İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/337 K.2024/792

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirket nezdinde ... numaralı “...” ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalı ...’a ait ... plaka sayılı park halindeki araç, 10.05.2022 tarihinde davalının işleteni olduğu ... plaka sayılı aracın kusur olarak çarpması sonucunda hasar gördüğü.

Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı’nda bu kazanın oluşumunda sürücüsü kaza yerinden ayrılan ... plakalı aracın 2918 Sayılı KTK'nın 52/1-B kuralını ihlal ettiği kaza yeri incelemesinden ve ...'da bulunan işyerinin güvenlik kamera görüntülerinden anlaşıldığı tespit edildiği; eksper raporları ile sigortalı araç fatura mukabilinde toplam 30.980,11 TL'ye onarıldığı. 30.005,69 TL hasar onarım servisi ...'e ve 974,42 TL hasar onarım servisi ...Tic.

A.Ş.'ye ödendiği; davaya konu hasara sebebiyet veren ... plaka sayılı araç maliki olan ...A.Ş. aleyhine ... 37. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığı; ...A.Ş. tarafından takibe itiraz edildiği ve itiraz dilekçesinde.

"17.11.2021 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi ve 23.11.2021 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin Tadiline Dair Protokol, 29.06.2022 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin Tadiline Dair 2 Numaralı Protokol Sözleşmesi, 18.08.2022 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin Tadiline Dair 3 Numaralı Protokol Sözleşmesi (“Sözleşmeler”) kapsamında müvekkil Bankaya devrolmuştur.

İşbu Sözleşmeler tahtında her ne kadar araç maliki müvekkil Banka olsa dahi müvekkil Banka yalnızca finansman sağlayan sıfatına haiz olup Sözleşmeler uyarınca araç ile ilgili üçüncü kişilere, mallara, eşyalara, çevreye ve doğaya verilecek her tür, cins, nitelik ve derecedeki hasar ve zarar ile birlikte ancak bunlarla kısıtlı olmamak üzere hukuki ve cezai bütün sorumluluk tamamen ...A.Ş.’ye ait olduğu..." belirtilmesi nedeniyle husumet, aracın işleteni olan davalıya yöneltildiği; ...

A.Ş.'ye müzekkere yazılarak anılan sözleşmelerin celbine karar verilmesini talep ettiği neticeten davalı tarafın ... 20. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline, takibin devamına, davalının haksız itirazından dolayı %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine yargılama gideri ve ücreti vekâletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

SAVUNMA/

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının tüm talepleri zamanaşımına uğradığı; süresi içerisinde açılmayan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiği; kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı araç, davacı şirket tarafından üçüncü şahıs olan ...'ya kiralanan bir araç olduğundan davanın ...'ya ihbar edilmesini talep ettiği; ...söz konusu aracı,10/05/2022 tarihinde 03:21 saatinde "..., ..., ..." lokasyonundan teslim aldığı; ...'nın araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğu ve aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olarak işlettiği;

davalı şirket ile araç kiracısı ... arasında 11/12/2021 tarihinde imzalanan Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesinde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğu; dava dilekçesinde kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu iddia etmekte olup buna ilişkin tek somut delil kaza tespit tutanağı olduğu; dava dilekçesinde her ne kadar rücu bedeli alacağı talep etmişse de işbu bedel fahiş olup, kabulü mümkün olmadığı;

alacak miktarları muayyen (likit) olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini neticeten davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır. Dava konusu uyuşmazlığın, 10.05.2022 tarihinde ... ile ... plakalı aracın karıştığı iddia olunan maddi hasarlı kaza neticesinde ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeline ilişkin zararın davacı sigorta şirketi tarafından giderilmesi ile davacının iş bu zarar kalemlerini rücuen tazminat kapsamında davalıdan talep edip edemeyeceği, talep edebiliyorsa miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davalının uzun süreli kiralama nedeniyle, KTK anlamında "işleten" olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. İstanbul BAM 9. HD ... Esas ... Karar sayılı ilamında "KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.

2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, ...E. ve ... K. sayılı kararı).

Dosyada mevcut davalılar arasında yapılan bir yıllık kira sözleşmesinde, kira süresince 3. kişilere verilen zararlardan kiracının sorumlu olacağı, kiralayan şirkete yöneltilecek tüm zararların koşulsuz ve şartsız olarak kiracı tarafından karşılanacağı belirtildiğinden aracın maliki olan davalı ... Şti.'nin sorumluluğuna karar verilmemiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacı vekilinin bu hususa yönelik istinaf itirazı yerinde değildir."

Dosya kapsamında davalı şirketin davadışı ... ile 11/12/2021 tarihinde imzalanan bireysel paylaşımlı araç kiralama sözleşmesi kapsamında ve devamında 10/05/2022 tarihinde araç teslimat formu ile kiralama işleminin gerçekleştiği ve kazanın 10/05/2022 tarihinde meydana geldiği, sözleşmenin 11.1 maddesi. 14.1 maddesi.

16. Maddesi ve sorumluluk hususunu düzenleyen 17. Madde kapsamında ; araç üzerindeki fiili hakimiyetinin kiracıya geçeceği ve sorumluluğun kiracı da olduğu ve sözleşmenin başlangıç süresi olan 11/12/2021 de dikkate alındığında tüm bu nedenlerle araç üzerindeki fiili hakimiyetin kiracıda olduğu, buna bağlı olarak davalının KTK anlamında işleten sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davalı ...yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır