ifade edilmektedir.

Davacının sigortalısına ait vagonların üzerine davalının sigortalısı olan ... plakalı tırın düşmesi nedeniyle ... nolu vagonda meydana gelen hasarın ağrı hasar niteliğinde olduğu; tamirinin teknik olarak mümkün olmadığı, maliyetinin üzerinde yenileneceğinden hurdaya ayrılacağının ekspertiz raporu ile de tespit edildiği; diğer vagonlar yönünden tamirinin mümkün olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafından sigortalısına 02/11/2022 tarihinde 32.953,37 Euro hasar dosyası kapsamında ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından davalıya 27/01/2023 tarihli rücuen tazminat talepli ödenen iş bu meblağın rücuen ödenmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

İş bu kaza kapsamında davalının sigortalısı olan çekici aracının sürücüsünün alkollü olması nedeniyle KTK m.48 ( standartların üzerinde alkol alarak araç kullanmak) ve m. 52/1B ( sürücüler aracının yük ve teknik özelliklerine göre seyrini

hava, yol ve trafiğin gerektirdiği şartlara göre ayarlamak zorundadırlar) kuralını ihlal ettiğinden asli derecede kusurlu olduğu; davacının sigortalısı olan vagonların... numaralı treni ile normal seyri seferinde olay mahalli köprü altına geldiğinde, aşırı alkolü olarak çekici kullanan sürücüsünün almış olduğu alkole bağlı olarak sevk ve idare hatası sonucu direksiyon hakimiyetine kaybetmesi sonucu köprü korkuluklarını kırarak köprü üstünden dikine idaresindeki trenin vagonlarının üzerine düşmesi sonucu mevcut şartlarda olayı önlemek bakımından alabileceği bir önlem ve tedbir bulunmadığından dolayı olayda atfı kabil kusuru bulunmadığı anlaşılmakla meydana gelen zararda davalıdan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir.

Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim uygulanması da doğru değildir. (Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih ... E. ... K., 28.03.2016 tarih ... E. ...K., 04.04.2016 tarih...

E. ... K., 17.03.2014 tarih ... E. ... K. Sayılı ilamları )

Dosya kapsamında alınan makine mühendisi bilirkişi heyeti raporunda " Raylı taşıt sistemlerine ait vagon, lokomotif vb araçların karayolu taşıtları gibi marka, tip ve model yılına bağlı olarak Sigortalar Birliği veya başka bir resmi kuruluş tarafından kayıtları tutulan güncel rayiç bedel listesi veya envanteri bulunmamaktadır. Avrupa’da yük taşıma için sarnıç tipi vagonların birim fiyatına dair kolay ulaşılabilir ve güncel bir açık veri tespit edilememiştir. Ancak aşağıda verilen link

üzerinden 35 vagonluk blok tren için €2,2 milyon – €3,1 milyon civarı yatırım rakamı tespit edilmiş olup; bu da yaklaşık olarak vagon başına €60.000 - €90.000 düzeyine karşılık gelmektedir. Bu nedenle 07/09/2022 tarihli hasar ekspertiz raporunda her bir vagonun ikame bedelinin 92.500 Euro olarak belirtilmesi ve tazminat hesabının söz konusu tutar üzerinden yapılması makul bulunmuştur.

" tespitinin yerinde olduğu, emsal araştırması mümkün olmadığından bilirkişi heyeti tarafından eksper raporunda yapılan tespitlerin denetime ve hüküm kurmaya elverişli olarak incelendiği anlaşılmıştır.

Kaza tarihi itibariyle parça kodları olmaksızın ilgili fatura numaralarına atıfta bulunularak sunulan parça değişim listesinin parça sayısı ve gerekliliği açısından meydana gelen kaza ile uyumlu olduğu; hasarlanan 6 adet vagondaki deformasyonu gösteren fotoğraflar, hasarla ilgili oluşturulan ekspertiz raporu ve kazanın oluş şeklini tarif eden kaza tespit tutanağı beraber değerlendirildiğinde vagonlardaki hasarın davaya konu trafik kazasıyla uyumlu olduğu;

davaya konu olan trafik kazası neticesinde vagonların tümünün sarnıç yürüme yolu, basamak, nefeslik vana kapağı ve menhol kapaklarının zarar gördüğü ve bu parçaların değişimlerinin gerektiği; hurdaya ayrılan ... numaralı vagonun sarnıç tankının tamamen kullanılamaz hale gelecek şekilde ağır şekilde hasarlandığı; kaza esnasında karayolu köprüsü üzerinden sürüklenerek düşen çekici kupasının ... numaralı vagona doğrudan darbe indirerek söz konusu vagonun bir bojisinin dray etmesine ve vagonun ağır şekilde hasarlanmasına neden olduğu.

5 adet vagonun onarılması için muhtelif ölçü ve sayılarda çelik çekme boru, demir köşebent, galvaniz kaplama üst platform ve basamak parçalarının değişiminin gerektiği; değişen parça nitelik açısından ve parça maliyetleri açısından orijinal parça fiyatlarına uygun şekilde ekspertiz raporunda sunulduğu; parçaları boyanması için kullanılacak malzemenin de dikkate alınmasıyla sonuç olarak 5 adet vagonun onarımı için gerekli yedek parça bedeli ve işçilik masraflarının iskontosuz ve KDV dahil şekilde 13.387,48 Euro olacağı;

davacının poliçe kapsamında her bir vagonda oluşan hasar için vagon yeni ikame bedelinin %5’i oranında tenzil muafiyeti uygulanacağı belirtildiği; toplam 5 adet vagon hasarlı olduğundan ve her bir vagonun ikame bedeli ise 92.500 Euro olduğundan toplam muafiyet miktarı (92.500 Euro * 0,05 * 5) = 23.125 Euro olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yeni ikame bedeli vagonun tamamen yenisi ile değiştirilmesi durumunda ortaya çıkan bedel olup %5 oranındaki tenzil muafiyeti ise hasar tazminatı hesaplanırken sigorta şirketinin ödemeyeceği kısım olup davalıdan talep edemeyeceği anlaşılmıştır. Eksper raporu da dikkate alındığında hurdaya ayrılan ... numaralı vagonun sigorta bedelinin 92.500 Euro olduğu; iş bu vagonun dosya kapsamında öncesinde vagona ilişkin hasar kaydı bulunmadığı.

6 yaşında vagonun hasarsız olması nedeniyle yıllık %5’lik amortisman indirimi ile güncel bedelinin 64.750 Euro olduğu;...numaralı vagonda 1 adet basamağın deforme olduğu, sarnıç tankının komple ve sarnıç üst yürüme yolu, menhol kapağı ile nefeslik vana kapağının hasarlı olduğu, vagonun onarım masrafının piyasa değeri ile karşılaştırılması durumunda %50’sinden daha fazla bir onarım masrafı oluşacağı ve onarımın ekonomik olmadığı öngörüldüğünden ... numaralı vagonun pert-total olarak hurdaya ayrılması gerektiği anlaşılmıştır.

Vagonun sigorta bedeli olarak belirlenen 64.750 Euro’ya oldukça yakın olduğu, sovtaj hesabının yapıldığı 29/04/2022 tarihi itibariyle vagonun boş ağırlığı 22.440 kg olarak makul ölçülerde hesaba katıldığı, ilgili tarihteki hurda demir fiyatı 7,67 TL/kg ve TCMB döviz kurundan 1 Euro = 15,64 TL kullanılarak vagonun hurda bedeli 11.005,24 Euro olarak doğru şekilde hesaplandığı, vagonun kullanılabilecek durumda olan vana, kapak, dişli, kavrama vb ekipmanlarının toplam bedeli olan 16.166,39 Euro’nun doğru şekilde hesaplandığı,

söz konusu vagonun ikame bedeli 92.500 Euro olduğundan tenzil muafiyet miktarının 4.625 Euro olarak doğru şekilde hesaplandığı, tenzil muafiyetinin vagon tazminat miktarından çıkarılması ile birlikte hurdaya ayrılan ... numaralı vagonun hurda bedeli, sovtaj indirimi ve tenzil muafiyeti göz önüne alındığından davacı sigorta şirketinin hasar miktarını sigortalısına ödemesi ile hukuken hak sahibi yerine geçerek talep edebileceği bakiye tazminat miktarının 32.953,37 Euro olduğu davacının ödeme yaptığı iş bu meblağı rücuen davalıdan talep edebileceği anlaşılmıştır.

Davalının poliçe kapsamında maddi teminat limiti 82.000 TL olduğu anlaşılmakla iş bu poliçe limiti ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Davacının düzenlenen poliçe kapsamında sigortalı ile yabancı para cinsinden poliçe düzenlenmesi, ödemenin yabancı para cinsinden yapılması nedeni ile TBK 99. Maddesine istinaden yabancı para cinsinden talepte bulunabileceği; yabancı para cinsinden açılan davalarda uygulanması gereken faizin fiili ödeme günündeki kur karşılığının kamu bankalarınca Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uygulanan faiz olduğu anlaşılmakla davacının ödeme yaptığı 02.11.2022 tarihinden itibaren talepte bulunabileceği anlaşılmakla davanın kabulü ile.

32.953,37 Euro maddi tazminatı fiili ödeme tarihindeki (02.11.2022) kur değeri üzerinden TL karşılığının dava tarihinden itibaren kamu bankalarınca Euro cinsinden 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır