İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/777 K.2025/230

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkilin şirket nezdinde sigortalı olduğunu, 15/09/2022 tarihinde saat 18:00 sıralarında ... ili ... ilçesinde ... plakalı çekici ile ... plakalı aracın çarpışması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza akabinde sigortalı aracın sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, bununla birlikte kazanın oluşumunda rapor uyarınca sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı K.T.K.'nın 84/J maddesini ihlal ettiğinden kusurlu olduğunun tespit edildiğini, meydana gelen zarar miktarının ekspertiz raporu ile tespit edildiğini,

tespit edilen zararın müvekkili sigorta şirketi tarafından ödendiğini, tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile davaya konu icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 45.541,59-TL üzerinden devamı ile 17.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline, asıl alacak tutarının %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, dosyanın tensibi ile birlikte davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyatan haczi ile yargılama giderleri, vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Mahkememizce davalı tarafa çıkartılan tebligatın usulüne uygun tebliğ edildiği ancak herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.

Davacının davası, kendi sigortalısı olan aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle dava dışı kişilere yapılan hasar ödemelerinin davalı sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itiraz davasıdır.

Dosyaya ibraz edilen hasar dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı adına kayıtlı ... plaka numaralı aracın 03.09.2022 başlangıç, 03.09.2023 bitiş tarihli ...numaralı Karayoları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sigortalandığı, sigortalı aracın karıştığı 15.09.2022 tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazası sonucunda zarar gören 3. Kişilere davacı tarafından toplam 43.258,94 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut ... 8.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...D. İş sayılı dosyasından hazırlanan kazaya ilişkin bilirkişi raporunda 15.09.2022 tarihinde saat 18:20 sularında ... ili ... Kavşağında ... plakalı sigortalı aracın ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği ve araç sürücüsünün olay yerini terk etmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya celp edilen takip dosyasına göre, davacı tarafından dava dışı kişilere yapılan ödemelerin rücuen tazmini için davalı aleyhine ... 13. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından süresi içinde takibe itiraz edildiği anlaşılmıştır.

... Sigorta A.Ş.'nin sigortaladığı ... plakalı çekici ve buna bağlı Dorse Araç Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında olduğu, sigorta poliçesinin kaza tarihi olan 15.09.2022 itibariyle yürürlükte olduğu ve üçüncü kişilere verilen zararları kapsadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa ilişkin sigortacı bilirkişiden alınan 09.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, dava dışı sigortalı araç sürücüsünün davaya dayanak trafik kazasının meydana gelmesinde % 100 oranında kusurlu olduğu, davacı tarafından dava dışı kişilere yapılan ödemelerin kadri maruf olduğu bildirilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Poliçe tanzim tarihinde yürürlükte bulunan ZMMS Genel Şartları B.4-f maddesinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde.” denilerek, zorunlu haller haricinde sürücünün olay yerini terk etmiş olması rücu sebebi olarak düzenlemiştir.

Söz konusu düzenleme ile araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun ",olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde." sigortanın, sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiş, ancak bedeni hasara neden olan bir kazada, sigortalının yahut eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşması gibi zorunlu haller rücu hakkının istisnası olarak belirtilmiştir.

İstisna olarak gösterilen sebepler sınırlı olarak gösterilmemiş, ileri sürülen sebeplerin zorunlu hal sayılıp sayılmayacağı olayın oluş şekli, ayrılma sebebi, sürücünün veya sigortalının ayrılmadan sonraki tutum ve davranışları çerçevesinde zorunlu hal olup olmadığı hakim tarafından değerlendirilecektir.( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar)

01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçelerine ilişkin olarak meydana gelen trafik kazalarında o dönem yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde sigortacının işletene rücu nedenleri arasında sigortalı aracın sürücüsünün kaza sonrası olay yerinden ayrılması sayılmamıştır.

Dolayısıyla 01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçelerine dayalı olarak zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan sigorta şirketi salt olay yerini terk nedenine dayalı olarak kendi akidine rücu edemeyecektir.

Ancak 01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri nedeniyle bedensel hasarlı trafik kazası sonucu zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalısına karşı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesine göre olay yerini terk nedeniyle rücu davası açabilecektir.

Zira bedensel hasarlı trafik kazalarında 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, içe rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır.

Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ...Esas ... Karar)

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre somut olayda, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün karıştığı 15.09.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazasından sonra sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği, zarar gören araca çarpma nedeniyle meydana gelen hasar miktarının ekspertiz raporları ve tanık ifadeleriyle desteklendiği,

Türk Ticaret Kanunu m.1472'ye göre, sigorta şirketi, sigortalısına ödediği tazminat bedeli kadar üçüncü şahıslara rücu edebileceğinden, halefiyet ilkesi doğrultusunda davacı tarafından dava dışı kişilere yapılan ödemeleri sigortalısı olan davalıdan rücu koşullarının oluştuğu, dosyaya sunulan tutanak ve belgelere göre kazanın meydana gelmesinde dava dışı sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında tam kusurlu olduğu ve davacı tarafından yapılan ödemelerin kadri maruf olduğu anlaşılmakla, mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile davalı tarafından ...

13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile takibin 43.258,94-TL asıl alacak, 2.282,65-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 45.541,59-TL üzerinden devamına, Alacak likit olduğundan ve itiraz da haksız olduğundan İİK md. 67/2 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 8.651,78-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır