İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/659 K.2024/960

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... sahibi olduğu 5.000.000 toplam itibari değerde paya ilişkin olarak davalı .... A.Ş. unvanlı şirketin azınlık sıfatını haiz hissedarı olduğunu, müvekkili ... 16. Noterliği tarafından ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile davalı şirketten 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 437. Maddesi uyarınca bilgi ve belge talep ettiğini, ilgili ihtarname ile talep edilen bilgi ve belgeler ...

20. Noterliği tarafından ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname cevabı ile reddedildiğini, işbu ihtarname cevabı taraflarına 15 Ekim 2024 tarihinde ulaştığını, 10 günlük yasal süresi içerisinde işbu davanın ikame edildiğini, ilgili ihtarname ile aşağıdaki bilgi ve belgeler talep edildiğini "Şirketin son 5 yıla ait 2019, 2020, 2021, 2022, 2023) hissedarlık yapısı ve hisse oranları, Şirketin güncel hissedarlık yapısı ve hisse oranları, Şirketin son 5 yıla ait (2019,2020,2021,2022,2023) ve 2024 güncel yönetim kurulu üyeleri, görevleri, şirketi temsil yetkileri ve sınırları, (müşterek mi münferit mi) ve huzur hakları, Şirketin 2019, 2020,

2021, 2022, 2023 yıllarına ait bilançoları ile 2024 yılında mevcut bilançosu, Şirketin 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 yıllarına ait gelir tabloları ile 2024 yılında mevcut gelir tablosu, Şirketin 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 yıllarına ait kar ve zarar tabloları ile 2024 yılında mevcut kar ve zarar tablosu, Şirketin 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 yıllarına ait öz kaynaklar değişim tabloları ile 2024 yılında mevcut öz kaynaklar değişim tablosu, Şirketin 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 yıllarına ait kar dağıtım tabloları ile 2024 yılında mevcut kar dağıtım tablosu, Şirketin 2019, 2020, 2021, 2022,

2023 yıllarına ait nakit akım tabloları ile 2024 yılında mevcut nakit akım tablosu, Şirketin 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 yıllarına ait fon akım tabloları ile 2024 yılında mevcut fon akım tablosu, Şirketin 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 yıllarına ait satışların maliyeti tabloları ile 2024 yılında mevcut satışların maliyeti tablosu, Şirketin son 5 yıla ait (2019,2020,2021,2022,2023) faaliyet raporları, Şirketin son 5 yıla ait (2019,2020,2021,2022,2023) genel kurul toplantı tutanakları, Şirketin son 5 yıla ait (2019,2020,2021,2022,2023) bağımsız denetleme raporları" talep edilen bilgi ve belgeler,

TTK m437 uyarınca belirtilen finansal tablolar kapsamında olduğunu, nitekim 21447 sayılı 26.12.1992 tarihli 1 Seri No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Muhasebe Usul ve Esasları III. Mali Tablolar İlkeleri altında finansal (mali) tablolar bilanço, gelir tablosu, satışların maliyeti tablosu, fon akım tablosu, nakit akım tablosu, kar dağıtım tablosu ve öz kaynaklar değişim tablosu olarak belirtildiğini,bu kapsamda ilgili tablolardan davalı şirkete uygulanabilen ve bulunan tablolar şirketin ticari sırrı kapsamında bulunmadığını, buna ek olarak genel kurul toplantı tutanakları,

faaliyet raporları ve bağımsız denetleme raporları müvekkilline paylaşılması gereken zorunlu evraklardan olduğunu, ayrıca müvekkilinin, hissedarı olduğu şirketin diğer hissedarları ve oranları ile yönetim kurulu ve maaşları hakkında da bilgi alma hakkına sahip olduğunu, müvekkilinin genel kurul toplantılarına katılım göstermiş olması bu bilgi ve belgeleri talep etmesine engel olmadığını, talebi istenen ilgi ve belgelerin var olanlarının ve gönderilmesi mümkün olanlarının taraflarına gönderilmesi gerekirken reddedilmesinin müvekkilinin bilgi alma ve inceleme hakkının bilerek ve isteyerek engellenmesi amacını güderek yapıldığını,

müvekkilinin yatırımcısı olduğu ve hissedarı olduğu şirket hakkında bilgi almasının engellenmesi, müvekkilin şirkete karşı olan güvenini sarstığını, müvekkilinin hissedarı olduğu şirket hakkında bilgi sahibi olmasının önünün kesilmesi müvekkilin azınlık haklarının da ayrıca ihlali anlamına geldiğini, müvekkili açıkça ilgilendiren ilgili bilgi ve belgelerin müvekkilline paylaşılarak müvekkilinin bilgi edinme hakkının kullandırılarak davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından bütün belgeler tek tek "ihtarname" tarihinden 3 ay önce iadeli taahhütlü verildiğini, davacı devamında genel kurula katıldığını, tüm belgeleri aldığını ve tutanağa şerh düşerek itiraz ettiğini, devamında davacı ihtarname gönderdiğini ve ihtarnameye cevaben ... Keşide Numaralı, ... ...

20.Noterliği'nden talep edilen belgelerin verildiğini ve karşılığında imzalar alındığını, davacı firmaya ait tüm "alınabilecek" belgeleri aldığını, ticaret sicil gazetesi halka açık olduğunu, davacınında sorgulayabileceğini ancak müvekkili firma yine de bu bilgileri verdiğini ve karşılığında teslim tutanağı aldığını, müvekkili firma halihazırda başka hangi bilgi ve belgeyi vereceğini bilemeyerek işbu davaya cevap vermek zorunda kaldığını, her ay müvekkili firmanın faaliyetlerini engelleyecek şekilde aylık raporlama istendiğini,

davacı şirketin yönetim kurulu üyesi olmak istemekle ve işbu davayı açarak müvekkili şirketi zor durumda bırakmak istediğini, müvekkili şirket ... Şirketi'nin olağan genel kurul toplantısı 26.07.2024 tarihinde yapıldığını ve davacının vekili ...'in toplantıya katıldığını, toplantı tutanağında; " 2024 yılı Hesap Dönemi Faaliyet Raporu.

Bağımsız Dış Denetim Kuruluşu Raporu, Finansal Tablolar, Kar-Zarar Tablosu, Huzur Hakkı Ücretleri, Yönetim Kurulu Kararları, davacıya verilmiş ve davacı söz alarak hepsine iptal davası açacağını söylediğini, ancak açmadığını, lakin tüm bu belgeleri aldığını, müvekkili şirketler tarafından tüm süreç hakkında iadeli taahhütlü posta ile Nisan 2024 tarihinde usulüne uygun genel kurula davet edildiğini, işbu davet ise iadeli taahhütlü mektupla yapıldığını ve davet mektubunda şirketin.

Hesap Dönemi Faaliyet Raporu, Faaliyet Raporları - Bağımsız Dış Denetim Kuruluşu Raporu, Finansal Tablolar, Kar-Zarar Tablosu, Huzur Hakkı Ücretleri, Yönetim Kurulu Kararları dahil tüm bilgiler ıslak imzalı olarak davacıya tebliğ edildiğini ve genel kurulda da ayrıca verildiğini, yine şirketin hissedarlık yapısı genel kurul tutanağının bir sureti davacıya verildiğini, TTK.

Md. 437/3 maddesi, GENEL KURUL ÜYESİ OLAN AZINLIK HİSSE SAHİPLERİNİN bilgi alma hakkının sınırını düzenlediğini, bu kapsamda pay sahibinin talebi, sadece istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağını veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebileceğini, pay sahibinin şirket sırlarını öğrenmek hususunda bir hakka sahip olmadığını, işbu sebeple üretimi yapılan ürünlerin maaliyetleri, fon akım tabloları ve nakit akım tablolarının verilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, hiçbir firma,

genel kurul üyesine "şirketin" ticari sırrı niteliğinde olan evrakları vermekle yükümlü olmadığını, müvekkili şirketin, genel kurul toplantısı 2024 yılı Temmuz ayında gerçekleştirildiğini, 2023 yılı hesap dönemi faaliyet raporları ile Bağımsız Dış Denetim Kuruluşu Raporu müzakere edilerek onaylandığını, talep etmiş olduğu geçmiş dönem için de ilgili döneme dair gerçekleştirilen genel kurullarda aynı süreç gerçekleştiğini ve TTK.

Md. 437/3 kapsamında şirkte sırrı niteliğinde olmayan bilgiler azınlık hissedarları dahil tüm hissedarlarımızla paylaşıldığını, müvekkili şirketten talep etmiş olduğunu Yönetim Kurulu Üye Listesi ile Yetki türlerini “ticaret sicil gazetesi”nden “halka” açık şekilde davacıya verildiğini, kanunda ücretlendirme raporu düzenlenmesi ya da genel kurul sırasında yöneticilere ödenen ücretlerle ilgili bilgi almaya ilişkin özel bir düzenleme oyladığını, ancak müvekkili firma yine de "huzur hakkı"na ilişkin bilgi ve belgeleri olağan genel kurul tutanağında yazmış ve davacı işbu hususa dava açacığını beyan ettiğini,

haliyle bu bilgi ve belgeler davacıda mevcut olduğunu, TTK md. 437/3 uyarınca genel kuruldan sonra inceleme hakkı sadece belirsiz hususlara ilişkin olabileceğini, genel kurulda her şeyin “açık” şeffaf ve dürüst bir şekilde belirtilmesini ve bakanlık komisyon üyesinin de bulunması nedeniyle müvekkili şirketin davacının talebinin reddetmesi olağan olduğunu, müvekkili firma genel kurul toplantılarında tüm bilgileri verdiğini, genel kurul davet mektubunda ise tüm bilgi ve belgeleri davacıya sağlamış olduğunu,

Yargıtay İlke Kararlarında ise bu bilgi ve belgelerin Genel Kurulda değerlendirilmesi halinde dava hakkının kötüye kullanılmış olması nedeniyle, davacının dava hakkı olmadığını ve dürüstlük kuralına aykırı davrandığını ifade ettiğini, davanın hukuki yarar olmaması ve dava konusu belgelerin tamamının genel kurulda davacıya sunulmuş olduğuru nedeniyle davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde Dava, anonim şirket sermayesinde pay sahibi davacının bilgi alma ve inceleme istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun m.437.hükmüne göre. "Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur.

Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır.

Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir.

Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir.

İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir.

Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir."

Usul ekonomisi ilkesi, pozitif temelleri olan bir ilkedir. Zira, Anayasa’nın 141 inci maddesine göre Devlet, yargılamanın basit, çabuk ve ucuz gerçekleşmesi için gereken tedbirleri almak zorundadır. Bundan başka AİHS’nin 6 ncı maddesine göre, herkes davasının makul bir süre içinde adil ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir.

6100 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinde “usul ekonomisi” başlığı altında düzenlenen hükme göre hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür (Aziz Serkan Arslan, E-Duruşma Hukuk Yargılamasında Videokonferans Yöntemi, İstanbul 2023, s. 82-83).

Bu nedenle adil yargılama ilkelerine uyulmak şartıyla usul ekonomisi ve iş yükünün azaltılması gibi amaçlarla bazı yargılamaların duruşmadan istisna tutulması ve duruşma yapılmaksızın karara bağlanması anayasal hakların ihlâlini oluşturmaz.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) inandırıcılık sorunu taşımayan, karmaşık olmayan veya olaylarla ilgili hiçbir tartışmanın bulunmadığı, oldukça teknik davalar ile mahkemelerin tarafların sunduğu görüşlere ve diğer belgelere dayanarak, adil ve makul bir biçimde karar verebilecekleri davalar için duruşma yapılmasının gerekli olmayabileceğini belirtmiştir (AİHM, Jussila/Finlandiya, § 41, Döry/İsveç, B. No:28394/95, 12.11.2002, § 37, Mehmet Emin Şimşek/Türkiye, B. No: 5488/05, 28.2.2012, § 30). (Adnan Altın, kararı, § 47).

Somut istem yönünden; davacı vekilinin de katıldığı 26.07.2024 tarihli 2023 yılı olağan genel kurul toplantısında 2023 hesap yılına ilişkin faaliyet raporunun , 2023 yılına ait Bağımsız Dış Denetim Kuruluşu Raporunun, vergi Kanunlarına göre oluşturulan finansal tablolarının, 2023 yılı kâr -zarar hesaplarının görüşüldüğü,anılan toplantıda davacı vekili tarafından 2023 yılı ve öncesine ilişkin bilgi alma ve inceleme talebinde bulunulmadığı gibi finansal tabloların incelenemediğinden bahisle toplantının ertelenmesi talebinde de bulunulmadığı, davacı tarafın bilgi alma talebine konu mali verilere vakıf olduğu anlaşılmakla dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip