İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/703 K.2023/670

Mahkememizin 2018/104 Esas sayılı dosyasında 26.10.2023 tarihli duruşmada karşı davanın tefriki ile mahkememizin başka bir esasına kaydedilmesine karar verildiği, tefrik edilen ve Mahkememizin 2023/703 Esas sırasına kaydı yapılan dosyada yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasındaki Sözleşme'nin müvekkili şirket tarafından haklı ve usulüne uygun biçimde feshine rağmen, halen dahi Müvekkili Şirket tarafından üretilen ve servis hizmeti verilen ürünlerin logolarını, hukuka aykırı biçimde kullanmaya; sözleşmesi haklı biçimde feshedilmiş olduğu halde, servis yetkisi devam ediyormuş izlenimi yaratmaya devam ettiğini, davalı'nın bu şekildeki kullanımı, gerek Servis Sözleşmesi'nin “Sona Ermenin Sonuçları” başlıklı “L” maddesinin;

''Yetkili Servis, işi hemen durduracak, Sistemle ilgili her türlü gizli usul, teknik ya da yöntemi, tüm Markaları ve Sistemle ilgili belirleyici nitelikte her türlü işaret, slogan, simge, biçim ya da araç-gereci, reklam ve promosyon gereçlerini, başlıklı kağıtları ve ilgili her türlü kırtasiye gerecini ve sayılanlarla sınırlı olmaksızın Markaları taşıyan ya da Sistemle doğrudan ya da dolaylı ilgi taşıyan her türlü araç-gereci kullanmaya derhal son verecektir'' şeklindeki 1. bendine;

gerekse Türk Ticaret Kanunu'nun 55 vd. maddelerinde yer alan haksız rekabet hükümlerine aykırı olduğunu, müvekkil şirket tarafından üretilen ve servis hizmeti verilen ürünlerin logolarının davalı Şirket tarafından kullanılmasının haksız olduğunun tespitine; haksız rekabetin men'ine, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına ve haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan malların imhasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen 01/02/2017 tarihli Beyaz Eşya Yetkili Servis Sözleşmesinin davacı tarafından feshedilmesine rağmen davalının halen ... Yetkili Servisi gibi hareket ederek işbu markaya konu amblem, afiş, broşür, reklam, promosyon ve her türlü tanıtım evrakının kullanımlarının Servis Sözleşmesinin "Sona Ermenin Sonuçları" başlıklı L maddesine aykırılık teşkil edecek şekilde davalı şirket tarafından gerçekleştirilen kullanımların haksız rekabet oluşturduğu iddiasına yöneliktir.

Taraflar arasında mahkememizin 2018/104 esas sayılı dosyasında görülmekte olan davanın 26/10/2023 tarihli celsenin ara kararı ile ;"Davalı-Karşı davacı ... Ltd. Şti tarafından davacı-karşı davalı ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan karşı davadaki netice-i talep olarak belirtilen ( i-müvekkilimiz şirket tarafından üretilen ve servis hizmeti verilen logoların kullanılmasının haksız olduğunun tespiti ii- haksız rekabetin men'i iii- Haksız rekabet sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması ve haksız rekabetin işlenilmesinde etkili olan malların imhası ) taleplerine ilişkin olarak açılan davanın iş bu davadan TEFRİK EDİLEREK mahkememizin en son esasına kaydına" dair karar verilerek işbu dava dosyası mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.

Taraflar arasında ''yetkili servis sözleşmesi'' imzalanmıştır.

Yetkili Servis Sözleşmesinin Sona Ermenin Sonuçları Başlıklı L maddesinin 1. Bendinde, "Yetkili servis, işi hemen durduracak, Sistemle ilgili her türlü gizli usul, teknik ya da yönetimi tüm markaları ve sistemle ilgili belirleyici nitelikte her türlü işaret, slogan, simge, biçim ya da araç gereci, reklam ve promosyon gereçlerini, başlıklı kağıtları ve ilgili her türlü kırtasiye gerecini ve sayılanlarla sınırlı olmaksızın markaları taşıyan ya da sistemle doğrudan ya da dolaylı ilgi taşıyan her türlü araç gereci kullanmaya derhal son verecektir" demektedir.

Davacı tarafından davalıya gönderilen ... 31 Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile, Yetkili Servis Sözleşmesinin L maddesinin 1. Bendi uyarınca sözleşmenin 01/02/2018 tarihinden geçerli olmak üzere feshedildiği belirtilmiştir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 23) maddeleri uyarınca tescilli bir markanın kullanım hakkı kısmen veya tamamen lisans yoluyla başkalarına verilebilir. Öğretide belirtildiği üzere (Cevdet Yavuz, Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, s. 22) 6098 sayılı TBK ve mülga 818 sayılı BK'da düzenlenmemiş olan lisans sözleşmeleri bu özellikleri itibariyle, sözleşme özgürlüğü çerçevesinde yapılan atipik sözleşmelerdendir.

Bununla birlikte lisans sözleşmelerini, “gayri maddi nitelikteki mülkiyet hakları sahiplerinde kalmak koşuluyla fikri ve sınai hakların başkalarınca kullanımına izin verilmesi” olarak tanımlamak mümkündür. Söz konusu kullanımın, miktar ve süresinin taraflar arasındaki sözleşme koşullarına göre belirlenmesi gerekir. Lisans sözleşmeleri sahiplerine, sözleşmede yer alan koşullarda nispi şahsi haklar sağladığı kabul edilmektedir.

556 sayılı KHK’da ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununda yer alan kısmi düzenlemeler, sözleşmenin kurulmasına ve tarafların birbirlerine olan hak ve yükümlülüklerine ilişkin doğrudan hükümler içermemesi nedeniyle lisans sözleşmelerini Kanunda düzenlenmiş bir sözleşme türü olarak değerlendirilmesine imkan vermez.

Lisans sözleşmesinin gerek kuruluş, gerek hak ve yükümlülükler ile sona erme açısından hangi kanun hükümlerine tabi olacağını tespit etmek için hangi tür sözleşmelere daha çok benzediğinin tespiti ve imkan verdiği ölçüde bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinin uygulanması gerekir.

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında akdedilmiş bulunan “Yetkili Servis Sözleşmesi” nin 16/11/2017 tarihinde gönderilen ihtarname ile feshedilmiş olduğunu, ancak davalının buna rağmen müvekkili şirketin yetkili servisiymiş gibi servis hizmeti vermeye ve müvekkilinin ismini bu bağlamda tabela, kendisinin bastırdığı servis fişleri ve kartvizitlerde kullanmaya devam ettiğini, davalının müvekkilinin ismini ve markasını kullanmak suretiyle haksız kazanç temin ettiğini ileri sürerek, davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespitine ve men’ine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yetkili servis sözleşmesinin davacı tarafından yapılan feshinin geçerli olmadığını, müvekkilinin davacıya maddi ve manevi zarar vermediğini, davanın hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu savunarak, reddini istemiştir.

6100 Sayılı HMK'nın 1.maddesinde; görevin kamu düzenine ilişkin olduğu düzenlenmiş olup aynı yasanın 114/1-c maddesinde; görevin dava şartı olduğu belirtilerek, mahkemenin görevli olup olmadığını davanın her aşamasında mahkemenin kendiliğinden araştıracağı hükmüne yer verilmiştir.

HMK’nun 115/1.maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.

6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Öte yandan 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'ndan doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri aynı yasanın 156. maddesi uyarınca ihtisas mahkemesi olarak Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerine bırakılmıştır. İhtisas Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu' nun 1. maddesinde "Bu Kanunun amacı; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması ve bu suretle teknolojik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkı sağlamaktır." hükmü düzenlenmiştir. Aynı Kanun' un 156. maddesine göre "Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir." düzenlemeleri mevcuttur.

Davanın, davacının kendisine ait olduğu ve tescilli olduğu iddia edilen logoların servis sözleşmesinin feshi sonrasında davalı ...Şirketi tarafından haksız rekabet teşkil edecek şekilde kullanıldığı iddiasına dayanılarak haksız rekabetin tespiti önlenmesi ve men'i, ilanı ile haksız rekabetin maddi sonuçlarının ortadan kaldırılması istemli dava olduğu,

logoların ticari ilişkinin devamı esnasında kullanımının sözleşme çerçevesinde mümkün olduğu ancak o sözleşmenin sona ermesinin ardından davalı tarafça logo kullanılması sonucu meydana gelen haksız rekabet nedeniyle markaya tecavüz ile haksız rekabetin tespiti ve buna bağlı haksız rekabetin meni, refi ve önlenmesi gibi taleplere ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından bakılması gerektiği anlaşılmakla , davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,

karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP