İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/656 K.2024/865

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı/alacaklı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkiline dava dışı takip borçlusu ... Tic. Ltd.

Şti.'nin müvekkilinden alacağı olduğu iddia edilerek 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca birinci ve ikinci haciz ihbarnameleri gönderilmiş; ancak anılan ihbarnameler usul ve yasaya aykırı olarak muhtara tebliğ edildiğini, kapıya uyarı yazısı yapıştırılmadığını, o tarihlerde müvekkili yurt dışında bulunduğu için anılan tebligatlardan haberdar olamadığını, akabinde ise müvekkilinin anılan ihbarnamelere itiraz edememesi üzerine davaya konu üçüncü haciz ihbarnamesi müvekkiline aaaaava dışı takip borçlusu...'ın Müvekkil'den hiçbir alacağı bulunmadığını, bu nedenle huzurdaki davanın ikame edildiğini,

müvekkili dava dışı takip borçlusu ... Ltd. Şti.'de 06.11.2020 tarihinden iş sözleşmesinin haksız bir biçimde feshedildiği 29.11.2022 tarihine kadar çalıştığını, dolayısıyla müvekkili ile dava dışı takip borçlusu ... arasaında işçi - işveren ilişkisi söz konusu olduğunu, dava dışı takip borçlusu ...'ın, müvekkilinin iş sözleşmesini haksız bir biçimde sona erdirmesinden ve işçilik alacaklarını ödememesinden dolayı ...aleyhine ... 6. İş Mahkemesi'nde ...

E. sayılı dava ikame edilmiş olup işçilik alacakları talepli işbu davanın derdest olduğunu, dolayısıyla esasen müvekkilinin, dava dışı ...'tan alacağı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; bu aşamada daval/alacaklı, müvekkilin dava dışı takip borçlusu ...'a karşı borçlu olduğunu ispatla yükümlü olduğunu, davalı/alacaklı, borcun nedenini ve borcun ödenmediğini de ispatla yükümlü olduğunu, izah edilen nedenlerle mahkemece re'sen göz önüne alınacak hususlar dahilinde; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla haklı davanın kabulüne, müvekkilinin dava dışı takip borçlusu ...

Şti.'ne borcunun bulunmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davaya konu edilen icra dosyasının müvekkili şirketle bir ilgisi bulunmadığını, davanın öncelikle husumet yokluğu sebebiyle reddini talep ettiklerini, davacının iddiaları icrai işlemlere itiraz ve şikayet mahiyetinde olduğundan işbu davanın konusu değildir ve davanın görevsizlik sebebiyle de reddini talep ettiklerini, dava şartı arabuluculuk şartı gerçekleştirilmediğini, bu nedenle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesini,

icra dosyasında davacıya yapılan tebligatlarda herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, davaya konu olan tebligatın mazbatası resmi bir belge olup, aksini iddia eden davacının işbu iddiasını resmi bir belge ile ispatlaması gerektiğini, açıklanan ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle, fazlaya ilişkin dava, beyan ve itiraz hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın öncelikle arabuluculuk başvuru dava şartı yerine getirilmediğinden ötürü usulden reddini;

usuli itirazlarına halel gelmemek üzere esasa ilişkin yaptığımız açıklamaları doğrultusunda davanın esastan reddi ile davacının menfi tespit taleplerinin reddini, davacı/borçlu aleyhine %20’sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini savunmuştur.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1-... 29. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, 2-Tüm dosya kapsamı. (III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER: Dava; İİK 89/3 madde mucibince menfi tespit istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih ve...E., ... K. ve 17.12.2015 tarih ve ... E., ... K., sayılı ilamları da bu yöndedir.

Somut olayda, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, borçluya borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmektedir.

01.10.2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:476)Bu anlamda uyuşmazlık ticari bir uyuşmazlık değil takip hukukundan kaynaklanmakta olup, İİK'nın 89.maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ayrıca temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veya borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde, bir etkisi bulunmamaktadır (-bkz..Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 12.04.2016 gün ...E., ...K. sayılı 26/02/2016 tarih ve...E., ... K. Sayılı kararı-)

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davacının davasının Mahkememiz görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

Davacının davasının Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan REDDİNE,

Kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

HMK 331/2 md. gereğince yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,

Süresi içinde dosyanın gönderilmesi için mahkememize başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun ihtarına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/11/2024

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır